Cựu Á quân Olympia là nhà nghiên cứu có ảnh hưởng tại Australia: Tiến sĩ người Việt trẻ tuổi nhất, là PGS năm 39 tuổi

Cựu Á quân Olympia Nguyễn Thành Vinh - nhà nghiên cứu có ảnh hưởng tại Australia

Tạp chí Nghiên cứu (Research magazine) vừa công bố danh sách các nhà nghiên cứu có ảnh hưởng nhất Australia trong 250 lĩnh vực, chia thành 8 nhóm ngành lớn khác nhau.

Trong danh sách này có PGS Vinh Nguyen, chính là Nguyễn Thành Vinh (SN 1982), Á quân của cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia mùa đầu tiên (năm 2000). PGS Nguyễn Thành Vinh hiện tại đang công tác tại Trường Hóa học thuộc Đại học New South Wales (UNSW) - ngôi trường top 20 thế giới theo bảng xếp hạng QS 2026. Anh được vinh danh có ảnh hưởng nhất lĩnh vực nghiên cứu hóa hữu cơ, thuộc lĩnh vực Khoa học Hóa học và Vật liệu.

Theo đuổi ngành Hóa học, các nghiên cứu của anh tập trung vào xúc tác hữu cơ, hoạt hóa cation thơm, tổng hợp các hợp chất tự nhiên và có hoạt tính sinh học, tổng hợp không đối xứng và hóa học dược phẩm.

Trước đó, Nguyễn Thành Vinh là cựu học sinh trường THPT chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa). Năm 2000, anh là Á quân cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia mùa đầu tiên, một trong bốn thành viên đội tuyển Việt Nam thi Olympic Hóa học quốc tế và giành huy chương bạc. Nguyễn Thành Vinh cũng trở nên quen thuộc với khán giả khi vào vai Nam trong bộ phim Phía trước là bầu trời.

Sau khi tốt nghiệp năm 2010, anh sang Đức làm việc trong nhóm của GS Dieter Enders tại Viện Hóa học Hữu cơ, Đại học RWTH Aachen, với học bổng sau tiến sĩ Alexander von Humboldt và nghiên cứu về xúc tác hữu cơ.

Năm 2013, anh chuyển tới Đại học Curtin (Perth, Australia) để thành lập nhóm nghiên cứu độc lập. Đến năm 2015, anh gia nhập Đại học New South Wales, đảm nhiệm vị trí giảng viên/ARC DECRA tại Trường Hóa học.

Năm 2021, Nguyễn Thành Vinh được phong hàm Phó giáo sư ở tuổi 39. Được biết, anh là Tiến sĩ Việt trẻ nhất, được phong hàm PGS năm 39 tuổi. Anh cũng chính là người Việt gặt hái được nhiều thành tích, giải thưởng danh giá hàng đầu thế giới ở nước ngoài. Trên trang cá nhân, chị gái anh viết: “Chúc mừng người em với học hàm mới nhé – PGS.TS Nguyễn Thành Vinh – Đại học New South Wales – Australia”.

PGS Nguyễn Thành Vinh từng giành được một số giải thưởng về lĩnh vực nghiên cứu mà mình theo đuổi như: Giải thưởng Tạp chí Hóa học Thieme 2014 danh giá, do ban biên tập của Synlett-Synthesis-Synfact lựa chọn, vì thành tích xuất sắc trong vai trò là một nhà nghiên cứu khởi đầu sự nghiệp; là một trong những nhà hóa học hữu cơ người Việt duy nhất được trao giải thưởng nghiên cứu Discovery Early Career Research Award (DECRA) do Hội đồng Nghiên cứu Úc tài trợ; được bộ phận Hóa học hữu cơ của Viện Hóa học Hoàng gia Úc (RACI) trao tặng học bổng Athel Beckwith năm 2016; được nhận tài trợ Dự án Khám phá của Hội đồng Nghiên cứu Úc trị giá 420.000 USD cho giai đoạn 2020-2022 để thực hiện nghiên cứu các phương pháp tổng hợp mới năm 2019,...

Gia đình viên mãn

Nguyễn Thành Vinh kết hôn năm 2009 với người bạn học cùng cấp 3. Cuộc sống gia đình của anh hiện ổn định tại nước ngoài, với hai con trai được gọi thân mật là Kat và Kay. Gia đình luôn là nền tảng quan trọng, hỗ trợ anh duy trì sự tập trung và bền bỉ trên hành trình nghiên cứu khoa học.

Cựu Á quân Olympia cũng thường xuyên đưa vợ và con đi du lịch cũng như đồng hành cùng con khi có thời gian.

Đầu năm 2019, anh đưa vợ và các con trở về Việt Nam thăm họ hàng, kết nối lại với quê hương sau thời gian dài làm việc ở nước ngoài. Trong chuyến thăm này, gia đình anh có dịp gặp lại diễn viên Hà Hương (vai Nguyệt), người mà anh vẫn giữ liên hệ sau bộ phim từng tạo dấu ấn sâu rộng với khán giả.

Trong một cuộc phỏng vấn, Nguyễn Thành Vinh chia sẻ rằng trải nghiệm tham gia “Phía trước là bầu trời” đến với anh một cách bất ngờ và thú vị, nhưng điều định hướng con đường của anh lại xuất phát từ quan điểm nhất quán: phải làm tốt nhất điều mình giỏi nhất, với sự kiên định cao nhất. Anh cho rằng chính tư duy này đã dẫn dắt anh chọn nghiên cứu khoa học làm lĩnh vực phù hợp và lâu dài.

Khi nhìn lại hình ảnh bản thân ở thời điểm bước vào đời, anh nhận thấy những nét hồn nhiên và cả tin của tuổi trẻ đã giảm đi đáng kể theo thời gian, đặc biệt trong vai trò người đàn ông gánh vác trách nhiệm gia đình. Tuy nhiên, theo anh, phần trong trẻo còn lại đã chuyển hóa và tồn tại trong khoa học “ở một dạng khác”.

Khi được hỏi về điều tâm đắc nhất sau nhiều năm làm nghiên cứu, Nguyễn Thành Vinh khẳng định rằng đó chính là nghề làm thầy - một phần quan trọng của sự nghiệp khoa học, nơi anh có thể truyền đạt kiến thức, phương pháp và thái độ học thuật cho thế hệ tiếp theo.

×