Doanh nghiệp chế biến đạt tiêu chuẩn quốc tế HACCP, ISO... nhưng vẫn vi phạm an toàn thực phẩm, lỗi của ai?

Sáng 4/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị tổng kết công tác quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, chế biến, phát triển thị trường năm 2025 và triển khai kế hoạch hành động năm 2026.

Xử phạt 549 cơ sở vi phạm ATTP, với số tiền trên 15,6 tỷ đồng

Tại hội nghị, ông Lê Thanh Hòa, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường cho biết, năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, phối hợp với các bộ ngành, địa phương kịp thời phổ biến văn bản quy phạm pháp luật, quy định của Việt Nam và thị trường nhập khẩu về chất lượng, an toàn thực phẩm tới người dân, doanh nghiệp, các bên liên quan, thông qua tổ chức các hội nghị, hội thảo; đăng tải trên website của Bộ và phối hợp với các cơ quan truyền thông.

Tổ chức 4.054 hội nghị, hội thảo, tọa đàm, tập huấn, hội chợ, triển lãm, hội thảo kết nối giao thương... với hơn 145.310 lượt người tham dự, phát sóng hơn 8.453 phóng sự, tin bài trên loa đài phát thanh truyền hình các cấp và tin bài trên báo điện tử và báo giấy; in phát hơn 311.674 băng rôn, khẩu hiệu, áp phích, tờ gấp, tờ rơi, tờ dán, sổ tay, sách, tài liệu truyền thông..., tăng 22% so với năm 2024.

Nổi bật, phối hợp với các báo Nông thôn Ngày nay xây dựng chuyên trang “Thực phẩm xanh, Sống an lành”. Ngoài ra, phối hợp xây dựng chuyên mục “Nông sản an toàn, Nâng cao sức khỏe", triển khai hoạt động truyền thông tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về ATTP và quảng bá NLTS an toàn với một số cơ quan báo chí khác.

Về tổ chức bộ máy, 100% các cơ quan Trung ương và cơ quan địa phương rà soát, kiện toàn hệ thống quản lý chất lượng, chế biến và phát triển thị trường NLTS đảm bảo đủ nguồn lực triển khai các nhiệm vụ phù hợp với phân công, phân cấp; trên 90% cán bộ quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, chế biến và phát triển thị trường nông lâm thủy sản các cấp được đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng hàng năm về chuyên môn nghiệp vụ.

Về công tác quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm NLTS, tính đến tháng 12/2025, đã cấp 9.336 mã số vùng trồng và 1.379 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu cho 20 loại quả tươi (thanh long, xoài, dừa, nhãn, viarii, chuối, dưa hấu, sầu riêng, chôm chôm, chanh....) với khoảng 444,8 nghìn ha. Có trên 2.000 chuỗi giá trị NLTS an toàn được thiết lập và duy trì với sự tham gia của một số tập đoàn lớn (Dabaco, Ba Huân, Saigon Coop, San Hà,...).

Đối với diện tích sản xuất hữu cơ đạt hơn 174.000 ha (tăng 47% so với 2016), chiếm 1,4% tổng diện tích nông nghiệp. Toàn bộ 34/34 tỉnh, thành phố đều đã có hoạt động sản xuất hoặc chuyển đổi sang hữu cơ; trên 60% tỉnh đã ban hành kế hoạch hoặc đề án hỗ trợ phát triển nông nghiệp hữu cơ; có khoảng 17.200 chủ thể sản xuất hữu cơ, gần 600 cơ sở chế biến, hơn 60 doanh nghiệp xuất khẩu và 40 nhà nhập khẩu; hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung tại ĐBSCL, Tây Nguyên, miền Bắc và miền Trung.

Cũng tính đến hết năm 2025, có 322.491 ha cây trồng/7.960 cơ sở được chứng nhận VietGAP; có 3.227 ha diện tích nuôi trồng thủy sản/681 cơ sở được chứng nhận VietGAP; có 1.308 trang trại và hộ chăn nuôi được chứng nhận VietGAHP; có 32.690 ha cây trồng/355 cơ sở được chứng nhận hữu cơ; có 3.626 lượt cấp Giấy chứng nhận vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh; 440 cơ sở giết mổ (CSGM) động vật tập trung và 24.858 CSGM động vật nhỏ lẻ; có 6.084/7.669 xã (79,3%) đạt chuẩn nông thôn mới (cơ bản hoàn thành mục tiêu cả giai đoạn 2021-2025 được giao là 80%) và đều đảm bảo tiêu chí tỷ lệ hộ gia đình và cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tuân thủ đúng các quy định về đảm bảo ATTP; công nhận 18.243 sản phẩm đạt chuẩn “OCOP 3 sao” trở lên.

