Đặc sản miền ‘hoa vàng trên cỏ xanh’ khiến nhiều du khách từ sợ đến khen không ngớt lời

Hương vị ấm nồng kết tinh từ biển cả

Được chế biến từ một bộ phận đặc biệt của cá, món mắt cá ngừ đại dương hầm thuốc bắc thường xuất hiện trong danh sách những trải nghiệm ẩm thực được gợi ý khi ghé Phú Yên. Theo người dân địa phương, sự e dè ban đầu của thực khách là điều không khó hiểu, song chỉ cần tận mắt chứng kiến thố mắt cá nóng hổi được dọn ra bàn, nhiều người nhanh chóng bị thuyết phục bởi mùi thơm nhẹ của thảo mộc quyện cùng hương biển đặc trưng.

Mỗi phần mắt cá thường gồm một hoặc hai con, to gần bằng chén nhỏ, trong veo, đặt gọn trong thố đất nung. Khi nắp thố vừa mở, làn hơi nước bốc lên mang theo hương gừng, hành tím, táo tàu và kỷ tử, tạo cảm giác ấm áp, dễ chịu. Chính khoảnh khắc này khiến nhiều thực khách vượt qua sự do dự ban đầu để nếm thử món ăn được xem là “đặc sản phải thử” của vùng biển miền Nam Trung bộ.

Mắt cá ngừ đại dương từ lâu đã trở thành nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực Phú Yên. Từ mắt cá, người dân địa phương chế biến thành nhiều món khác nhau như hầm thuốc bắc, hầm tiêu xanh, chưng cách thủy, nấu lẩu chua cay hoặc cháo. Trong đó, phổ biến và được đánh giá cao nhất vẫn là món mắt cá ngừ hầm thuốc bắc, thường được phục vụ trong thố đất nhỏ để giữ trọn hương vị và độ nóng.

Ấn tượng rõ nhất khi thưởng thức mắt cá ngừ là phần thịt mắt cá mềm, không bở, không tanh, có độ sánh tự nhiên và tan nhẹ trong miệng. Lớp mỡ mỏng bao quanh tạo nên vị béo ngậy nhưng không gây ngấy, đặc biệt khi ăn nóng.

Nước hầm trong thố có vị ngọt thanh, không gắt, để lại vị ấm nơi cuống họng. Khi ăn kèm với hành lá, tía tô thái nhỏ, rau cải xanh, thêm chút tiêu xay và ớt xanh giúp hương vị trở nên cân bằng. Nhiều thực khách cho rằng món ăn này phù hợp dùng vào buổi tối, sau một ngày dài khám phá biển nắng gió, khi cơ thể cần một món ăn vừa bổ dưỡng vừa dễ tiêu.

“Lúc món được mang ra, tôi phải thú thật là hơi… chùn bước. Mắt cá khá to, nhìn lạ và khác hẳn những món tôi từng ăn. Nhưng khi nếm thử thì thật sự bất ngờ: nước hầm thơm mùi thuốc bắc, vị ngọt thanh, không hề tanh. Phần gân mềm, béo nhẹ, càng ăn càng thấy ấm bụng", Trần Thanh Thảo (du khách Hà Nội) cho biết.

Còn anh Phạm Đăng Khoa (Hải Phòng) cũng không dấu được vẻ e dè: “Ban đầu tôi chỉ định thử một chút cho biết, nhưng sau vài muỗng đầu tiên thì tôi đổi ý hoàn toàn. Mắt cá mềm, béo nhưng không ngấy, hòa quyện với vị thuốc bắc đặc trưng. Đây là món ăn lạ miệng nhưng tinh tế, khiến tôi muốn giới thiệu cho bạn bè nếu họ đi du lịch tới Phú Yên".

Với người dân địa phương, mắt cá ngừ không chỉ là món ngon mà còn là món bổ dưỡng. Mắt cá ngừ giàu DHA, omega-3 và collagen, được cho là tốt cho thị lực và trí não. Nhờ vậy, món ăn này không chỉ xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày mà còn thường được lựa chọn khi cần hồi sức hoặc tiếp đãi khách phương xa.

Bí quyết chế biến món mắt cá ngừ hầm thuốc bắc thơm ngon

Theo chia sẻ từ những quán ăn lâu năm tại phường Tuy Hòa, Đăk Lắk (thuộc địa phận Phú Yên trước đây), yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lượng món mắt cá ngừ hầm thuốc bắc nằm ở khâu chọn nguyên liệu và sơ chế. Mắt cá thường được lấy từ cá ngừ đại dương tươi, cân nặng từ 40-50kg, còn nguyên độ trong và đàn hồi. Mắt cá ngừ loại này chừng 1-3 lạng, tương đương một quả bóng tennis.

Sau khi tách khỏi cá, mắt cá được làm sạch kỹ, loại bỏ gân và mạch máu để tránh mùi tanh và vị đắng. Công đoạn khử mùi cũng được thực hiện cẩn thận bằng cách chần qua nước muối đun sôi rồi rửa sạch.

Mắt cá sau đó được ướp cùng các vị thuốc bắc như táo tàu, kỷ tử, đẳng sâm, hoài sơn, kết hợp với sả, gừng, lá dứa, hành tím và gia vị vừa đủ. Khi hầm, người nấu cho mắt cá vào thố đất hoặc thố sứ, không thêm nước, nhằm giữ trọn vị ngọt tự nhiên tiết ra từ cá. Thố được hấp cách thủy trong khoảng 20–30 phút, đến khi mắt cá chín mềm, nước hầm sánh nhẹ và dậy mùi thơm.

Khi phục vụ, thố mắt cá được đặt trên bếp cồn nhỏ để giữ nóng. Trước lúc ăn, thực khách thêm tiêu xanh, hành củ và tía tô, cải xanh thái mỏng, và chấm với nước mắm chanh ớt. Cách thưởng thức này vừa tăng hương vị thơm ngon cho món ăn, vừa giúp thực khách “chống ngán” hiệu quả.

Món ăn ngon nhất khi thưởng thức chậm, cảm nhận rõ từng lớp hương vị béo, ngọt, thơm thảo mộc lan tỏa.

Đến Phú Yên, du khách không khó để thưởng thức món mắt cá ngừ đại dương hầm thuốc bắc - một đặc sản trứ danh với mức giá phải chăng, chỉ khoảng 45.000 đồng/suất. Món ăn được bày bán phổ biến ở các quán nhỏ ven đường, chợ dân sinh cho đến những nhà hàng địa phương.

2026, tỉnh Đắk Lắk có kế hoạch phát triển du lịch tỉnh với chủ đề "Đắk Lắk - Về miền di sản" với mục đích khai thác tiềm năng, lợi thế về tài nguyên du lịch, di sản văn hóa và di sản thiên nhiên trong không gian biển-rừng-cao nguyên của tỉnh Đắk Lắk sau hợp nhất. Trong đó Lễ hội cá ngừ Đắk Lắk (diễn ra trong 4 ngày từ 30/4- 2/5/2026).

Cụ thể chương trình tái hiện hành trình khởi nguyên nghề cá ngừ, tri ân ngư dân tiên phong; trưng bày, chế biến và thưởng thức các món đặc sắc từ cá ngừ kết hợp trình diễn ẩm thực trực tiếp; liên hoan văn hóa ẩm thực: "Cá ngừ đại dương - Tinh hoa của biển".

×