Đề xuất phạt đến 4 triệu đồng nếu để móng tay dài, không đeo khẩu trang khi bán đồ ăn: "Hoàn toàn đúng đắn"

"Rửa tay sạch giúp giảm tới 44% các bệnh lây qua đường tiêu hóa và hô hấp"

Bộ Tư pháp mới đây công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm. Dự thảo này do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.

Theo Bộ Y tế, lĩnh vực an toàn thực phẩm tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, thường xuyên phát sinh các hành vi vi phạm với tính chất, mức độ ngày càng tinh vi, phức tạp. Song, mức phạt hiện nay còn thấp, trong đó có các vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản phẩm thực phẩm, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc...

Đối với cửa hàng ăn uống, cửa hàng, quầy hàng kinh doanh thức ăn ngay, thực phẩm chín…, Bộ Y tế đề xuất mức phạt 2 - 4 triệu đồng cho các hành vi: bày bán, chứa đựng thực phẩm trên thiết bị, dụng cụ, vật liệu không bảo đảm vệ sinh; nơi chế biến, kinh doanh, bảo quản có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà không đội mũ, đeo khẩu trang; không cắt ngắn móng tay, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay…

Liên quan đến vấn đề này, trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, thời gian qua, nhiều vụ việc liên quan đến ngộ độc thực phẩm, an toàn vệ sinh thực phẩm xảy ra gây ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân.

Theo ông Thịnh, việc Bộ Y tế đề xuất mức phạt lên đến 4 triệu đồng hành vi bày bán, chứa đựng thực phẩm trên thiết bị, dụng cụ, vật liệu không bảo đảm vệ sinh; nơi chế biến, kinh doanh, bảo quản có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà không đội mũ, đeo khẩu trang; không cắt ngắn móng tay, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay là hành động mang tính nhắc nhở, răn đe về tầm quan trọng của vệ sinh an toàn thực phẩm.

“Móng tay nếu không được cắt gọn gàng là ổ chứa vi khuẩn và virus gây bệnh như Salmonella, E. coli O157, Norovirus. Vi khuẩn cũng có thể dính vào tay nếu mọi người chạm vào bất kỳ đồ vật nào bị nhiễm khuẩn trên bề mặt do ai đó ho, hắt hơi vào. Khi những vi trùng này dính vào tay và không được rửa sạch, chúng có thể truyền từ người chế biến thực phẩm lên thực phẩm và gây bệnh cho con người”, PGS Thịnh cho hay.

Trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục Trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế) cho biết, đề xuất trên của Bộ Y tế nhằm siết chặt kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ông Phú đánh giá đây là một đề xuất hoàn toàn đúng đắn, trong bối cảnh thời gian vừa qua đã xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm, bao gồm cả ngộ độc từ khâu chế biến các món ăn sẵn như bánh mì, đồ ăn nhanh…

“Vệ sinh bàn tay là cốt lõi của an toàn thực phẩm. Tổ chức Y tế Thế giới đã khuyến cáo việc rửa tay sạch có thể giúp giảm tới 44% các bệnh lây qua đường tiêu hóa và đường hô hấp. Bàn tay bẩn, mang các vi khuẩn như E. coli, là tác nhân hàng đầu gây lây nhiễm chéo vào thực phẩm, dẫn đến ngộ độc.

Việc rửa tay đúng cách, thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, là vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Vì vậy, việc siết chặt an toàn thực phẩm là rất đúng đắn, trong đó vệ sinh bàn tay là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ ngộ độc do vi khuẩn trong quá trình chế biến hoặc khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, nhất là trong trường hợp để móng tay dài...”, ông Phú nhấn mạnh.

Trước lo ngại lực lượng chức năng mỏng trong khi hàng quán nhiều, xử lý khó, ông Phu cho rằng, khó cũng phải làm, việc này mang tính chất liên ngành.

Ông cho rằng lực lượng chức năng nên tăng cường kiểm tra, xử lý trong các tháng cao điểm, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống. Dần dần, khi việc quản lý được siết chặt và ý thức người dân được nâng cao, sẽ không cần nhiều cán bộ kiểm tra như hiện nay.

