Doanh nghiệp ngành thuốc bảo vệ thực vật đồng hành cùng Bộ NNMT nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp

Thưa ông, đã 4 năm kể từ khi Hiệp hội CropLife Việt Nam, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) bắt tay giúp nông dân Đồng Tháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả, trách nhiệm. Ông đánh giá như thế nào về hiệu quả chương trình mang lại với quá trình sản xuất của nông dân?

- Sau 4 năm triển khai, có thể nói chương trình hợp tác giữa Hiệp hội CropLife Việt Nam, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng các Sở NN&MT tỉnh Đồng Tháp đã mang lại những kết quả rõ nét và những phản hồi rất tích cực từ bà con tham gia chương trình.

Chương trình đã góp phần nâng cao đáng kể nhận thức và năng lực của nông dân trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm. Điều đáng mừng là những kiến thức này đã được chuyển hóa thành những thực hành canh tác thực tế, giúp bà con giảm lạm dụng thuốc, áp dụng tốt hơn nguyên tắc "4 đúng" và 5 quy tắc vàng để bảo vệ cho chính bản thân mình, đảm bảo chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường xung quanh.

Trong 4 năm qua, từ cuối năm 2021 đến 2025, chúng tôi đã phối hợp tổ chức 121 lớp tập huấn cho hơn 4.000 nông dân, 1.200 đại lý kinh doanh thuốc BVTV và hơn 100 cán bộ kỹ thuật tại Đồng Tháp. Đồng thời, chương trình cũng xây dựng 8 mô hình sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả với tổng diện tích gần 483 ha trên các cây trồng chủ lực của tỉnh như lúa, rau màu, xoài, cây có múi… Những mô hình này đã giúp hàng trăm hộ nông dân giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng nông sản và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về an toàn thực phẩm, nhất là phục vụ xuất khẩu.

Tôi cho rằng, hiệu quả lớn nhất của chương trình không chỉ nằm ở con số, mà là sự thay đổi thực sự trong tư duy và hành vi của người nông dân – từ “sử dụng theo kinh nghiệm” sang “sử dụng có hiểu biết và có trách nhiệm”. Đây là nền tảng quan trọng để Đồng Tháp nói riêng và ngành nông nghiệp Việt Nam nói chung hướng tới một nền sản xuất nông nghiệp an toàn, hiện đại và phát triển bền vững trong tương lai.

Được biết, chương trình có rất nhiều hoạt động như tập huấn, đào tạo cho nông dân, đại lý kinh doanh thuốc BVTV, xây dựng mô hình, thu gom vỏ thuốc BVTV, theo ông, đâu là điểm nhấn của chương trình?

- Tôi cho rằng điểm nhấn lớn nhất của chương trình nằm ở cách tiếp cận tổng thể và đồng bộ. Chúng tôi không chỉ dừng lại ở hoạt động tập huấn kỹ thuật, mà hướng tới xây dựng một chuỗi hành động có trách nhiệm, kết nối nông dân – đại lý – doanh nghiệp – cơ quan quản lý trong cùng một hệ thống. Chương trình đồng hành cùng nông dân từ việc nâng cao kiến thức, điều chỉnh hành vi, cho đến xây dựng các mô hình thực hành ngay trên đồng ruộng để bà con ‘mắt thấy tai nghe’ và áp dụng một cách tự tin, hiệu quả hơn.

Một điểm nổi bật khác là chương trình luôn lắng nghe phản hồi từ địa phương để kịp thời điều chỉnh nội dung. Điển hình như chương trình xây dựng mô hình trên những cây trồng mà tỉnh đang ưu tiên phát triển; bổ sung nội dung hướng dẫn an toàn khi sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) – công nghệ mà bà con ngày càng quan tâm; và đối với lực lượng cán bộ kỹ thuật, chúng tôi cập nhật thêm nhiều chủ đề chuyên sâu như nhận biết hàng giả, hàng kém chất lượng, kỹ thuật luân phiên thuốc theo phương thức tác động, hay các quy định và yêu cầu an toàn khi vận hành drone.

Song song đó, học viên được cung cấp các tài liệu, áp-phích, quạt thông tin và trang bị bảo hộ phù hợp với thực tế canh tác và điều kiện thời tiết của địa phương. Sau mỗi năm, chúng tôi đều khảo sát mức độ tiếp thu và ghi nhận phản hồi của người tham gia, từ đó điều chỉnh kế hoạch hoạt động cho năm tiếp theo để bảo đảm tính thực tiễn và hiệu quả.

Chính cách tiếp cận đồng bộ – từ đào tạo, thực hành, truyền thông đến hỗ trợ vật dụng và cơ chế phản hồi – đã giúp thông tin được truyền tải nhất quán, dễ hiểu và dễ áp dụng, tạo nền tảng vững chắc thúc đẩy việc sử dụng thuốc BVTV an toàn và có trách nhiệm. Khi họ hiểu đúng và làm đúng, những thay đổi tích cực sẽ lan tỏa bền vững, vượt xa khuôn khổ của một dự án ngắn hạn

So với các năm trước, việc thực hiện chương trình của năm 2025 có gì đổi mới, thưa ông?

- Năm 2025 là năm thứ tư, cũng là giai đoạn gần cuối của chương trình 5 năm, nên các hoạt động sẽ được triển khai theo hướng chuyên sâu hơn và chú trọng nhiều hơn vào thực hành thực tiễn. Chúng tôi tăng cường các nội dung ứng dụng khoa học – công nghệ trong canh tác và bảo vệ thực vật, đặc biệt là hướng dẫn sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) một cách an toàn và đúng quy trình, đáp ứng xu hướng cơ giới hóa ngày càng phổ biến tại địa phương.

