ĐBQH Trần Hoàng Ngân: “Nghị quyết 98 sửa đổi sẽ mở đường cho TP.HCM tăng tốc mạnh mẽ hơn”

Trong khuôn khổ kỳ họp thứ 10, Chính phủ đã trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM. Dự thảo dự kiến được thảo luận tại hội trường vào ngày 8/12 và thông qua vào ngày 11/12.

Đây là nghị quyết được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đường cho thành phố tháo gỡ các điểm nghẽn, tăng tốc thu hút đầu tư, đẩy mạnh phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh vừa phải phục hồi kinh tế, vừa đối mặt những yêu cầu phát triển mới.

Nhiều kỳ vọng đặt vào nghị quyết sửa đổi lần này, không chỉ giúp TP.HCM bứt phá mạnh mẽ hơn, đạt mức tăng trưởng cao và phát triển bền vững, mà còn tạo động lực lan tỏa cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.

Để làm rõ những nội dung trọng tâm và kỳ vọng đó, Dân Việt đã có cuộc trao đổi với ĐBQH Trần Hoàng Ngân – người theo sát quá trình xây dựng và hoàn thiện nghị quyết này.

PV: Thưa ông, Nghị quyết 98 được xây dựng công phu, đã qua hai năm triển khai khá hiệu quả, nhưng tại sao cần sửa đổi, bổ sung?

ĐBQH Trần Hoàng Ngân: Lý do sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 là do sau khi hợp nhất, sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu thì quy mô dân số của thành phố đã vượt trên 14 triệu dân (nằm trong top 20 thế giới), quy mô kinh tế 120 tỷ USD, chiếm 1/4 GDP, hơn 1/5 kim ngạch xuất nhập khẩu, chiếm 1/3 tổng thu ngân sách, có địa bàn rộng 6.773Km2… nên cần có thể chế tương thích để quản trị “siêu đô thị” hiệu quả, đảm bảo an ninh quốc phòng, trật tự xã hội và thu hút đầu tư, tăng tốc phát triển trong kỷ nguyên mới.

Lý do thứ hai là, trong tiến trình phát triển, rất cần mở rộng danh mục thu hút nhà đầu tư chiến lược và phát triển khác khu thương mại tự do, để tạo cực tăng trưởng mới…

Thêm nữa, chính sách ưu đãi nhà đầu tư cần hoàn chỉnh hơn theo thực tiễn của thành phố, nên cần bổ sung hoàn thiện.

Ngoài ra, nhiều điểm nghẽn về thể chế vẫn tồn tại, cản trở sự phát triển của thành phố…

Điểm qua một vài vấn đề, cho thấy việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 là rất cần thiết để siêu đô thị TP.HCM bứt tốc, phát triển nhanh và bền vững hơn.

Vì sao việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 được xem là bước đi cấp thiết đối với TP.HCM hiện nay?

Sau hơn hai năm triển khai, Nghị quyết 98 đã chứng minh là “đòn bẩy” quan trọng giúp TP.HCM vượt khó và phục hồi kinh tế.

Tuy nhiên, nhiều điểm nghẽn về thể chế vẫn tồn tại. Việc sửa đổi lần này là cần thiết để thành phố có hành lang pháp lý đủ mạnh, từ đó tăng tốc, phát triển bền vững và giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Nghị quyết 98 sửa đổi tạo cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược

Theo ông, đâu là nhóm thay đổi nổi bật nhất trong dự thảo sửa đổi lần này?

Điểm quan trọng nhất là mở rộng danh mục ưu tiên nhà đầu tư chiến lược, không chỉ dừng ở đổi mới sáng tạo hay công nghệ cao mà mở rộng sang y tế chuyên sâu, dự án đô thị – hạ tầng – cảng biển, logistics quy mô lớn... Điều này giúp TP.HCM thu hút được dòng vốn hàng chục đến hàng trăm nghìn tỷ đồng – đúng các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

TP.HCM cũng kiến nghị về cơ chế tài chính. Việc sửa đổi có tạo đột phá gì không, thưa ông?

Có. Thành phố không xin tăng tỷ lệ điều tiết mà xin cơ chế huy động nguồn lực tốt hơn.

