Những ngôi nhà “ấm tình lương - giáo” trên vùng đất Phát Diệm, Ninh Bình

Những cuộc đời mòn mỏi trong "nhà tạm" ở Phát Diệm

Dưới cái nắng giao mùa của tháng tư lịch sử, chúng tôi về xã Phát Diệm (Ninh Bình), vùng đất đặc thù với sự giao thoa văn hóa truyền thống và tôn giáo đậm nét. Nhưng đằng sau vẻ yên bình của những xóm đạo, những ngôi chùa cổ kính, vẫn còn đó những mảnh đời lay lắt trong các căn nhà dột nát, xuống cấp nghiêm trọng.

Tìm đến căn nhà của bà Đỗ Thị Hợi (81 tuổi, trú tại xóm 5A), chúng tôi không khỏi xót xa. Căn nhà cấp 4 cũ kỹ vỏn vẹn 30m2, những mảng tường nứt toác, bở bục có thể rơi xuống bất cứ lúc nào; mái ngói xô lệch khiến những cơn mưa rào trở thành nỗi ám ảnh. Đáng nói hơn, trong không gian chật chội ấy là nơi sinh hoạt của 9 thành viên nhiều thế hệ.

Ông Nguyễn Văn Thành (con trai bà Hợi) nghẹn ngào: “Gia đình khó khăn quá, muốn sửa cái mái cho mẹ già nằm cũng không tìm đâu ra tiền. Nhìn nhà xuống cấp nguy hiểm, đêm ngủ cứ nơm nớp lo. Khi nghe tin xã hỗ trợ 100 triệu đồng để xây nhà mới, thú thật là cả đời tôi chưa bao giờ dám mơ đến ngày mình được ở trong căn nhà khang trang như thế này”.

Cùng chung nỗi lo ấy là hộ ông Trần Quốc Cường (xóm 8 Lưu Phương). Căn nhà xây từ năm 2005 của ông giờ chỉ còn là cái khung mục nát. Vợ ông bệnh tật, liệt nửa người, mọi chi phí sinh hoạt đổ dồn lên vai người đàn ông khắc khổ.

Ông Cường nói: “Số tiền 100 triệu đồng hỗ trợ từ nguồn xã hội hóa do địa phương vận động giống như một "phép màu" giúp gia đình tôi thoát khỏi cảnh sống trong sợ hãi mỗi khi mùa bão về”.

Cá biệt hơn là trường hợp của ông Phạm Văn Quang (xóm Phát Diệm Nam). Căn nhà của ông vốn là một kho chứa phế liệu đầy chai lọ, giấy bìa… Sống độc thân, thu nhập bấp bênh từ việc bán ve chai, ông Quang từng nghĩ mình khó có cơ hội được sống trong một căn nhà kiên cố, an toàn hơn. Nhưng niềm vui đã đến khi ông có tên trong danh sách hỗ trợ xây mới đợt này.

Khi chức sắc hai tôn giáo cùng "bắt tay" vì dân nghèo

Điểm đặc biệt nhất trong chiến dịch xóa nhà tạm tại Phát Diệm chính là sự đồng hành gắn kết của các tổ chức tôn giáo. Tại đây, tinh thần "tốt đời đẹp đạo" không chỉ dừng lại ở lời nói mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể.

Linh mục Vinh Sơn Lê Văn Minh – Giáo xứ Chính tòa Phát Diệm chia sẻ, hiện giáo xứ có khoảng 5.000 giáo dân với 20 hội đoàn. Trong năm 2025, giáo xứ đã trực tiếp vận động xây mới và sửa chữa 3 ngôi nhà. Ngay khi nhận được lời kêu gọi từ Bí thư Đảng ủy xã về đợt cao điểm tháng 4/2026, Linh mục đã quyết định ủng hộ ngay 10 triệu đồng và tiếp tục kêu gọi cộng đoàn giáo dân tham gia.

“Chúng tôi xem đây là việc làm vô cùng ý nghĩa và nhân văn. Giúp đỡ người khó khăn không phân biệt lương hay giáo, đó chính là tinh thần bác ái mà chúng tôi luôn hướng tới”, Linh mục Lê Văn Minh khẳng định.