Một điểm mới đáng chú ý là chương trình mở rộng mô hình sử dụng thuốc an toàn – hiệu quả sang nhóm rau màu, bên cạnh các mô hình đã triển khai trước đây trên lúa và cây ăn quả. Việc mở rộng này giúp tăng tính lan tỏa của chương trình và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhiều nhóm nông dân khác nhau.

Ngoài ra, năm 2025 cũng là thời điểm chúng tôi tiếp tục thu thập dữ liệu khảo sát để hoàn thiện báo cáo đánh giá, bao gồm mức độ ghi nhớ kiến thức và mức độ tuân thủ thực hành của các nhóm nông dân đã tham gia từ năm đầu tiên. Đây là bước quan trọng để đo lường tác động thực tiễn của chương trình và là cơ sở cho quá trình tổng kết, đánh giá toàn diện vào năm 2026.

Nhìn chung, năm 2025 sẽ là năm chương trình đi sâu vào chất lượng, tăng cường thực hành, mở rộng mô hình và đo lường tác động, nhằm bảo đảm các kết quả đạt được thực sự bền vững và có giá trị lâu dài đối với nông dân, tạo tiền đề để mở rộng, nâng cấp và lan toả mô hình sang các khu vực lân cận.

Sau khi kết thúc chương trình hợp tác vào năm 2026, xin ông cho biết định hướng, kế hoạch của Hiệp hội CropLife Việt Nam là gì để tiếp tục đồng hành với nông dân sản xuất an toàn, hiệu quả, thân thiện với môi trường thực hiện mục tiêu chung của Chính phủ thực hiện phát thải ròng bằng 0?

- Năm 2026 sẽ là năm tổng kết chương trình hợp tác 5 năm tại Đồng Tháp – một cột mốc quan trọng để chúng tôi nhìn lại toàn bộ quá trình triển khai, đánh giá những kết quả đạt được và xác định các ưu tiên mới trong giai đoạn tiếp theo, đề xuất mô hình và cách thức để nhân rộng sang các địa phương khác; Trọng tâm của chúng tôi vẫn là đào tạo tập huấn nhằm thay đổi hành vi sử dụng thuốc của nông dân trong dài hạn, hỗ trợ nông dân sử dụng thuốc BVTV một cách có trách nhiệm, thúc đẩy ứng dụng khoa học – kỹ thuật vào canh tác, hướng tới một nền nông nghiệp giảm phát thải và phát triển bền vững.

Sau chương trình tại Đồng Tháp, chúng tôi định hướng tiếp tục phối hợp với Cục Trồng trọt và BVTV để mở rộng địa bàn hoạt động tới các vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, nhằm lan tỏa các mô hình và thực hành hiệu quả đến nhiều địa phương hơn. Đây cũng là bước quan trọng góp phần nâng cao chất lượng nông sản Việt Nam, hỗ trợ quá trình mở rộng xuất khẩu sang các thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, chúng tôi ưu tiên nâng cao chất lượng đào tạo và gia tăng số lượng nông dân có thể tiếp cận chương trình. Trong bối cảnh nguồn lực có hạn, chúng tôi kỳ vọng sớm triển khai nền tảng học tập trực tuyến dành cho nông dân và hệ thống đại lý. Đây là giải pháp phù hợp xu hướng hiện nay khi ngày càng nhiều nông dân sử dụng điện thoại thông minh, giúp mở rộng phạm vi tiếp cận và tối ưu hóa hiệu quả truyền tải kiến thức về sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.

Song song đó, CropLife Việt Nam sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý nhà nước, phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý – hiệp hội – doanh nghiệp để hỗ trợ hoàn thiện chính sách và thúc đẩy thực thi các quy định theo hướng quản lý rủi ro, thân thiện với môi trường và dựa trên cơ sở khoa học. Đây là nền tảng quan trọng để đảm bảo mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững.

Đặc biệt, chúng tôi dự kiến phối hợp với Đồng Tháp triển khai chính sách EPR (Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) đối với bao bì thuốc BVTV trong năm 2026 làm mô hình thí điểm để nhân rộng ra các địa phương khác trong những năm tiếp theo. Việc này sẽ góp phần giảm ô nhiễm môi trường nông thôn, cải thiện công tác quản lý chất thải trong nông nghiệp và thúc đẩy mô hình nông nghiệp tuần hoàn.

Tóm lại, sau năm 2026, CropLife Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng nông dân và cơ quan nhà nước bằng cách tiếp cận rộng hơn, hiện đại hơn và bền vững hơn, đóng góp thiết thực vào mục tiêu giảm phát thải và nâng cao giá trị nông nghiệp Việt Nam.

Đồng Tháp là mô hình, mục tiêu của chương trình không chỉ dừng lại ở một địa phương, một loại cây trồng mà sẽ lan tỏa, nhân rộng trong thời gian sắp tới, giúp bà con phát huy hiệu quả của thuốc BVTV, sử dụng thuốc BVTV an toàn.

Các doanh nghiệp thành viên của CropLife Việt Nam cũng cam kết nghiên cứu các sản phẩm mới, sản phẩm sinh học để đưa sản phẩm sinh học vào Việt Nam, góp phần giảm phát thải, đảm bảo vấn đề về môi trường.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

×