Vụ nữ sinh ở Vĩnh Long bị tông tử vong: Cựu Viện phó Viện KSND huyện có thể bị xử lý ra sao?

Vụ nữ sinh tử vong ở Vĩnh Long: Cựu Phó Viện trưởng Viện KSND và Kiểm sát viên bị khởi tố

Liên quan vụ tai nạn giao thông khiến nữ sinh 14 tuổi tử vong ở Vĩnh Long, ngày 24/4, Cơ quan điều tra Viện KSND Tối cao đã ra quyết định khởi tố bị can đối với Phan Thị Trúc Ly, cựu Phó Viện trưởng Viện KSND huyện Trà Ôn (cũ), tỉnh Vĩnh Long và Lê Phong Cảnh, cựu Kiểm sát viên Viện KSND huyện Trà Ôn.

Hai người bị khởi tố về tội Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội.

Theo kết quả điều tra ban đầu, bà Ly và ông Cảnh được phân công thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm liên quan vụ tai nạn giao thông xảy ra ngày 9/4/2024 trên tỉnh lộ 901, đoạn qua ấp Vĩnh Lợi, xã Vĩnh Xuân, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long.

Quá trình kiểm sát, dù xác định hành vi của Nguyễn Văn Bảo Trung, tài xế xe tải, đã đủ yếu tố cấu thành tội Vi phạm quy định về giao thông đường bộ, các bị can bị cáo buộc đã đồng thuận với Lê Quốc Việt, cựu Phó Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra, và Nguyễn Quốc Khanh, cựu Điều tra viên Công an huyện Trà Ôn, trong việc không khởi tố vụ án hình sự để điều tra, xử lý theo quy định.

Cùng tội danh, trước đó, Cơ quan điều tra Viện KSND Tối cao đã khởi tố ông Lê Quốc Việt, cựu Phó thủ trưởng Cơ quan điều tra Công an huyện Trà Ôn và ông Nguyễn Quốc Khanh, cựu điều tra viên.

Nhà chức trách xác định, ông Việt và Khanh đã có hành vi vi phạm pháp luật, nhằm không xử lý hình sự tài xế.

Vụ nữ sinh tử vong ở Vĩnh Long: Tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội bị xử lý thế nào?

Trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Nguyễn Thị Quỳnh Thơ (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, trong hệ thống tư pháp hình sự, việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người có hành vi phạm tội là một nguyên tắc cơ bản nhằm bảo đảm công lý, giữ vững kỷ cương phép nước và bảo vệ trật tự an toàn xã hội.

Tuy nhiên, trên thực tế, có những trường hợp người có thẩm quyền vì động cơ cá nhân, vụ lợi hoặc tư tưởng nể nang, bao che mà cố tình không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội.

Hành vi này không chỉ làm suy yếu hiệu quả hoạt động của bộ máy tư pháp mà còn trực tiếp xâm phạm đến nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân.

Tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội, được quy định tại Điều 369 của Bộ luật Hình sự năm 2015, là một trong những tội danh quan trọng thuộc Chương XXIV, nhóm các tội xâm phạm hoạt động tư pháp.

Theo bà Thơ, chủ thể của tội phạm này tương tự như chủ thể của tội phạm truy cứu trách nhiệm hình sự người không có tội bao gồm: Thủ trưởng, Phó thủ trưởng cơ quan điều tra; Viện kiểm sát; Phó viện trưởng Viện kiểm sát; Điều tra viên; kiểm sát viên.

Tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội là tội phạm không chỉ xâm phạm đến uy tín của cơ quan tiến hành tố tụng, mà còn xâm phạm đến nguyên tắc xử lý "mọi hành vi phạm tội phải bị phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh".

Không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội là tội cố ý bỏ lọt tội phạm và do đó còn xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, xã hội và công dân.

Mặt khách quan của tội danh này thể hiện ở hành vi "không truy cứu trách nhiệm hình sự người mà mình biết rõ là có tội", có thể thực hiện một trong các hành vi sau:

Thủ trưởng hoặc Phó thủ trưởng cơ quan điều tra ra quyết định không khởi tố vụ án, không khởi tố bị can, không kết luận điều tra vụ án, ra quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ điều tra đối với người mà mình biết rõ là có tội.