“An toàn thực phẩm là vấn đề liên ngành, cần tăng cường lực lượng phối hợp. Chúng ta cần tập trung vào những khu vực có nguy cơ cao như thức ăn đường phố, trường học… Không chỉ dừng lại ở kiểm tra, xử phạt mà còn phải đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân, đây mới là vấn đề cốt lõi, quan trọng”, ông Phu nói thêm.

Tiếp lời thêm PGS Nguyễn Duy Thịnh cho hay, quan trọng nhất đó là ý thức của cơ sở, cửa hàng kinh doanh phải đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, đeo găng tay khi bán, lấy đồ ăn cho khách. Đặc biệt, khu vực bán đồ ăn chín phải luôn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Quán ăn không có nhà vệ sinh, cống rãnh ứ đọng bị phạt tới 10 triệu đồng

Ngoài ra, theo đề xuất của Bộ Y tế, đối với cửa hàng ăn uống, cửa hàng, quầy hàng kinh doanh thức ăn ngay, thực phẩm chín…, Bộ Y tế đề xuất mức phạt cao hơn, từ 6 - 10 triệu đồng được đề xuất cho các hành vi: cống rãnh thoát nước thải khu vực cửa hàng, nhà bếp bị ứ đọng; không có nhà vệ sinh, nơi rửa tay; không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải, chất thải bảo đảm vệ sinh…

Mức phạt 15 - 20 triệu đồng sẽ áp dụng với các hành vi: sử dụng nước không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật hoặc không bảo đảm vệ sinh để chế biến thức ăn; để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến, ăn uống; không thực hiện thu gom, xử lý chất thải, rác thải trong phạm vi của cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống theo quy định của pháp luật…

Mức phạt cao nhất, từ 20 - 30 triệu được đề xuất với hành vi sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà đang bị mắc bệnh: tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp.

Đối với kinh doanh thức ăn đường phố, Bộ Y tế đề xuất mức phạt 1 - 2 triệu đồng cho các hành vi: không có bàn, tủ, giá, kệ, thiết bị, dụng cụ đáp ứng theo quy định; thức ăn không được che đậy ngăn chặn bụi bẩn; có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.

Mức phạt cao hơn, từ 2 - 6 triệu đồng được đề xuất áp dụng cho các hành vi: sử dụng dụng cụ chế biến, ăn uống, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm; người trực tiếp chế biến thức ăn mà đang bị mắc bệnh: tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp.

Cùng đó là sử dụng phụ gia thực phẩm được sang chia, san chiết không phù hợp quy định của pháp luật để chế biến thức ăn; sử dụng nước không bảo đảm vệ sinh để chế biến thức ăn; để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến, ăn uống...

Trước đó, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, năm 2025, cả nước đã xảy ra 84 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.301 người. Đáng chú ý, trong 3 tháng đầu năm, cả nước đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025, chiếm hơn 40% của cả năm ngoái.

Theo Cục An toàn thực phẩm, sự gia tăng này một phần xuất phát từ việc công tác giám sát ngày càng được siết chặt. Hệ thống thông tin báo cáo được duy trì liên tục từ địa phương đến Trung ương, cùng với các chỉ đạo quyết liệt trong việc tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và thức ăn đường phố.

Bên cạnh đó, việc kiểm tra, công khai, xử lý vi phạm được đẩy mạnh đã giúp phát hiện nhiều vụ việc hơn, thay vì bị bỏ sót như trước đây. Qua công tác điều tra thực tế: số vụ ngộ độc thực phẩm gần đây chủ yếu xảy ra tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và thức ăn đường phố, đặc biệt là ở các đô thị lớn có địa bàn rộng, mật độ dân số cao, nhu cầu cần cung cấp thực phẩm lớn.

Việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ hoặc trên các sàn thương mại điện tử cũng rất khó khăn, ảnh hướng tới khả năng phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trên diện rộng.

Ngoài ra, kiến thức chung về an toàn thực phẩm của những chủ cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố còn tương đối hạn chế, điều này dễ dẫn tới các hành vi gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến, phục vụ thức ăn; điều kiện nơi bán hàng ngoài đường phố chật hẹp, đa số lưu động, nguy cơ không bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm; các cơ sở kinh doanh vì lợi nhuận mà sử dụng nguyên liệu không bảo đảm…

×