Số hóa di sản văn hóa phi vật thể ở dân tộc thiểu số: “Di sản sống” đang dần thưa... vắng! (Bài 1)
Số hóa di sản văn hóa phi vật thể ở dân tộc thiểu số đang đối diện với nhiều nguy cơ khi các "di sản sống" đang dần thưa vắng.
Báo điện tử của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam
Tổng biên tập: Nguyễn Văn Hoài
Phó Tổng Biên tập: Phan Huy Hà (Thường trực), Lưu Phan, Đỗ Thị
Sâm, Hoàng Sơn
Giấy phép hoạt động báo điện tử số 115/GP-BTTTT do Bộ TT-TT cấp ngày 01/3/2022 và giấy phép
sửa đổi, bổ sung số 55/GP-BVHTTDL do Bộ VHTTDL cấp ngày 11/6/2025
Bản quyền thuộc về Báo điện tử Dân Việt.
Mọi hình thức sao chép lại thông tin, hình ảnh phải được sự đồng ý bằng văn bản .
Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để gửi bình luận
Xin chào, !
Bạn đã đăng nhập với email:
Đăng xuất
Trao đổi với PV Dân Việt, bà Bùi Thị An - Đại biểu quốc hội khóa XIII, nguyên Ủy viên Ủy ban khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội, Viện trưởng Viện tài nguyên, môi trường và phát triển cộng đồng khẳng định, vịnh Hạ Long là di sản thế giới được UNESCO công nhận. Đây là di sản quốc gia, tài sản vô cùng lớn, ai nào dám đụng đến khi chưa được phép!

Bà Bùi Thị An - Đại biểu quốc hội khóa XIII, nguyên Ủy viên Ủy ban khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội, Viện trưởng Viện tài nguyên, môi trường và phát triển cộng đồng. Ảnh: NVCC
"Tôi rất hoan nghênh khi Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã yêu cầu các bộ ngành, địa phương có liên quan kiểm tra thông tin phản ánh của báo chí về dự án khu đô thị quây núi đá vịnh Hạ Long làm 'hòn non bộ'. Tôi xin đề nghị Chính phủ đã chỉ đạo thì phải xử lý tận cùng, làm rõ trách nhiệm ai cho phép?", bà An thẳng thắn.
Theo bà An, việc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính tổng số tiền là 125 triệu đồng đối với Công ty TNHH Đỗ Gia Capital trong việc triển khai thi công Dự án Khu đô thị tại khu 10B ở vùng đệm vịnh Hạ Long (phường Quang Hanh, TP.Cẩm Phả) vì: "Không công khai báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt kết quả thẩm định theo quy định trong trường hợp quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường thuộc thẩm quyền phê duyệt của UBND cấp tỉnh; không thực hiện nội dung quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường" mới chỉ là bước đầu và "chưa tương xứng".
"Tôi xin kiến nghị Phó Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đến cùng, làm rõ trách nhiệm từng cá nhân, đơn vị. Nếu có sai phạm phải xử lý nghiêm. Đây là di sản quốc gia, tài sản của 100 triệu người dân Việt Nam. Vịnh Hạ Long là di sản thế giới được UNESCO công nhận vì thế phải tuân thủ nguyên tắc quốc tế mà chúng ta đã ký thoả thuận và cam kết nên phải rất thận trọng trong việc này. Di sản quý như thế xảy ra trong vòng khoảng 3 tháng cuối cùng báo chí phát hiện, việc lớn như thế, ai cũng nhìn thấy mà lãnh đạo địa phương không biết?", bà An thẳng thắn nói.

TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam. Ảnh: Viết Niệm
Về vấn đề này, ông Đào Ngọc Nghiêm - Phó chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, làm dự án ở khu vực di sản thiên nhiên thế giới, di tích lịch sử rất phức tạp. Dù dự án làm trong vùng đệm di sản thì việc thực hiện dự án phải có thỏa thuận từ UNESCO. Vùng đệm di sản không phải là vùng cố định nhưng cũng không phải vùng muốn làm gì thì làm.
Theo ông Nghiêm, việc phê duyệt dự án cần tôn trọng di sản, đặc biệt là những di sản đã được thế giới công nhận. Việc triển khai dự án trong vùng đệm di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long cần được kiểm tra, rà soát, điều chỉnh cho phù hợp.

