Bộ Xây dựng: Siết chặt năng lực chủ đầu tư và giám sát chất lượng công trình sau sự cố cầu sông Lô

Báo cáo một số nội dung chính tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết cơ quan soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường qua khảo sát sự cố cầu sông Lô.

Từ thực tiễn này, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về năng lực chủ đầu tư.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 9 đã được sửa đổi để đảm bảo năng lực của chủ đầu tư phải tương xứng với quy mô, cấp độ và tính chất kỹ thuật phức tạp của dự án, nhất là đối với các dự án đầu tư công.

Liên quan đến quản lý chất lượng công trình, nhiều ý kiến đại biểu đề nghị cần có chế tài đủ mạnh và quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan như chủ đầu tư, đơn vị thi công và giám sát khi xảy ra sự cố.

Tiếp thu các kiến nghị này, cơ quan soạn thảo đã bổ sung quy định tại Điều 49, yêu cầu chủ đầu tư bắt buộc phải lắp đặt thiết bị giám sát tại công trường có kết nối dữ liệu về cơ quan quản lý.

Quy định này nhằm phục vụ việc theo dõi, giám sát liên tục của cơ quan nhà nước và cộng đồng, giúp kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm trong quá trình thi công.

Đối với các công trình quan trọng quốc gia, công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp hoặc có ảnh hưởng lớn đến an toàn cộng đồng, dự thảo Luật quy định bắt buộc phải kiểm tra công tác nghiệm thu trước khi đưa vào khai thác.

Đồng thời, các công trình này phải thực hiện quan trắc, đánh giá an toàn định kỳ trong quá trình sử dụng. Về xử lý sự cố, dự thảo Luật bổ sung nguyên tắc giao Chính phủ quy định chi tiết quy trình rút gọn để xử lý các trường hợp khẩn cấp.

Một trong những điểm mới được quan tâm là việc chuyển dịch phương thức quản lý trật tự xây dựng.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng khẳng định việc chuyển một phần từ tiền kiểm sang hậu kiểm không có nghĩa là buông lỏng quản lý.

Dự thảo Luật đã bổ sung nội dung quản lý trật tự xây dựng tại Điều 47, thực hiện xuyên suốt từ khi khởi công đến khi nghiệm thu, bàn giao.

Về thủ tục cấp giấy phép xây dựng, hướng tới đây là đơn giản hóa tối đa tại Nghị định, thực hiện trực tuyến toàn trình, giảm hồ sơ và rút ngắn thời gian thực hiện xuống còn tối đa từ 7 đến 10 ngày, giúp giảm thiểu ít nhất 30% thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đánh giá cao nỗ lực tiếp thu của cơ quan soạn thảo.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban đề cân nhắc kỹ lưỡng một số vấn đề để đảm bảo tính khả thi và an toàn như: rủi ro về chất lượng công trình trong cơ chế "hậu kiểm"; phân cấp, phân quyền cần đi đôi với năng lực; cơ chế xử lý công trình vi phạm; xử lý công trình để đi vào hoạt động khi gặp sự cố;

Cùng đó là vấn đề miễn giấy phép xây dựng và quyền sở hữu tài sản trên đất theo Luật Đất đai; về quy định chuyển tiếp; áp lực lên hệ thống văn bản dưới Luật do có quá nhiều văn bản cần hướng dẫn thi hành.

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao tinh thần cầu thị của cơ quan soạn thảo và đề nghị các đơn vị tiếp tục phối hợp khẩn trương để hoàn thiện dự án Luật. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 8 điểm trọng tâm cần lưu ý, trong đó đặc biệt quan tâm đến vấn đề giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc miễn giấy phép cần được tính toán kỹ lưỡng về hạn mức diện tích, vị trí quy hoạch để tránh tình trạng xây dựng tràn lan gây tranh chấp, khiếu kiện về lún nứt, ảnh hưởng đến các công trình liền kề vốn chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ việc dân sự hiện nay.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu rà soát kỹ quy định về thẩm định thiết kế để vừa giảm bớt thủ tục hành chính nhưng vẫn có cơ chế ràng buộc trách nhiệm đảm bảo an toàn.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật cần chú trọng các quy định về vật liệu xanh hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng tài nguyên như cát biển để không ảnh hưởng đến môi trường.

Đặc biệt, vấn đề năng lực tổ chức thực hiện tại chính quyền địa phương và xây dựng hệ thống dữ liệu xây dựng quốc gia cần được đầu tư nguồn lực tương xứng để đảm bảo tính khả thi khi Luật đi vào cuộc sống.

Các quy định trong Luật Xây dựng (sửa đổi) cần được thiết kế theo hướng quy định khung nhưng cụ thể, đảm bảo tính đồng bộ với Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và các luật liên quan khác.

Dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) dự kiến sẽ được biểu quyết thông qua vào sáng 11/12.

×