Đặc khu của An Giang thành lập Hội nước mắm truyền thống, tham vọng đưa di sản vươn tầm quốc tế

Nước mắm truyền thống Phú Quốc có một chuyển động lịch sử trên “đảo ngọc”

Chiều 29/12, tại Đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang), Đại hội thành lập Hội Nước mắm truyền thống Phú Quốc, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã diễn ra, đây là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.

Đại hội được tổ chức trong bối cảnh Hội Nước mắm Phú Quốc (cũ) vừa hoàn tất thủ tục giải thể theo quy định mới của Nhà nước.

Việc thành lập tổ chức mới không đơn thuần là thay đổi tên gọi, mà là sự kiện tái cấu trúc toàn diện nhằm tập hợp sức mạnh của 45 hội viên – những nhà thùng, doanh nghiệp, cá nhân tâm huyết nhất với nghề chưng cất "giọt vàng" từ cá cơm than.

Phát biểu tại Đại hội, ông Đặng Thành Tài, Chủ tịch Hội Nước mắm truyền thống Phú Quốc cho biết, trải qua hơn 200 năm hình thành, nước mắm Phú Quốc đã trở thành biểu tượng văn hóa của Việt Nam.

Với quy mô 7.000 thùng gỗ ủ chượp, mỗi năm Phú Quốc cung ứng ra thị trường từ 20 đến 30 triệu lít nước mắm cốt nguyên chất.

Đây là con số ấn tượng, minh chứng cho sức sống bền bỉ của một làng nghề đã được Liên minh châu Âu (EU) bảo hộ chỉ dẫn địa lý từ năm 2012.

Gìn giữ di sản, kiên quyết nói "không" với vi phạm IUU

Trong bối cảnh ngành thủy sản đang nỗ lực gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu, vai trò của Hội Nước mắm truyền thống Phú Quốc càng trở nên then chốt. Theo số lượng thống kê, hiện có 18% hội viên sở hữu tàu đánh bắt cá cơm riêng.

Ông Nguyễn Lê Quốc Toàn, Phó Chủ tịch UBND Đặc khu Phú Quốc nhấn mạnh: “Các hội viên cần chủ động giải pháp đảm bảo nguồn nguyên liệu cá cơm ổn định, đồng thời phải là những người đi đầu trong việc chấp hành quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Đây không chỉ là thượng tôn pháp luật mà còn là cách bảo vệ uy tín thương hiệu nước mắm Phú Quốc trên trường quốc tế”.

Không chỉ dừng lại ở việc sản xuất, Hội còn mang trọng trách bảo tồn “Nghề sản xuất nước mắm Phú Quốc” – di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận năm 2021. Mỗi giọt nước mắm ra đời không chỉ là sản phẩm thương mại, mà là kết tinh của tri thức dân gian và sự tỉ mỉ của những nghệ nhân vùng biển.

Khẳng định vị thế nước mắm truyền thống

Hiện nay, nước mắm truyền thống đang đứng trước sự cạnh tranh khốc liệt. Bà Hồ Kim Liên, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm truyền thống Việt Nam nhận định, khó khăn về thị trường và nguyên liệu là có thật, nhưng sức mạnh của nước mắm Phú Quốc nằm ở giá trị truyền thống trăm năm.

“Hội cần là điểm tựa để các doanh nghiệp phối hợp quảng bá, bảo vệ hình ảnh nước mắm truyền thống. Chúng ta phải bắt kịp xu hướng tiêu dùng hiện đại, thông minh nhưng tuyệt đối không được đánh đổi quy trình ủ chượp nghiêm ngặt đã làm nên danh tiếng Đảo Ngọc”, bà Liên chia sẻ.

Hiện nay, 22% sản phẩm của các hội viên đã đạt chứng nhận OCOP và 20% doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu trực tiếp sang các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Pháp, Australia... Đây là những hạt nhân nòng cốt để Hội thực hiện mục tiêu đưa thương hiệu vươn xa hơn trong nhiệm kỳ tới.

Nhiệm kỳ 2025 – 2030, Hội Nước mắm truyền thống Phú Quốc đặt ra mục tiêu chiến lược: Tập hợp những người lao động, nhà khoa học và doanh nghiệp để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên; hướng dẫn hội viên tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật, phát triển chỉ dẫn địa lý Phú Quốc bền vững; tổ chức dạy nghề, truyền nghề để dòng chảy di sản không bị đứt gãy...

Giữa sóng gió của thị trường, những nhà thùng tại Phú Quốc vẫn đang miệt mài giữ lửa nghề, để mùi thơm nồng nàn của nước mắm truyền thống mãi là niềm tự hào của người dân An Giang nói riêng và Việt Nam nói chung trên bản đồ ẩm thực thế giới.

Hội Nước mắm truyền thống Phú Quốc đóng vai trò là "người gác cổng" di sản, là cầu nối giữa Nhà nước và doanh nghiệp nhằm bảo tồn giá trị văn hóa độc bản, đồng thời là động lực kinh tế thúc đẩy thương hiệu quốc gia vươn tầm toàn cầu thông qua sự đoàn kết và phát triển bền vững.

×