Bộ Tài chính trình phương án giảm 70% phí chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở

Đề xuất giảm tiền chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang đất ở để “khoan sức dân”

Bộ Tài chính đang đề xuất một cơ chế tính tiền sử dụng đất mềm hơn cho người dân khi xin chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở. Đây được xem là bước đệm cần thiết trong bối cảnh nhiều hộ gia đình gặp khó với mức thu 100% chênh lệch theo quy định mới của Luật Đất đai 2024.

Dự thảo nghị định nêu rõ, với diện tích nằm trong hạn mức, hộ gia đình và cá nhân chỉ phải nộp 30% phần tăng giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Phần vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức sẽ chịu mức thu 50%. Nếu diện tích lớn hơn mức này, số tiền phải nộp sẽ tính như hiện hành, tức bằng toàn bộ chênh lệch.

Ưu đãi trên chỉ áp dụng cho một lần chuyển đổi duy nhất của mỗi hộ. Những lần sau, mức thu trở lại 100% như quy định chung.

Trước đây, cơ chế nộp tiền theo tỷ lệ 30% và 50% giúp nhiều gia đình vùng ven và khu vực nông thôn thuận lợi hơn khi chuyển đất vườn, ao sang đất thổ cư. Nhưng từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, cách tính này bị bãi bỏ, khiến người dân phải chịu khoản tài chính lớn hơn nhiều, ngay cả những trường hợp đã sinh sống ổn định trên đất từ lâu.

Song song đó, việc nhiều địa phương đồng loạt ban hành bảng giá đất mới ở mức cao cũng đẩy chi phí chuyển mục đích lên mạnh, khiến không ít gia đình chật vật trong việc hợp thức hóa quyền sử dụng đất, đặc biệt khi nhu cầu tách hộ, xây nhà mới tại các vùng đông dân vẫn rất lớn.

Bộ Tài chính đánh giá đây là vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống và cơ hội an cư của người dân. Vì vậy, việc ban hành một quy định tạm thời nhằm giảm gánh nặng tài chính trước khi Luật Đất đai được rà soát, điều chỉnh là cần thiết.

Dự thảo nghị quyết dự kiến trình thông qua trong tháng 9 và sẽ có hiệu lực ngay khi ký, kéo dài đến hết ngày 28/2/2027.

Tại cuộc họp hồi đầu tháng 8, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã yêu cầu xây dựng cơ chế thu tiền sử dụng đất minh bạch, hợp lý và phải khoan sức cho dân. Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng việc thu phải có căn cứ rõ ràng, đồng thời cần phân định rạch ròi vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp để tránh lãng phí tài nguyên và không tạo thêm áp lực cho người dân trong quá trình sửa luật.

Trước đó, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng cho rằng, cần phải xem xét cụ thể mục đích chuyển đổi đất. Nếu chuyển vì lý do mở rộng đất ở do gia đình có nhu cầu sử dụng, không phải buôn bán thì cho phép áp dụng một giá chênh lệch giữa đất ở và đất nông nghiệp. Còn nếu chuyển quyền sử dụng đất vì mục đích thương mại thì thu theo bảng giá thị trường.

"Chính sách tài chính đất đai phải có giới hạn để biết trường hợp nào là vì mục đích thương mại, trường hợp nào vì mục đích sử dụng. Khi chuyển quyền vì mục đích gì phải nắm được, không thể áp cứng nhắc theo toán học ", ông Võ nêu.

×