Điều tra viên không lập hồ sơ vụ án; không triệu tập bị can hoặc có triệu tập nhưng không tiến hành hỏi cung và những người tham gia tố tụng khác; không quyết định áp giải bị can; không thi hành lệnh bắt tạm giữ, tạm giam, khám xét, thu giữ, tạm giữ; không tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, đối chất, nhận dạng, thực hiện điều tra; không tiến hành các hoạt động điều tra theo sự phân công của Thủ trưởng cơ quan điều tra.

Viện trưởng, Phó viện trưởng viện kiểm sát ra quyết định không khởi tố vụ án, không khởi tố bị can; ra quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ vụ án; quyết định không phục hồi điều tra; quyết định không phê chuẩn hoặc các quyết định của cơ quan điều tra; không yêu cầu cơ quan điều tra thay đổi quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, không quyết định việc truy tố.

Người phạm tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội thực hiện hành vi phạm tội của mình là do cố ý (cố ý trực tiếp), tức là người phạm tội nhận thức rõ hành vi của người mà mình không truy cứu hành vi phạm tội, nhưng cố tình không truy cứu trách nhiệm hình sự.

Điều luật quy định "biết rõ là có tội", tức là người phạm tội phải biết rõ người mà mình không truy cứu trách nhiệm hình sự là có tội. Nếu vì lí do khách quan hoặc do trình độ nghiệp vụ non kém mà người có thẩm quyền không biết rõ người mà mình không truy cứu trách nhiệm hình sự là có tội, thì cũng không phạm tội này.

Về hình phạt, luật sư Thơ cho biết, Điều 369 Bộ luật Hình sự quy định, người nào có thẩm quyền mà không truy cứu trách nhiệm hình sự người mà mình biết rõ là có tội sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Trường hợp không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, an toàn xã hội, người phạm tội không truy cứu trách nhiệm hình sự người có tội có thể bị xử lý theo khoản 2 với khung hình phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.

Như vậy, trường hợp bị chứng minh có tội, tùy tính chất mức độ của hành vi mà nguyên Phó Viện trưởng Viện KSND huyện Trà Ôn và nguyên Kiểm sát viên Viện KSND huyện Trà Ôn có thể đối mặt với các khung hình phạt nêu trên.

Vụ việc bắt nguồn từ tai nạn giao thông xảy ra ngày 4/9/2024 trên tỉnh lộ 901 (xã Vĩnh Xuân, tỉnh Vĩnh Long), khi tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung điều khiển xe tải vượt xe không đảm bảo an toàn, lấn sang phần đường ngược chiều và va chạm với xe đạp điện do em N.N.B.Tr. (thời điểm đó 14 tuổi) điều khiển.
Hậu quả, nữ sinh bị xe tải cán qua người, tử vong tại chỗ.
Sau tai nạn, Công an huyện Trà Ôn (cũ) đã ra quyết định không khởi tố vụ án. Gia đình nạn nhân nhiều lần khiếu nại nhưng không được chấp nhận, cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.
Đỉnh điểm bức xúc xảy ra ngày 28/4/2025, ông Nguyễn Vĩnh Phúc (42 tuổi, cha nạn nhân) mang súng tự chế đến nhà tài xế Trung, bắn người này trọng thương rồi tự sát.
Ông Phúc tử vong, còn tài xế Trung được đưa đi cấp cứu. Sau khi bị bắn, tài xế Trung bị tổn thương cơ thể rất nặng, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, phải điều trị dài ngày.
Trước áp lực dư luận và đơn thư tố cáo, vụ tai nạn được điều tra lại. Cơ quan chức năng xác định lỗi chính thuộc về tài xế do hành vi vượt xe không đảm bảo an toàn, đủ yếu tố cấu thành tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Đến tháng 5/2025, Công an tỉnh Vĩnh Long khởi tố vụ án. Tháng 6/2025 cơ quan điều tra khởi tố bị can đối với tài xế Trung.

×