Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025: Việt Nam được ghi nhận ra sao?

Hằng năm, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), được coi là “thước đo” uy tín đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo của các nền kinh tế. GII phản ánh mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời giúp các quốc gia xác định rõ điểm mạnh, điểm yếu để hoạch định chính sách.

Thứ hạng về chỉ số Đổi mới sáng tạo của Việt Nam và các quốc gia khu bực ASEAN 2017 - 2025.

Theo Báo cáo GII 2025, Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí 44/139 nền kinh tế, giữ vững thứ hạng năm 2024. Với kết quả này, Việt Nam đứng thứ 2 trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp, chỉ sau Ấn Độ (hạng 38). Trong khu vực ASEAN, Việt Nam vượt Thái Lan để xếp thứ 3, chỉ đứng sau Singapore và Malaysia. So với năm 2016 (hạng 59), thứ hạng của Việt Nam đã cải thiện liên tục và ổn định, cho thấy nỗ lực rõ rệt trong việc nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.

Điểm sáng và thách thức đổi mới sáng tạo của Việt Nam

Báo cáo cho thấy, đầu vào đổi mới sáng tạo của Việt Nam có bước tiến mới khi tăng 3 bậc, từ vị trí 53 lên 50. Các trụ cột đầu vào gồm thể chế, nguồn nhân lực – nghiên cứu, cơ sở hạ tầng, mức độ phát triển thị trường và doanh nghiệp. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh sự cải thiện trong các chính sách nền tảng.

Ngược lại, đầu ra đổi mới sáng tạo – vốn thường cao hơn đầu vào – giảm nhẹ 1 bậc, từ vị trí 36 xuống 37. Dù vậy, các chỉ số về sản phẩm tri thức, công nghệ và sáng tạo vẫn tiếp tục là thế mạnh.

Đáng chú ý, Việt Nam là một trong 9 quốc gia thu nhập trung bình cải thiện nhanh nhất kể từ năm 2013, bên cạnh Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Indonesia, Iran, Morocco, Albania và Thổ Nhĩ Kỳ. Việt Nam cũng là một trong hai quốc gia giữ kỷ lục vượt trội so với mức độ phát triển suốt 15 năm liên tiếp, cùng với Ấn Độ.

Ngoài ra, Việt Nam cùng Trung Quốc và Ethiopia nằm trong nhóm ba quốc gia có tốc độ tăng năng suất lao động nhanh nhất giai đoạn 2014-2024. Điều này cho thấy khả năng chuyển đổi hiệu quả từ nguồn lực đầu vào sang kết quả đổi mới sáng tạo, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế.

Trung tâm đổi mới sáng tạo công nghiệp 4.0 nằm trong Trường đại học quốc tế Miền Đông tại Bình Dương (cũ), nay là TP.HCM. Ảnh: EIU

Những tiến bộ mà Việt Nam đạt được trong GII 2025 khẳng định định hướng phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Đảng và Chính phủ là đúng đắn.

Tuy nhiên, để bứt phá về thứ hạng, Việt Nam cần tiếp tục chú trọng hoàn thiện thể chế, cải cách giáo dục – đào tạo, đầu tư mạnh cho hạ tầng số và khuyến khích đầu tư mạo hiểm. Song song, nâng cao năng lực nghiên cứu, công bố khoa học quốc tế và thúc đẩy các ngành công nghiệp sáng tạo là nhiệm vụ trọng tâm.

Các nghị quyết quan trọng của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 57 về phát triển khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, đang được triển khai mạnh mẽ từ cuối năm 2024. Những chuyển biến này kỳ vọng sẽ được phản ánh trong các kỳ GII sắp tới.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc duy trì và cải thiện vị trí trên bảng xếp hạng GII không chỉ mang ý nghĩa hình ảnh quốc tế, mà còn là động lực then chốt để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

×