Cấp sổ đỏ ngay tại xã/phường: Người dân được gỡ vướng thủ tục và chi phí chuyển đổi đất ở

Từ ngày 1/7, theo quy định tại Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, hệ thống quản lý đất đai tại Việt Nam bước sang một giai đoạn cải cách mới khi thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) được chuyển giao trực tiếp cho Chủ tịch UBND cấp xã/phường.

Đây là bước đột phá trong phân cấp hành chính, khi cấp huyện chính thức không còn thẩm quyền ký sổ đỏ, thay vào đó là cấp xã đối với hộ gia đình, cá nhân, và cấp tỉnh đối với tổ chức, dự án, hoặc các trường hợp đặc biệt có yếu tố quy hoạch – tài chính.

Theo đó, 14 thủ tục hành chính về đất đai sẽ được thực hiện tại xã, phường, gồm: cấp sổ đỏ lần đầu, cấp đổi, cấp lại, đăng ký biến động do thừa kế, chuyển nhượng, chia tách – gộp thửa, đăng ký chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất không đấu giá… Thẩm quyền ký và trao sổ đỏ cho người dân được ủy quyền trực tiếp cho Chủ tịch UBND cấp xã.

Trình tự thủ tục được rút gọn đáng kể: Người dân chuẩn bị hồ sơ theo mẫu quy định, nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa của xã/phường hoặc qua cổng dịch vụ công. Sau khi tiếp nhận, cán bộ địa chính kiểm tra thực địa, đối chiếu hồ sơ, xác định hiện trạng sử dụng đất. Không còn yêu cầu giấy xác nhận “không tranh chấp”, bởi trách nhiệm xác minh và hậu kiểm thuộc về chính quyền địa phương.

Trong trường hợp đủ điều kiện, Chủ tịch UBND cấp xã ký cấp sổ đỏ trong thời gian tối đa 3 ngày làm việc kể từ khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính. Tổng thời gian xử lý hồ sơ đăng ký đất đai lần đầu được giới hạn trong 17 ngày làm việc, rút ngắn đáng kể so với quy trình cũ.

Cùng thời điểm đó, Bộ Tài chính cũng đã đề xuất sửa đổi Nghị định 103/2024/NĐ-CP để điều chỉnh mức thu tiền sử dụng đất trong trường hợp hộ gia đình, cá nhân xin chuyển mục đích từ đất vườn, ao sang đất ở.

Theo đề xuất, nếu đủ điều kiện (đất nằm trong cùng thửa đất có nhà ở, không nhằm mục đích kinh doanh), người dân chỉ cần nộp 50% chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, thay vì 100% như hiện nay. Điều này mở ra cơ hội rất lớn để người dân hợp thức hóa đất ở với chi phí hợp lý.

Thực tế nhiều năm qua, người dân có đất vườn, ao trong khu dân cư đã gặp rất nhiều trở ngại về mặt thủ tục và tài chính khi muốn chuyển mục đích sử dụng sang đất ở. Nhiều trường hợp phải nộp tới hàng tỷ đồng tiền sử dụng đất, trong khi nhu cầu chỉ là chia tách đất để xây nhà cho con cái. Với chính sách mới, không chỉ thẩm quyền được đưa về nơi cư trú mà chi phí cũng giảm rõ rệt, phù hợp với khả năng chi trả của đại đa số hộ gia đình.

Từ góc độ pháp lý, việc phân cấp về cấp xã là bước tiến đáng ghi nhận, góp phần đưa thủ tục đất đai đến gần hơn với người dân. Chính quyền xã/phường là cấp gần gũi và hiểu rõ nhất về thực trạng sử dụng đất tại địa phương, từ đó có thể giải quyết nhanh chóng, minh bạch và sát thực tiễn hơn. Đồng thời, quy trình hành chính không còn qua nhiều cấp trung gian, giúp giảm nguy cơ tiêu cực, nhũng nhiễu.

Người dân khi thực hiện các thủ tục cần lưu ý: giữ gìn đầy đủ giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất, hợp thức hóa các giao dịch cũ (nếu có), phối hợp với cán bộ địa chính trong quá trình đo đạc, kiểm tra.

Nếu nhận thấy có dấu hiệu sai lệch trong việc xác định tiền sử dụng đất, áp sai mức thu hoặc chậm giải quyết quá thời hạn, người dân có quyền gửi đơn khiếu nại lên Chủ tịch UBND cấp xã, hoặc kiến nghị tới Văn phòng Đăng ký đất đai thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để được xem xét và bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Chính sách mới tạo ra một môi trường pháp lý đơn giản hơn, tiết kiệm hơn, và gần dân hơn. Đây là cơ hội để nhiều hộ dân hợp thức hóa đất ở, chuyển mục đích sử dụng hợp pháp, đồng thời thúc đẩy quá trình số hóa và công khai quản lý đất đai trong toàn quốc. Với điều kiện người dân chủ động cập nhật thông tin và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, việc cấp sổ đỏ và chuyển mục đích sử dụng đất từ ngày 01/7/2025 sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn bao giờ hết.

×