Điều ít biết về chiếc loa phóng thanh vĩ tuyến 17 chi chít vết đạn gây chú ý đặc biệt đối với Thủ tướng Phạm Minh Chính

Chiếc loa phóng thanh vĩ tuyến 17 chi chít vết đạn

Triển lãm Thành tựu đất nước “Hành trình 80 năm vì Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” diễn ra ở Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội) đã chính thức bế mạc vào tối qua (15/9). Tuy nhiên, dư âm về một triển lãm quy mô cấp quốc gia, kéo dài 18 ngày, thu hút tới hơn 10 triệu lượt khách tới tham quan thì vẫn còn đồng vọng trong tâm tưởng của rất nhiều người.

Đặc biệt, tại triển lãm này, có rất nhiều hiện vật là những “chứng tích lịch sử” lần đầu tiên được trưng bày để kể câu chuyện hào hùng của dân tộc trong cuộc chiến vệ quốc vĩ đại. Trong số đó, có chiếc loa phóng thanh vĩ tuyến 17 chi chít vết đạn tại không gian trưng bày của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). Chiếc loa “khổng lồ” được đặt tại vị trí trung tâm của gian trưng bày, cũ màu thời gian và trên thân mình còn hằn in chi chít vết đạn lịch sử…. nên rất thu hút sự chú ý của du khách đến tham quan.

Tối 12/9, khi ghé thăm gian trưng bày của VOV, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đặc biệt chú ý và ấn tượng với chiếc loa phóng thanh này. Đây là chiếc loa từng đặt tại vĩ tuyến 17, bên cầu Hiền Lương trên ranh giới bờ Bắc vùng giới tuyến sông Bến Hải trong những năm tháng đất nước bị chia cắt.

Phía VOV chia sẻ với Dân Việt, chiếc loa có chiều dài hơn 2,04 m, chiều rộng miệng loa 1,64 m. Loa gồm ba đoạn, hai đoạn đầu tạo thành thân loa, có chiều dài 1,41 m, đoạn cuối là vỏ chứa tổ hợp khuếch đại âm thanh có chiều dài 0,72m. Chiếc loa này có thể phát âm thanh vang xa đến 10km – vượt qua cả tầm phủ sóng của loa Mỹ-Diệm bên kia bờ.

“Đây không chỉ là một thiết bị âm thanh mà là “một nhà báo thầm lặng” – đưa tin, truyền cảm xúc, cổ vũ tinh thần, vạch trần tuyên truyền sai lệch của địch. Trong suốt hơn một thập kỷ, chiếc loa ấy cùng hệ thống ô tô phát thanh di động, hoạt động dọc bờ Bắc sông Bến Hải, gần cầu Hiền Lương (Quảng Trị) trong giai đoạn đất nước bị chia cắt (1955-1966) đã làm tròn vai trò “phóng viên chiến tuyến”, góp phần thay đổi nhận thức của binh sĩ phía Nam, cổ vũ phong trào đấu tranh trong lòng địch.

Với công suất 500W, âm thanh có thể vang xa tới 10km, trở thành "tiếng nói chiến đấu" quan trọng trong hệ thống loa phóng thanh tuyên truyền của miền Bắc, trực tiếp đối đầu với hệ thống tuyên truyền của địch từ phía Nam”, đại diện VOV thông tin thêm.

Khác với các cụm loa cố định, chiếc loa lưu động này linh hoạt di chuyển, phát đi các chương trình của Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền thanh Vĩnh Linh, truyền tải chủ trương của Đảng, tinh thần yêu nước và hình ảnh miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Cùng với thông tin chiến sự còn phát các chương trình văn hóa, văn nghệ: Ca nhạc, kịch, dân ca… góp phần nâng cao đời sống tinh thần nhân dân và cổ vũ ý chí đấu tranh. Có thời điểm, chương trình phát thanh kéo dài suốt 14-15 giờ mỗi ngày, thậm chí xuyên đêm.

Không chỉ là thiết bị truyền thông, chiếc loa này còn là biểu tượng sống động của cuộc đấu tranh thông tin trong thời chiến, thể hiện vai trò to lớn của truyền thông cách mạng trong việc hun đúc niềm tin, ý chí và tinh thần đại đoàn kết dân tộc - một phần không thể thiếu làm nên thắng lợi của sự nghiệp thống nhất đất nước.

Tiếng loa cứ tiếp tục vang lên 21 năm bên bờ Hiền Lương dưới mưa bom bão đạn cho đến ngày chiến thắng như một minh chứng về một giai đoạn làm báo nói (phát thanh) hào hùng góp phần làm nên khúc tráng ca bên bờ sông giới tuyến.

