TPHCM rà soát cấp phép xây dựng nhà dân, thị trường địa ốc kỳ vọng được giải tỏa nguồn cung nhỏ lẻ

Nhiều hồ sơ xin phép xây dựng bị tồn đọng

Tình trạng nhiều hồ sơ xin cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ bị chậm xử lý hoặc tạm dừng tiếp nhận tại một số địa phương đang khiến không ít người dân tại TPHCM rơi vào cảnh “đất có nhưng chưa thể xây”.

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở thực vẫn lớn, đặc biệt tại khu vực ven đô và các địa bàn đang đô thị hóa nhanh, UBND TPHCM vừa yêu cầu các sở ngành khẩn trương rà soát, tháo gỡ các vướng mắc liên quan công tác cấp phép xây dựng.

Cụ thể, theo thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường tại cuộc họp về công tác cấp giấy phép xây dựng trên địa bàn, Sở Xây dựng được giao chủ trì phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Quy hoạch - Kiến trúc cùng các đơn vị liên quan tổ chức họp trực tuyến trong tháng 5/2026 với lãnh đạo 168 UBND phường, xã và đặc khu để rà soát toàn bộ khó khăn, bất cập trong quá trình giải quyết hồ sơ.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều khu vực tại TPHCM xuất hiện tình trạng hồ sơ xin phép xây dựng bị tồn đọng do thiếu cơ sở pháp lý hoặc chưa thống nhất trong cách áp dụng quy định quy hoạch.

Theo phản ánh từ Sở Xây dựng, thời gian qua một số địa phương đã tạm dừng tiếp nhận hoặc kéo dài thời gian xử lý hồ sơ cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc công tác cấp phép hiện phụ thuộc vào quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, quy hoạch chi tiết 1/500, thiết kế đô thị và quy chế quản lý kiến trúc theo quy định của Luật Xây dựng.

Tuy nhiên trên thực tế, nhiều khu vực tại TPHCM hiện chưa có quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc chưa ban hành quy chế quản lý kiến trúc. Một số quy định cũ cũng đã hết hiệu lực từ cuối năm 2021 nhưng chưa được thay thế đồng bộ.

Điều này khiến các địa phương xử lý không thống nhất. Có nơi vẫn áp dụng quy hoạch cũ để cấp phép, trong khi nhiều phường, xã lại tạm dừng tiếp nhận hồ sơ vì lo ngại thiếu căn cứ pháp lý.

Để xử lý tình trạng trên, UBND TPHCM yêu cầu Sở Xây dựng tiếp tục nghiên cứu phương án đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép xây dựng, đồng thời đề xuất cơ chế miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ tại một số khu vực phù hợp với đặc thù đô thị của TPHCM. Nội dung này phải được báo cáo UBND thành phố ngay trong tháng 5/2026.

Ngoài ra, trước ngày 15/6, Sở Xây dựng phải ban hành sổ tay hướng dẫn thống nhất về thành phần hồ sơ, quy trình tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ, bao gồm cả quy trình điều chỉnh giấy phép, kiểm tra và nghiệm thu sau cấp phép.

Thị trường nhà ở kỳ vọng được giải tỏa nguồn cung nhỏ lẻ

Các chuyên gia cho rằng việc tháo gỡ ách tắc cấp phép xây dựng không chỉ giúp người dân ổn định nhu cầu an cư mà còn có thể tác động tích cực đến thị trường nhà ở dân dụng tại TPHCM.

Thời gian qua, nguồn cung nhà ở vừa túi tiền tại TPHCM liên tục khan hiếm, trong khi nhiều hộ dân sở hữu đất ở hợp pháp nhưng không thể xây dựng do vướng thủ tục. Điều này khiến hoạt động xây dựng nhà phố, nhà ở nhỏ lẻ tại các khu vực ven đô như TP Thủ Đức (cũ), Bình Chánh (cũ), Hóc Môn (cũ) hay Nhà Bè (cũ) bị chững lại.

Anh Nguyễn Văn Hùng (người dân tại TP Thủ Đức cũ) chia sẻ, gia đình anh đã có đất và chuẩn bị tài chính để xây nhà từ đầu năm nhưng hồ sơ xin phép kéo dài nhiều tháng vì địa phương nói còn vướng quy hoạch. Việc thành phố yêu cầu rà soát và thống nhất quy trình cấp phép khiến người dân rất mong chờ, vì càng chậm thì chi phí vật liệu, nhân công càng tăng.

Theo các chuyên gia, nếu quy trình cấp phép được thống nhất và minh bạch hơn, thị trường xây dựng dân dụng có thể sôi động trở lại trong nửa cuối năm 2026. Đây cũng là phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thực lớn của người dân đô thị, nhất là nhóm trung lưu và người trẻ đang tìm kiếm nhà ở tự xây trên quỹ đất sẵn có.

Bên cạnh đó, việc nghiên cứu cơ chế miễn giấy phép xây dựng đối với một số khu vực đủ điều kiện cũng được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai dự án nhà ở của người dân, đồng thời hạn chế tình trạng xây dựng không phép phát sinh do hồ sơ bị ách tắc kéo dài.

×