Bài dự thi "Việt Nam trong tôi": Hòa bình của bố

Nhưng với con, ngày quốc khánh luôn gắn liền với hình ảnh lặng lẽ của bố - người lính pháo binh từng chiến đấu nơi chiến trường Quảng Trị khốc liệt.

Bố từng nói, ngày quốc khánh năm 45 bố chưa ra đời. Nhưng bố tin, quốc khánh là gần tới hòa bình lắm rồi. Mà gần như thế nào thì bố chẳng thể hình dung ra được, bởi bố vẫn phải lên đường chiến đấu. Vẫn trông đợi ngày đất nước hòa bình. Con lại hỏi, ngày hòa bình, bố ở đâu? Ngày đó, bố bị thương nên trở về công tác tại trại huấn luyện tân binh của tỉnh đội Thanh Hóa. Cái tin hòa bình được loan đi trên chiếc loa cũ kỹ, cứ "tà rẹt, tà rẹt" mỗi khi mở lên để truyền thông tin. Nhưng giữa trưa hôm ấy, khi tiếng loa vang lên, dường như chẳng còn ai để ý những tiếng tạp âm đó nữa. Chỉ còn một niềm hân hoan vô bờ bến.

Lúc ấy, bố đã lặng người, không thể tin đó là sự thật. Bố nhớ lại những ngày ôm khẩu pháo ở chiến trường Quảng Trị, mà chẳng biết mình ở đó để làm gì. Giữa nơi chiến trường bom đạn, sức người và trang thiết bị thiếu thốn làm sao có thể chống lại được những chiếc chiến đấu cơ hiện đại? Cái từ "hòa bình" mà ai cũng nói, chỉ khi ra chiến trường bố mới thấu hiểu: nó như một phép màu mà mọi người tin tưởng và ngóng đợi. Chỉ cần có hòa bình thôi, bom đạn sẽ ngừng trút xuống, ai nấy sẽ được về nhà, sống vui vẻ. Vậy mà, có mấy người đợi được đến ngày ấy đâu? Bố ôm mặt khóc. Biết bao người chạy quanh ôm nhau hét váng. Biết bao người khóc, bao người cười, và cả những người vừa cười vừa khóc vì chẳng thể tin rằng ngày hòa bình đã đến thật rồi.

Bố nhập ngũ năm 1971, khi ấy bố đã hai mươi tuổi. Ban đầu, bố nghĩ mình được chọn là nhờ trò ma lanh: nhét cục chì vào túi cho nặng, nhón chân cao để đủ tiêu chuẩn chiều cao. Ba lần trước đều bị loại vì không đạt chiều cao cân nặng, lần này tưởng là "qua mặt" được mấy ông tuyển quân già.

Nhưng đến khi vào chiến trường, bố mới hiểu: chiến sự đang đến hồi quyết liệt, nhân lực thiếu trầm trọng. Đặc biệt là chiến trường Quảng Trị, nơi bố đặt chân đến vào tháng 6/1972. Bố nhìn quanh đồng đội người chết, người bị thương, không đếm xuể. Bố như kiểu được bom đạn "chừa" cho một khoảng lặng. Nhưng cái chết lúc nào cũng lơ lửng bên cạnh, còn trong lòng bố thì canh cánh chuyện chưa từng bắn hạ được chiếc máy bay nào - điều mà với một người lính pháo binh như bố, là nỗi không cam tâm lớn nhất.

Mày mò mãi, bố mới nhớ ra: đạn pháo có hai loại. Một là đạn vạch đường loại này khi bắn sẽ có đuôi khói vẽ phía sau, nhưng sức sát thương thấp. Hai là đạn xuyên cháy - đúng như tên gọi, có thể xuyên thủng và thiêu cháy máy bay nếu trúng đích, nhưng không để lại dấu vết để quan sát đường đạn.

Hôm sau, bố bảo lính tiếp đạn lắp xen kẽ: cứ một viên vạch đường, một viên xuyên cháy. Nhờ vậy, bố điều chỉnh được khẩu pháo chuẩn xác. Đến cuối ngày, bố đã bắn hạ được một chiếc máy bay D6 và một chiếc máy bay bổ nhào A37. Lúc ấy bố hai mươi mốt tuổi, là binh nhất, nhưng vì dày dặn kinh nghiệm nên được giao làm khẩu đội phó kiêm xạ thủ số một. Với chiến công này, bố đã được tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Nhì, huân chương kháng chiến hạng 3. Vài ngày sau, bố được phong vượt cấp từ binh nhất lên trung sĩ. Ngày 03/09/1972, đồng chí Dĩ - chính trị viên đại đội, và đồng chí Bùi Trung Thành - đại đội trưởng, đã đem quyết định kết nạp Đảng đến tận hầm chiến đấu để làm lễ kết nạp cho bố.