Hơn 50.000 lượt khách đến tham quan và trải nghiệm tại gian trưng bày VOV

Theo thông tin từ VOV, trong 18 ngày Triển lãm thành tựu đất nước mở cửa đón khách tham quan tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam, gian trưng bày của VOV đón hơn 50.000 lượt khách. Phần đông du khách đến không gian của VOV đều rất tò mò và thích thú lắng nghe thuyết minh về hành trình của chiếc loa phóng thanh vĩ tuyến 17 được trưng bày tại đây.

“Từ ngày khai mạc đến khi bế mạc, gian trưng bày của VOV luôn đông kín khách. Nhiều người xúc động khi đứng trước những hiện vật gắn liền với lịch sử phát thanh – những chiếc loa, chiếc micro, băng ghi âm từng vang lên trong khói lửa chiến tranh, mang tiếng nói của cả dân tộc ra trận tuyến”, đại diện VOV nhấn mạnh.

Tại không gian trưng bày của VOV ở Triển lãm Thành tựu đất nước, điểm thu hút đặc biệt là khu vực Thanh âm lịch sử, nơi chiều sâu không gian và thời gian được tái hiện trọn vẹn. Đây là nơi khách tham quan được lắng đọng trong 12 dấu mốc thời gian lịch sử qua âm thanh (âm thanh quý và gốc): tiếng Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, lời hiệu triệu Toàn quốc kháng chiến, khúc ca chiến thắng Điện Biên Phủ, bản tin giải phóng Sài Gòn 30/4/1975, Nghệ sĩ Nhân dân Tuyết Mai - giọng đọc huyền thoại của Đài Tiếng nói Việt Nam trong bản tin chiến thắng 30/4/1975; Tổng Bí thư Lê Duẩn đã đọc Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thanh âm kiên cường của cả nước trong đại dịch Covid-19 và âm thanh của trí tuệ, sáng tạo, hội nhập trong thời đại mới. Đây là những file âm thanh gốc được lưu giữ tại kho băng thuộc Trung tâm Sản xuất và lưu trữ chương trình (Đài TNVN).

Sinh ra đúng vào ngày 19/8/1945 tại Thái Lan, gần vào ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập, bà Vương Ngọc Khánh đã được nghe kể lại về thời khắc lịch sử, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà. Khi đến tuổi thanh niên, nghe theo lời kêu gọi, bà Khánh đã trở về nước và trở thành giáo viên, góp sức mình xây dựng tổ quốc.

Khi biết sẽ có những trải nghiệm trở về thời khắc lịch sử của Đài Tiếng nói Việt Nam, bà Khánh đã nhờ con cháu đưa đến triển lãm từ rất sớm để được “sống lại” trong thời gian hào hùng.

"Ngày tôi sinh ra ở nước ngoài, tôi đã được nghe kể Bác đọc tuyên ngôn độc lập. Giờ được nghe lại tiếng nói của Bác, tôi thấy rất tự hào và yêu thương Bác, yêu thương tổ quốc Việt Nam nhiều hơn gấp bội. Tôi nghe theo tiếng gọi của tổ quốc về đây học tập, xây dựng tổ quốc Việt Nam”, bà Khánh xúc động chia sẻ.

Đặc biệt, trải nghiệm thực tế ảo Trở về thời khắc thiêng liêng nơi công chúng có thể “xuyên không” về thời khắc lịch sử ngày 2/9/1945. Lần đầu tiên, người dân được hoá thân thành nhân chứng lắng nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập. Lần đầu tiên được hoà mình vào mùa thu lịch sử 2/9/1945 qua lăng kính VR. Lần đầu tiên được chìm đắm trong không gian cảm xúc, kết nối quá khứ - hiện tại - tương lai.

Bà Trần Thị Hồng (68 tuổi, trú tại Hà Nội) chia sẻ: “Tôi nhìn thấy hình ảnh Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập, cảm thấy mình như được sống lại trong những ngày thơ ấu như thế, cảm thấy mình vô cùng tự hào và sung sướng khi là người Việt Nam và được hưởng rất nhiều hạnh phúc do cha ông để lại. Cho nên ngày nay các con cháu phải giữ lấy và biết ơn người đã đi trước”.

Trong tổng thể triển lãm quy mô lớn, gian trưng bày VOV nổi bật bởi sự dung hòa giữa truyền thống và hiện đại. Thông qua cách trưng bày sáng tạo, VOV không chỉ kể lại hành trình 80 năm bằng hiện vật, hình ảnh, mà còn mở ra những trải nghiệm đa giác quan: nghe, nhìn, chạm và tương tác. Người tham quan không chỉ đến để xem, mà để sống cùng câu chuyện.

×