Cần kho dự trữ “phương tiện đặc chủng” cho vùng lũ, không để “người dân đi trước, Nhà nước chạy theo”

Sáng nay 26/11, theo chương trình kỳ họp, Quốc hội thảo luận, cho ý kiến đối với dự thảo Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi) do Chính phủ trình, dự kiến thông qua tại kỳ họp lần này.

Cần phương tiện đặc chủng cứu hộ, cứu nạn trong “giỏ dự trữ” quốc gia

Tại phiên thảo luận ở hội trường, Đại biểu Hà Sỹ Đồng đề nghị bổ sung một điều luật riêng về dự trữ quốc gia đối với các phương tiện đặc chủng phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn. Ông cho rằng, trong các đợt thiên tai, bão lũ vừa qua, Việt Nam đang thiếu nghiêm trọng nhiều loại phương tiện chuyên dụng như tàu, xuồng cứu nạn, xe lội nước, xe gầm cao vượt lũ, ca nô, phương tiện vận chuyển y tế và xe chữa cháy.

Theo đại biểu, đã có những thời điểm lực lượng chức năng không thể tiếp cận các khu vực bị cô lập do nước ngập sâu và địa hình chia cắt. Trong khi đó, các đoàn thiện nguyện tự phát và lực lượng tại chỗ buộc phải đi trước bằng phương tiện thô sơ, tiềm ẩn nhiều rủi ro và thực tế đã xảy ra những tai nạn rất thương tâm.

“Không thể để người dân đi trước, còn Nhà nước chạy theo. Vì vậy, cần bổ sung thành một điều riêng trong luật, quy định cụ thể về việc dự trữ các phương tiện đặc chủng phục vụ cứu hộ, cứu nạn, kèm theo danh mục tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế bảo dưỡng, luân chuyển và điều động nhanh. Đồng thời, cần cho phép địa phương được chủ động điều động phương tiện trong tình huống tối khẩn cấp và báo cáo lại sau”, đại biểu Hà Sỹ Đồng nhấn mạnh.

Cũng liên quan đến cứu trợ, cứu nạn nhân dân vùng lũ, đại biểu Phạm Văn Hoà (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) nhấn mạnh về phân cấp, phân quyền nhằm tăng tính chủ động và tính trách nhiệm quyết định.

Bên cạnh đó, ông Hoà yêu cầu tăng xã hội hóa trong lĩnh vực dự trữ quốc gia bởi hiện nay nhiều ngành, lĩnh vực đã xã hội hoá thành công như y tế, xây dựng và giao thông vận tải. Trong khi, nhiều kho bãi của Nhà nước hiện xuống cấp, trong khi ngân sách khó có thể tu sửa kịp thời. Nếu chuyển giao cho doanh nghiệp tư nhân việc quản lý, bảo quản sẽ tốt hơn.

Cũng góp ý về dự thảo luật, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đề xuất bổ sung “phụ cấp trách nhiệm trong tình huống khẩn cấp” và phụ cấp khu vực hoặc đặc thù theo địa hình, ưu tiên nhà công vụ và đào tạo định kỳ về công nghệ bảo quản mới.

Ông Bình khẳng định: “Đây là danh dự nhưng cũng là trách nhiệm của Nhà nước đối với đội ngũ gác kho dự trữ, những người thầm lặng nhưng đóng vai trò rất quan trọng”.

Giải trình trước Quốc hội về các vấn đề trong dự thảo Luật Dự trữ sửa đổi và nhiều đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định: Hoạt động dự trữ quốc gia truyền thống hiện nay, Bộ Tài chính tăng cường phân cấp phân quyền, cắt giảm mạnh mẽ các thủ tục hành chính không cần thiết.

Ông Thắng khẳng định, qua tình trạng thiên tai lũ lụt diễn ra rất nhiều tỉnh, đặc biệt khu vực miền Trung, công tác dự trữ hàng, công tác phân bổ các kho dự trữ và công tác phân cấp phân quyền trong việc cấp phát được triển khai rất tốt. 

“Vừa rồi chúng ta lũ lụt trên diện rộng như thế nhưng công tác cấp phát, nhất là những thiết bị thiết yếu, lương thực thực phẩm đều được đưa rất nhanh chóng khi địa phương có nhu cầu”, Tư lệnh ngành Tài chính nhấn mạnh.

Không phải xin phép mới được xuất cấp các phương tiện cứu nạn

Theo ông Thắng: “Tất cả phương tiện đặc biệt, phương tiện chuyên dùng đều được Cục trưởng Cục Dự trữ trực tiếp chỉ đạo các kho xuất cấp luôn khi địa phương có nhu cầu mà không phải xin ý kiến bất cứ ai.”

Ông Thắng giải thích: “Luật chúng ta ban hành nhưng thực tế diễn biến rất phức tạp và không có điều khoản nào có thể bao quát được. Thực tế chúng tôi đã thực hiện việc xuất cấp và phối hợp với địa phương triển khai ngay khi địa phương có nhu cầu. Còn tất cả quy trình thủ tục đều làm sau. Cũng phải báo cáo thật với các đại biểu như vậy”. 

Lãnh đạo Bộ Tài chính khẳng định: “Quá trình hậu kiểm rất tốt. Hầu hết từ đấu thầu, thu mua cho đến việc cấp phát không có ở nơi nào xảy ra điều tiếng gì”.

Về vấn đề xã hội hóa trong dự trữ quốc gia được nhiều đại biểu quan tâm, ông Thắng cho rằng: Dự thảo lần này chúng ta có bước tiến rất quan trọng trong việc thúc đẩy xã hội hóa hoạt động dự trữ quốc gia, góp phần đa dạng hóa nguồn lực và nâng cao tính linh hoạt trong dự trữ quốc gia và giảm bớt gánh nặng về ngân sách nhà nước. 

Dự thảo đã đề xuất được mua, được xuất nhập hàng dự trữ chiến lược ngoài việc được đầu tư từ ngân sách nhà nước thì thực hiện theo hai phương thức: Một là kết hợp công tư - sử dụng từ nguồn ngân sách nhà nước và nguồn ngoài ngân sách nhà nước thực hiện cơ chế thỏa thuận tự nguyện, hợp đồng do Chính phủ quy định.

Và theo quy định của pháp luật khác có liên quan, hàng dự trữ chiến lược để tại các đơn vị doanh nghiệp từ nguồn hợp pháp của đơn vị, doanh nghiệp được nhà nước hỗ trợ các khoản chi phí về quản lý, bảo quản, thuế, lãi suất và các khoản hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật.

×