Con đã từng hỏi bố rất nhiều về những ngày chiến tranh đó để viết truyện. Nhưng dù con viết thế nào, đưa bố đọc, bố vẫn lắc đầu: "Con chẳng hiểu gì cả." Con không hiểu được lời bố, rằng bố tập quên đi những đồng đội đã hy sinh bên cạnh mình. Bởi thương vong quá nhiều, người mới vừa chào nhau chưa kịp giới thiệu tên, chưa kịp nhìn rõ mặt vì tối trời, chỉ một loạt bom đã hóa thành mảnh vụn xót xa. Làm sao con tưởng tượng nổi, khi những ngày mới của con luôn bắt đầu trong tiếng chim hót chào ban mai, còn với bố đó là tiếng súng, tiếng bom, tiếng máy bay quần đảo.

Thật lòng mà nói, con cũng như nhiều bạn trẻ khác, hay tự bào chữa cho sự xa cách với bố mẹ bằng lý do khác biệt thế hệ. Nên những câu chuyện của bố, con cũng chỉ hỏi rồi để đấy. Để mãi đến bây giờ, khi theo bạn đi xem phim Địa đạo, con mới thấm được phần nào không khí âm u, nghẹt thở của những con người bám trụ dưới lòng đất để chiến đấu. Không chỉ bởi những hình ảnh khắc họa trong phim, mà bởi đến bây giờ, khi bố mất đã gần 5 năm con mới bắt đầu hình dung rõ hơn về chiến tranh, từ chính lời kể ngày xưa của bố.

Với bố, ngày quốc khánh là ngày thiêng liêng nhất. Năm nào cũng vậy, mỗi sáng mùng 2/9, bố dậy thật sớm, mặc bộ quân phục phẳng phiu mẹ đã ủi từ hôm trước. Bố ra cái bàn thờ nhỏ ngoài sân, nơi có đĩa bánh trái mẹ vừa sắp sẵn và có lá cờ Tổ quốc đã treo từ chiều qua rồi tự mình làm lễ chào cờ. Chào cờ xong, bố thắp nén nhang lên bàn thờ, rồi rót rượu, rải ra sân trước, lầm rầm khấn vái. Đó là nghi lễ riêng của bố, để tưởng nhớ những người đã khuất, để mừng đất nước lại thêm một tuổi mới hòa bình.

Đôi khi vẫn thấy các bạn trẻ chia sẻ về việc các du khách bất ngờ khi đến Việt Nam vì họ vẫn nghĩ đây là một đất nước chìm trong chiến tranh. Thế nên, khi gặp những hình ảnh đất nước tưng bừng cờ hoa và diễu binh trong các ngày lễ kỷ niệm đều khiến các du khách ấn tượng. Bởi Việt Nam không chỉ là một điểm đến của sự hiếu khách mà người dân còn có lòng tự hào dân tộc rất cao, chỉ cần nhìn những buổi lễ duyệt binh đông nghẹt người, những tiếng nói cười xôn xao, những lá cờ phấn khích vẫy chào là đã khiến lòng người chẳng thể nào quên được rồi.

Con từng hẹn sẽ cùng bố về lại Quảng Trị, thăm chiến trường xưa và ghé thăm nhà thủ trưởng cũ của bố - anh hùng Bùi Trung Thành, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 16, Trung đoàn Thạch Hãn. Người mà bố nhờ con xin số điện thoại khi xem chương trình truyền hình trực tiếp về 81 ngày đêm thành cổ. Chỉ lỡ hẹn với bố một lần mà giờ đã thành lỡ hẹn mãi mãi. Chẳng thể thay đổi được gì cũng chẳng thể níu kéo thời gian để sửa chữa, con chỉ còn có thể thay bố thực hiện những nghi lễ cũ kỹ ấy mỗi ngày 2/9 hàng năm, để tự nhắc mình rằng: Hòa bình này không phải tự dưng mà có được, và ngày Quốc khánh này không chỉ là sự hân hoan mà còn là sự biết ơn để tiếp nối những ngày tháng đã qua...

×