Ở phía bên kia, Thượng tọa Thích Thanh Kiền – Viện chủ Tổ đình Thái Bình (chùa Yên Bình) cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác an sinh xã hội. Với tôn chỉ "Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội", mỗi năm, nhà chùa đều vận động khoảng 300 triệu đồng cho các hoạt động thiện nguyện. Riêng đợt này, Thượng tọa đã ủng hộ 50 triệu đồng để góp phần xây mới, sửa chữa nhà ở cho người nghèo.

Thượng tọa Thích Thanh Kiền bày tỏ: “Trong dịp Tết Nguyên đán 2026 vừa qua, chúng tôi đã trao 200 suất quà cho cả người dân bên lương và bên giáo. Tôi nhận thấy tại Phát Diệm, Mặt trận Tổ quốc có vai trò rất lớn trong việc gắn kết. Hình ảnh hai tôn giáo cùng chung tay chăm lo cho người dân là một hình ảnh đáng quý, thể hiện sức mạnh đại đoàn kết dân tộc”.

Dấu ấn của người đứng đầu "gần dân, sát dân"

Để có được sự đồng thuận và nguồn lực xã hội hóa mạnh mẽ ấy, không thể không nhắc đến vai trò kết nối của người đứng đầu cấp ủy địa phương. Ông Lê Văn Kiên – Bí thư Đảng ủy xã Phát Diệm là người đã trực tiếp "lội ruộng, vào ngõ", khảo sát thực tế từng hộ gia đình khó khăn.

Chia sẻ với phóng viên Báo Dân Việt, Bí thư Lê Văn Kiên cho biết: “Quá trình khảo sát không chỉ để nắm bắt con số, mà là để lắng nghe tâm tư. Khi trực tiếp nhìn thấy cảnh 9 người sống trong ngôi nhà 30 m2 hay cụ già sống trong kho phế liệu, chúng tôi tự thấy trách nhiệm của mình phải quyết liệt hơn. Việc vận động xã hội hóa không chỉ là xin kinh phí, mà là khơi dậy lòng nhân ái trong cộng đồng”.

Theo ông Lại Tiến Dũng – Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Phát Diệm, mô hình “nhà ấm tình lương – giáo” đã trở thành nét đặc trưng riêng của địa phương. Tính từ năm 2025 đến đầu năm 2026, cá nhân Bí thư Lê Văn Kiên đã trực tiếp vận động xây dựng được 4 căn nhà.

“Ngày 28/4 tới đây, chúng tôi sẽ tổ chức lễ khởi công đồng loạt 10 căn nhà xây mới và 6 căn nhà sửa chữa. Như vậy, chỉ trong thời gian ngắn, tổng cộng 20 căn nhà đã được thực hiện từ nguồn xã hội hóa do đồng chí Bí thư vận động. Đây là con số "biết nói", khẳng định uy tín của cán bộ trước nhân dân”, ông Dũng thông tin thêm.

Công trình chào mừng những ngày lễ lớn của đất nước

Lễ khởi công 16 căn nhà (10 xây mới, 6 sửa chữa) vào ngày 28/4 không chỉ là một hoạt động an sinh thường kỳ, mà còn là công trình thiết thực chào mừng nhiều sự kiện trọng đại như: Chào mừng thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031; Chào mừng Đại hội MTTQ Việt Nam các cấp; Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026); Kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5).

Đối với những người như bà Hợi, ông Cường, ông Quang hay bà Nguyễn Thị Hoa (một phụ nữ đơn thân đau yếu cũng được hỗ trợ 40 triệu đồng sửa nhà đợt này), những viên gạch đầu tiên được đặt xuống vào ngày 28/4 tới đây chính là nền móng cho một cuộc đời mới.

Chủ trương xóa nhà tạm, nhà dột nát tại xã Phát Diệm đã và đang trở thành một luồng gió ấm áp, củng cố niềm tin vững chắc của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước. Sự gần dân, sát dân của người lãnh đạo, kết hợp với tấm lòng của các vị chức sắc tôn giáo đã tạo nên một bức tranh đẹp về sự đoàn kết.

Trong thời gian tới, xã Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình dự kiến sẽ tiếp tục đẩy mạnh rà soát, không để sót bất cứ trường hợp khó khăn nào về nhà ở. Những ngôi nhà “ấm tình lương - giáo” sẽ tiếp tục mọc lên, viết tiếp câu chuyện về tình người và sự đồng lòng trên vùng đất Phát Diệm, góp phần xây dựng địa phương ngày càng phát triển bền vững và giàu đẹp.

×