Về công tác kiểm tra và xử lý vi phạm, năm 2025, đoàn kiểm tra liên ngành tại các địa phương đã kiểm tra gần 12.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp và NLTS, xử phạt vi phạm hành chính 549 cơ sở với số tiền phạt trên 15,6 tỷ đồng.

Năm 2025 đã tiếp nhận và xử lý 24.447 hồ sơ đăng ký kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn nhập khẩu, 6.067 hồ sơ đăng ký kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản nhập khẩu; Tổng số lô hàng có nguồn gốc thực vật đã được kiểm tra ATTP là 266.368 lô với tổng trọng lượng trên 19,8 triệu tấn với trên 150 loại mặt hàng nhập khẩu từ trên 75 quốc gia.

Về hàng xuất khẩu: có 194 lô hàng của Việt Nam xuất khẩu sang Hà Lan, Ba Lan, Pháp, Phần Lan, Czech, Slovenia, Italy, Đức, Moldova, Úc, Ba Lan, Đài Loan, Thái Lan, Nhật Bản, Trung Quốc bị cảnh báo vi phạm ATTP.

Đạt tiêu chuẩn quốc tế HACCP, ISO... nhưng vẫn vi phạm ATTP, lỗi của ai?

Sau khi nghe các đơn vị, địa phương báo cáo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam đánh giá cao những kết quả đã đạt được trong công tác quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, chế biến, phát triển thị trường năm 2025.

Tuy nhiên, ông lưu ý, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý, nâng cao năng lực chế biến, đảm bảo yêu cầu tiêu chuẩn, quy chuẩn, truy xuất nguồn gốc, nhất là đối với các doanh nghiệp chế biến.

Thứ trưởng đặt câu hỏi, vừa qua, một số doanh nghiệp đã đạt tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO... nhưng vẫn để xảy vi phạm. Vậy nguyên nhân đến từ đâu? vấn đề quản lý nhà nước ở đây như thế nào?

Theo ông Nam, dù các doanh nghiệp được cấp HACCP, ISO... nhưng vẫn phải được các địa phương công nhận đạt đủ điều kiện ATTP. "Sản phẩm đầu vào đều bẩn, không đạt chất lượng đưa vào chế biến mà nói đảm bảo tiêu chuẩn sao được. Cái này là lỗi của ai?", ông nói.

Ông Nam nhấn mạnh thêm lần nữa, các công nghệ chế biến hiện nay của doanh nghiệp hiện đại hàng đầu châu Á, vì vậy, các cơ quan quản lý nhà nước cần tập trung vào giám sát các tiêu chuẩn, quy chuẩn và truy xuất nguồn gốc.

Thứ trưởng Trần Thanh Nam cũng cho rằng, vùng nguyên liệu có vai trò rất quan trọng trong đảm bảo ATTP. Từ năm 2021, Bộ đã ban hành đề án phát triển 160.000ha vùng nguyên liệu từ cây gỗ lớn, rau quả, lúa gạo... điều này góp phẩn đảm bảo các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế. Bộ đã triển khai, vì vậy, các địa phương, Hiệp hội và doanh nghiệp đều phải tham gia. Nếu không xây dựng được vùng nguyên liệu đạt chuẩn thì vấn đề giá cả, thị trường, vi phạm ATTP sẽ là điều... tất nhiên.

Về xây dựng chuỗi liên kết giữa các địa phương, ông Nam cho rằng, đây là hướng đi rất cần thiết, từ đó, để kiểm soát, truy xuất nguồn gốc ở các địa phương. Đặc biệt, tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. HCM, Đà Nẵng cần đẩy mạnh nhân rộng. Nếu làm tốt sẽ góp phần vào kiểm soát ATTP.

Cũng theo ông Nam, hiện nay, công tác kiểm tra, giám sát ATTP đã được phân cấp, phân quyền về cho các địa phương, Cục chuyên ngành của Bộ phải tăng cường hướng dẫn, tập huấn.

Về nhiệm vụ năm 2026, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho biết, các nước nhập khẩu sẽ tiếp tục tăng rào cản kỹ thuật, vì vậy, các tỉnh, thành phố, Hiệp hội, doanh nghiệp cần chủ động, bám sát tình hình để kịp thời thích ứng.

×