Ông Phạm Hà, chuyên gia trong lĩnh vực du lịch sang trọng trao đổi với PV Dân Việt. Ảnh: Huy Hoàng
Ông Phạm Hà, CEO Lux Group, một chuyên gia trong lĩnh vực du lịch đã đi nhiều nơi cho biết: "Tôi chưa thấy nơi nào lại hủy hoại thiên nhiên khủng khiếp như ở Việt Nam. Có thể ví dụ như phá đi di tích đình, chùa… hay bê tông hóa, phá vỡ cảnh quan thiên nhiên như Sa Pa, Đà Lạt, Quảng Ninh, Phú Quốc. Điển hình như vịnh Lan Hạ (Cát Bà) trước đây có một làng chài rất đẹp tồn tại suốt nhiều năm với văn hóa sinh hoạt đặc trưng của người dân làng chài, nhưng sau đó đã bị một vài tập đoàn lớn di dời đi chỗ khác và san lấp biển, vậy là mất đi bản sắc văn hóa, điều tạo nên sự phát triển du lịch bền vững".
Việc xâm lấn vùng đệm 2 của Di sản Vịnh Hạ Long là kết quả của việc quy hoạch trước đó, là câu chuyện cốt lõi không trân quý tài nguyên di sản thiên nhiên.

San lấp vùng đệm 2, Di sản thiên nhiên thế giới – Vịnh Hạ Long nằm trong dự án khu đô thị tại khu 10B thuộc địa giới phường Quang Hanh, TP Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: D.X
"Chúng ta phát triển kinh tế bằng việc xây lô, biệt thự, bán bất động sản thì chỉ bán một thời điểm nào đó là xong, nhưng nếu phát triển kinh tế từ du lịch thì sẽ là phát triển bền vững. Việc bảo vệ, giữ gìn tài nguyên thiên nhiên và lấy đó phát triển du lịch thì có thể truyền từ đời này đến đời khác mà không bị mang tiếng là phá nát tài nguyên, không mang tiếng là "ăn hết" tài nguyên của con cháu", ông Phạm Hà chia sẻ.
TS Trịnh Lê Anh - Khoa Du lịch học, Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, các quy định và hướng dẫn bảo tồn các Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, như Vịnh Hạ Long ở Việt Nam, thường nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ vùng đệm xung quanh các địa điểm này.

TS Trịnh Lê Anh - Khoa Du lịch học, Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: M.L
Vùng đệm 1 và vùng đệm 2 xung quanh một Di sản Thế giới UNESCO như Vịnh Hạ Long thường được xác định dựa trên các quy định về bảo tồn và phát triển. Vùng đệm 1 là khu vực gần nhất và quan trọng nhất, bảo vệ trực tiếp di sản, trong khi vùng đệm 2 là khu vực tiếp theo, vẫn quan trọng để bảo vệ di sản nhưng không như chặt chẽ như vùng đệm 1.
Việc san lấp vùng đệm 2 để xây dựng các dự án như khu đô thị gặp phản đối từ cộng đồng và các nhà bảo tồn môi trường là điều có thể hiểu được. Điều này có thể vi phạm các quy định và hướng dẫn của UNESCO về việc bảo vệ vùng đệm xung quanh di sản thế giới. Mục tiêu chính của việc xác định vùng đệm là bảo vệ và duy trì tính nguyên vẹn của di sản, vì vậy việc san lấp này có thể gây ảnh hưởng đến giá trị và tính chất thiên nhiên của khu vực", TS. Trịnh Lê Anh cho biết.

Theo TS Trịnh Lê Anh, vùng đệm 2 Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long bị san lấp hệ lụy gây ra làm thay đổi cảnh quan tự nhiên, giảm sự đa dạng sinh học, ô nhiễm môi trường, và ảnh hưởng đến văn hóa cũng như du lịch bền vững. Ảnh Minh họa. (P.H)
Cũng theo TS Trịnh Lê Anh, việc can thiệp vào vùng đệm 2 của Di sản Vịnh Hạ Long, hệ lụy gây ra là có thể làm thay đổi cảnh quan tự nhiên, giảm sự đa dạng sinh học, ô nhiễm môi trường, và ảnh hưởng đến văn hóa cũng như du lịch bền vững. Nó có thể gây ra sự suy giảm về giá trị và độ hấp dẫn của khu vực đối với du khách, cũng như ảnh hưởng đến sức hút du lịch bền vững và phát triển kinh tế của khu vực. Tất nhiên, xác định mức độ ảnh hưởng phải dựa trên báo cáo tác động môi trường và một loạt các đánh giá chuyên môn cần thiết, không thể cảm tính.
Dự án Khu đô thị tại khu 10B, phường Quang Hanh, TP.Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh nằm ở mặt biển vịnh Bái Tử Long, gần đường ven biển Hạ Long - Cẩm Phả.