Dự thảo đã mở rộng quyền trong quản lý đất đai, quỹ đất TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) và cơ chế BT – thanh toán bằng đất. Điều này giúp TP.HCM chủ động khai thác nguồn lực, giảm phụ thuộc vào ngân sách Trung ương.

Tái cấu trúc không gian Thành phố bằng TOD

Vấn đề TOD được đề cập mạnh trong dự thảo. Tại sao đây là công cụ quan trọng?

TOD cho phép thành phố tái cấu trúc không gian đô thị, khai thác quỹ đất quanh các nhà ga, tuyến metro và Vành đai 3. Nghị quyết mới cho phép Thành phố giữ lại 100% nguồn thu từ khai thác quỹ đất TOD, ưu tiên đầu tư lại cho đường sắt và hạ tầng giao thông. Đây là cơ chế tạo lực rất lớn cho hạ tầng đô thị.

Công tác bồi thường – giải phóng mặt bằng vốn được xem là “nút thắt”. Nghị quyết 98 sửa đổi mang lại thay đổi gì?

Dự thảo cho phép HĐND TP quyết định sử dụng ngân sách để làm trước khâu bồi thường, tạo quỹ đất sạch cho các dự án TOD, đường sắt và hạ tầng giao thông. Đồng thời, mở rộng các trường hợp Nhà nước được thu hồi đất để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đây là bước gỡ nút thắt quan trọng.

Một điểm nhấn lớn là đề xuất Khu thương mại tự do TP.HCM. Theo ông, ý nghĩa của mô hình này là gì?

Khu thương mại tự do gắn với cảng Cái Mép Hạ sẽ giúp TP.HCM có một “cực tăng trưởng” mới, thu hút tài chính, logistics, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ quốc tế.

Đây có thể trở thành “sandbox thể chế”, một không gian thử nghiệm các chính sách vượt trội, tạo lợi thế cạnh tranh cho thành phố.

Trong lĩnh vực quy hoạch, dự thảo có những thay đổi đáng chú ý nào?

Quan trọng nhất là cho phép hợp nhất một quy hoạch duy nhất cho TP.HCM, giúp giảm chồng chéo. UBND TP được phân cấp mạnh mẽ trong điều chỉnh, phê duyệt quy hoạch chi tiết, qua đó rút ngắn thủ tục và đẩy nhanh dự án.

Nhiều chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân được bổ sung. Theo ông, chúng có đủ sức cạnh tranh quốc tế?

Với mức thuế TNDN ưu đãi 10% trong 20 năm cho các ngành công nghệ cao, và ưu đãi lớn cho nhà đầu tư chiến lược tại Côn Đảo, TP.HCM hoàn toàn có thể cạnh tranh với Singapore hay Malaysia. Đây là yếu tố quyết định để thu hút tập đoàn đa quốc gia.

Thể chế thông suốt, tiềm năng được khai phóng

Dự thảo lần này cũng mở đường cho hợp tác vùng trong các dự án liên tỉnh. Điều này mang ý nghĩa gì?

Các dự án giao thông liên tỉnh sẽ do một địa phương được thống nhất quản lý làm chủ đầu tư. Đây là thay đổi rất quan trọng để tránh chậm trễ, đảm bảo tiến độ của các dự án kết nối vùng như Vành đai 3, Vành đai 4 hay đường sắt đô thị kéo dài sang các tỉnh.

Theo ông, các sửa đổi này sẽ tác động như thế nào đến mục tiêu phát triển bền vững của TP.HCM?

Từ vốn đầu tư công, hạ tầng giao thông, quy hoạch đô thị, đến thu hút đầu tư chiến lược… tất cả được mở khóa đồng bộ. Đây chính là nền tảng để thành phố tăng tốc tăng trưởng nhưng vẫn đảm bảo phát triển bền vững, cân bằng giữa kinh tế – xã hội – môi trường.

Ông kỳ vọng gì khi Nghị quyết 98 sửa đổi được thông qua?

Tôi kỳ vọng nghị quyết mới sẽ tạo ra khí thế mới, động lực mới và mở ra không gian phát triển mới cho TP.HCM. Khi thể chế thông suốt, nguồn lực được khai phóng, thành phố chắc chắn sẽ bứt phá mạnh mẽ hơn, xứng đáng vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Xin cảm ơn ông!

×