Chị em phụ nữ một bản của Hà Giang, ngày lên nương, tối đi học chữ

Những lớp học đặc biệt ở Hà Giang

Thôn Sui Thầu (xã Chiến Phố, huyện Hoàng Su Phì, Hà Giang) có hơn 100 hộ dân, chủ yếu là người Nùng. Để thực hiện công tác giáo dục tốt, chính quyền xã Chiến Phố đã phối hợp với ngành giáo dục mở lớp xóa mù chữ ngay tại bản.

Lớp học đặc biệt ấy có 19 học viên, tất cả đều là phụ nữ từ 30 đến 50 tuổi – cái tuổi mà nhiều người tưởng như đã trễ để bắt đầu lại, nhưng với họ, “biết đọc, biết viết” chính là mở ra một cánh cửa mới cho cuộc sống.

Chị Lù Thị Chích, một trong những học viên tích cực của lớp, chia sẻ với đôi mắt ánh lên niềm vui: “Trước kia không biết chữ, tôi không đọc được báo, không viết nổi tên mình, cũng chẳng hiểu được các kinh nghiệm làm ăn trên tivi. Giờ thì khác rồi. Tôi đã thuộc bảng chữ cái, biết làm phép tính đơn giản. Từ nay, tôi sẽ cố gắng đọc sách, xem chương trình hướng dẫn sản xuất để giúp gia đình phát triển kinh tế".

Tương tự, ở thôn Mèo Vống, xã Lũng Chinh, huyện Mèo Vạc, ban ngày người dân còn mải miết trên nương, ban đêm lại lặng lẽ thắp sáng con chữ trong các điểm trường nhỏ – chị Thò Thị Chở là một trong những học viên không vắng mặt buổi nào. Đều đặn mỗi tối, sau khi xong việc đồng áng và chăm sóc con cái, chị lại cầm đèn pin đi bộ đến lớp học xóa mù chữ.

“Tôi học bán hàng qua mạng nhưng không biết viết địa chỉ để gửi hàng, mỗi lần phải nhờ người khác, bất tiện lắm. Giờ học được rồi, tôi muốn biết tính toán, đọc tin nhắn".

Thông tin từ lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Giang với báo chí cho thấy, đến hết tháng 4/2025, tại 34 xã, thị trấn biên giới đã vận động mở được 45 lớp xóa mù chữ với 856 học viên tham gia.

Chỉ tính riêng năm 2024, toàn tỉnh Hà Giang mở được tổng số 82 lớp xóa mù chữ với 1.793 học viên. Tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 - 25 tuổi, biết chữ mức độ 1 có trên 152.170 người, đạt tỷ lệ 98,87%; biết chữ mức độ 2 có trên 149.812 người, đạt 97,34%;

Độ tuổi từ 15 - 35 tuổi, biết chữ mức độ 1 có 304.120 người, đạt tỷ lệ 98,09%; biết chữ mức độ 2 có 296.556 người, đạt 95,65%;

Độ tuổi từ 15 - 60 tuổi, biết chữ mức độ 1 có 552.021 người, đạt tỷ lệ 95,77%; biết chữ mức độ 2 có 506.400 người, đạt 87,85%.

Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Giang cũng đã chủ động phối hợp với các sở, ngành, tổ chức đoàn thể như Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Tỉnh đoàn… tổ chức các lớp học xóa mù chữ, vận động học sinh đi học, xây dựng xã hội học tập tại các địa phương khó khăn.

Đầu tư cơ sở vật chất, nâng tầm chất lượng giáo dục

Hà Giang, tỉnh miền núi biên giới phía Bắc, là nơi sinh sống của 19 dân tộc anh em, trong đó hơn 87% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) như Mông, Nùng, Tày, Dao, La Chí, Pà Thẻn, Lô Lô, Sán Dìu…

Với địa hình hiểm trở, điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, tỉnh đã đối mặt với nhiều thách thức trong công cuộc xóa đói giảm nghèo.

Trong nhiều năm qua, Hà Giang đã có bước chuyển mạnh mẽ trong công tác giảm nghèo bền vững.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 42,08% (năm 2021) xuống còn 25,93% (cuối năm 2024), đạt mức giảm bình quân 5,38% mỗi năm, vượt 1,38% so với mục tiêu đề ra trong Nghị quyết số 25-NQ/TU.

Đặc biệt, tại các huyện nghèo và xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo giảm trên 6% mỗi năm, đúng với định hướng của tỉnh, cho thấy sự hiệu quả trong các chính sách giảm nghèo.

Về giáo dục, những năm qua, Hà Giang đã ban hành nhiều nghị quyết về nâng cao chất lượng giáo dục và các chế độ hỗ trợ học sinh bán trú, hỗ trợ mở các lớp phổ cập giáo dục xóa mù chữ vùng đặc biệt khó khăn. Tỉnh này đã ban hành nhiều đề án, chương trình, kế hoạch về giáo dục và đào tạo, trong đó tập trung đổi mới căn bản, toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục vùng đặc biệt khó khăn, phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.

Theo báo cáo trong giai đoạn 2021 - 2025, tỷ lệ huy động trẻ 5 tuổi đến mẫu giáo và trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt trên 99%, trẻ 6-14 tuổi đến trường đạt 99%.

Tỉnh Hà Giang đã đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi và phổ cập trung học cơ sở mức độ 1. Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 57%, dù chưa đạt mục tiêu 60% vào năm 2025 nhưng đã tạo điều kiện tốt hơn cho việc giảng dạy.

Cũng trong giai đoạn này, hàng trăm công trình phục vụ dân sinh, giáo dục, hạ tầng thiết yếu đã được đầu tư, xây mới. Đáng kể là việc hoàn thành 94 công trình trường lớp, 40 phòng công vụ cho giáo viên, 194 phòng ở học sinh nội trú – bán trú, cùng hàng loạt công trình nhà ăn, nhà vệ sinh, hệ thống nước sạch cho trường học.

Hiện, toàn tỉnh Hà Giang có khoảng 392 cơ sở giáo dục phổ thông, trong đó có 13 trường phổ thông dân tộc nội trú, 187 trường dân tộc bán trú, 73 trường có học sinh bán trú với gần 145.000 học sinh nội trú, bán trú được hưởng lợi từ chương trình phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS&MN.

Nhằm nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, ngành Giáo dục tổ chức nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, phương pháp dạy học tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin cho trên 6.000 lượt cán bộ quản lý, giáo viên, đặc biệt tại các xã vùng cao, biên giới.

Nhờ vậy, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh và vững chắc ở Hà Giang, đời sống người dân dần cải thiện. Quan trọng hơn, nhận thức về học tập, về khát vọng thay đổi số phận thông qua giáo dục đã nhen nhóm và lan rộng trong cộng đồng dân tộc thiểu số.

×