Dự án được UBND tỉnh Quảng Ninh chấp thuận tại quyết định số 3787 ngày 29/10/2021 với tổng mức đầu tư là 1.232 tỷ đồng.
Dự án có quy mô 31,8ha được dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng vào quý III/2026.
Quy mô các hạng mục công trình gồm: 451 căn biệt thự và nhà ở liền kề; xây thô và hoàn thiện mặt ngoài 52 căn biệt thự.
Sau khi hoàn thành các thủ tục, tháng 7/2023, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh đã cấp phép xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật cho chủ đầu tư để thi công dự án.
Tháng 8/2023, dự án đô thị lấn biển được triển khai xây dựng. Sau 3 tháng thi công, dự án cơ bản hoàn thành đường công vụ rộng 7m để vận chuyển vật liệu xây bờ kè. Để thi công đường công vụ, đất đá được đổ xuống bãi lầy (khi thủy triều lên, đây là vùng nước sâu khoảng 2m).
Số hóa di sản văn hóa phi vật thể ở dân tộc thiểu số đang đối diện với nhiều nguy cơ khi các "di sản sống" đang dần thưa vắng.
Cục Thuế vừa có văn bản yêu cầu tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng, trong đó Công ty Cổ phần Viễn thông Di động Vietnamobile nằm trong danh sách cần kiểm tra về thuế.
Lực lượng an ninh cho biết, lính đánh thuê nước ngoài đang tháo chạy khỏi Lữ đoàn số 13 thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine do tổn thất nặng nề gần Kupyansk.
Rừng ngập mặn Bàu Cá Cái tại thôn Thuận Phước, xã Vạn Tường, tỉnh Quảng Ngãi (địa phận huyện Bình Sơn trước đây) có diện tích hơn 100ha. Đến đây, du khách sẽ được hướng dẫn đi thuyền tham quan rừng cây cóc trắng-một loài cây đặc hữu, ngắm chim hoang dã, trải nghiệm cuộc sống thiên nhiên hoang sơ, hấp dẫn.
Rạng sáng sớm nay 16/4, trên địa bàn xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã xảy ra mưa đá lịch sử kèm dông lốc khiến 4 người bị thương và nhiều diện tích mận, lê bị thiệt hại.
Nghề đan lú bắt tôm theo yêu cầu của khách hàng đang trở thành mô hình làm ăn mới, giúp nông dân ở xã Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau có thêm thu nhập ổn định hàng tháng, góp phần phát triển kinh tế gia đình.
Ngồi khoanh chân khi học, làm việc trong thời gian dài, nam sinh viên xuất hiện cảm giác tê bì vùng bàn chân trái, sau đó không thể gấp cổ chân, dáng di biến dạng.
Phương Oanh thay đổi đáng chú ý, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng hội ngộ tại quán của Đàm Vĩnh Hưng… là những tin đáng chú ý của showbiz 24h.
4 cây cảnh này, đều mang chữ "vàng", mỗi loại đều có đặc điểm riêng, dễ chăm sóc và đều mang ý nghĩa tốt lành, chiêu tài, hút lộc.
Giá vàng hôm nay 16/4, vàng SJC và nhẫn đồng loạt giảm mạnh sau khi tăng cao trước đó. Trong khi, giá vàng thế giới đang suy yếu về sát mức 4.800 USD/ounce.
Theo Die Welt đưa tin, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky muốn giúp Mỹ mở cửa eo biển Hormuz.
Lợi dụng việc được ký hợp đồng sản xuất tủ đựng vũ khí, tủ nghiệp vụ cùng các sản phẩm khác, nhóm lãnh đạo, cán bộ Công ty Nam Triệu thuộc Bộ Công an khai khống đầu vào, chiếm đoạt gần 29 tỷ đồng và đến nay đã nộp 10 tỷ để khắc phục hậu quả.
Việc sáp nhập thôn, tổ dân phố năm 2026 đang được đẩy mạnh nhằm tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối và nâng cao hiệu lực quản trị ở cơ sở. Tuy nhiên, sáp nhập thôn, tổ dân phố chỉ hiệu quả khi bảo đảm đúng điều kiện pháp lý và phù hợp thực tiễn từng địa phương.
Khi thực dân Pháp tập trung quân ở cửa biển Thuận An (8/1883) cũng là lúc triều đình nhà Nguyễn đang trên đà suy yếu. Hơn 140 năm kể từ ngày cửa biển Thuận An thất thủ, vẫn còn đó những di tích, nhân vật, sự kiện gợi cho hậu thế tưởng nhớ đến tinh thần yêu nước, chí khí chiến đấu của tiền nhân.
Những chiêu trò rao bán “suất nội bộ”, “suất ngoại giao” nhà ở xã hội đang nở rộ, khiến nhiều người mất cả tỷ đồng. Công an TP. Hà Nội cảnh báo người dân chỉ giao dịch qua kênh chính thức, tránh sập bẫy môi giới trái phép.
Quảng Trị công bố dự án nhà ở xã hội Dream Home Đồng Hới quy mô 450 - 500 căn, tổng vốn đầu tư 530 tỷ đồng. Dự án góp phần bổ sung nguồn cung, dự kiến lựa chọn nhà đầu tư trong năm 2026.
Hơn 52 ha đất nông nghiệp công ích tại xã Hòa Xá, Hà Nội sắp được đấu giá với giá khởi điểm từ 775 đồng/m2/năm và bước giá 500 đồng/m2.
Arsenal đã chật vật hòa 0-0 trước Sporting Lisbon trong trận lượt về vòng tứ kết Champions League 2025/2026 khi họ thể hiện rõ mục tiêu đặt hiệu quả lên trên sự cống hiến.
Giữa những cánh rừng nguyên sinh của Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà, tỉnh Lâm Đồng, từng cụm nấm nhỏ mọc lên từ lớp mùn ẩm ướt. Dưới tán rừng ấy đang ẩn chứa một “kho báu” sinh học với nhiều loài nấm ăn và nấm dược liệu quý.
Nghệ sĩ Ưu tú Lê Vi tiết lộ bí mật về người Nghệ sĩ Nhân dân đã đứng sau những thành công của cô trong lĩnh vực nghệ thuật.
Đà Nẵng cho thuê hàng trăm trụ sở nhà đất là tài sản công không sử dụng, quyết định vừa được UBND TP.Đà Nẵng ban hành.
Liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính vừa quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong nước, theo đó kể từ 0 giờ ngày 16/4, giá các loại dầu đồng loạt giảm mạnh.
Theo quy định, người dùng thuê bao di động chỉ thuộc diện phải xác nhận thông tin nếu nhận được tin nhắn yêu cầu trực tiếp từ nhà mạng hoặc thông báo đẩy từ ứng dụng VNeID.
Ngày mai trong mắt em là một ngày không còn bệnh nhân ung thư. Những căn phòng bệnh sẽ không còn tiếng máy kêu, mà thay vào đó là tiếng cười của trẻ nhỏ. Những chiếc giường sẽ trống, vì các bạn nhỏ đã được trở về nhà.
Tổng thống Mỹ nói rằng cuộc chiến "sắp kết thúc", trong khi Tehran khẳng định họ không tìm kiếm xung đột nhưng sẽ không khuất phục trước áp lực hay đầu hàng.
Ẩm thực không chỉ là câu chuyện của vị giác mà còn là ký ức, là lịch sử và là hồn cốt của mỗi vùng đất. Trên dải đất châu thổ ven biển giàu truyền thống, nem nắm Giao Thủy của huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định-đặc sản từng dùng tiến vua nhà Trần (nay tỉnh Ninh Bình) từ lâu đã vượt qua khuôn khổ của một món ăn dân dã để trở thành biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc.
Với việc bị Bayern Munich loại ở vòng tứ kết Champions League 2025/2026, Real Madrid tạo nên nhiều con số thống kê đáng quên.
Người dân xã Tam Quang, tỉnh Nghệ An (địa phận huyện Tương Dương trước đây) tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên như cỏ dại, cây chuối rừng nuôi cá lồng trên lòng hồ. Người dân chủ yếu nuôi các loài cá đặc sản như cá lăng đen, cá lăng vàng và trắm cỏ. Cá đặc sản chỉ ăn cỏ và chuối rừng mà con nào cũng to bự, thịt dai, ngon, dân hễ hô bán là thương lái mua hết ngay.
Người dân ở xã Tiền Phong, tỉnh Nghệ An phát hiện con động vật hoang dã với đôi mắt to tròn ngồi ngơ ngác trên ngọn cây chuối trong vườn nhà. Sau đó con động vật được bàn giao cho công an. Qua xác minh, con động vật hoang dã là cu li nhỏ, thuộc nhóm IB.
Theo ông Nguyễn Hoàng Phúc, Chủ tịch UBND phường Lâm Viên-Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng), việc sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố 2026 tại phường phải chờ hướng dẫn cụ thể từ cấp trên. Về cơ bản, sau sáp nhập, sắp xếp, người hoạt động không chuyên trách ở thôn xóm, tổ dân phố phải có trình độ, năng nổ, đủ uy tín với người dân trên địa bàn.