Bình luận
0
Ở Hải Dương, ngoài gia đình Nghệ sĩ Nhân dân Trùm Thịnh (Nguyễn Văn Thịnh) còn có gia đình Nghệ sĩ Nhân dân Cả Tam (Trịnh Thị Lan) cũng nổi tiếng gần xa về truyền thống nghệ thuật. Đặc biệt, trong gia đình, cả bà nội và cháu nội đều là những Nghệ sĩ Nhân dân nức tiếng của làng chèo.
Nghệ sĩ Nhân dân Cả Tam sinh 1888 trong một gia đình nghèo có truyền thống theo nghệ thuật chèo tại Hải Dương. Từ nhỏ, bà đã được cha cho đi học nghề, nhưng bị các thầy chê vụng và đuổi đi. Năm 8 tuổi, bà được cụ Kép tổng thu nhận. Ba năm sau, bà chính thức được diễn chèo.
Năm 16 tuổi, bà ra Hà Nội theo hát tại các rạp và gánh hát. Sau khi Sán Nhiên đài thành lập, khi đã 40 tuổi, bà liền tham gia trào lưu chèo cải lương và chèo văn minh. Sau khi trào lưu chèo cải lương suy tàn, bà theo gánh hát của ông Trùm Thịnh về nông thôn biểu diễn cho tới năm 1939. Khi các chiếng chèo đi xuống, bà Cả Tam đành phải chuyển nghề, thậm chí thề vĩnh biệt nghề Tổ.
Mãi đến năm 1953, bà tham gia Đoàn văn công nhân dân Trung ương tại chiến khu Việt Bắc. Năm 1955, bà hoạt động trong Đoàn chèo Trung ương (nay là Nhà hát Chèo Việt Nam). Bà còn tham gia Ban nghiên cứu chèo cùng các nghệ nhân khác như: Năm Ngũ, Dịu Hương, Trùm Thịnh, Lý Mầm… nghiên cứu và bảo tồn và phát triển nhiều làn điệu chèo cổ. Ngoài ra bà còn dạy chèo tại trường Kịch nghệ dân tộc, đào tạo nhiều thế hệ diễn viên chèo.
Trong hoàn cảnh kháng chiến vô cùng gian khổ bà vẫn say sưa truyền nghề tận tụy, chu đáo cho anh chị em mới bắt đầu làm quen với nghệ thuật chèo, thông qua các vai diễn nổi tiếng trước đây của bà. Không chỉ ở các vai diễn cổ, bà còn được đánh giá rất cao về tinh thần tìm tòi, sáng tạo không ngừng qua các nhân vật hiện đại.
Bà nổi tiếng qua những vai chèo cổ như: Trinh Nguyên, Đào Huế, Thị Mầu, Châu Long, Tú Bà, Mụ Sùng, Điềm Thị... và cả những vai hiện đại như già Đa trong Tấm Cám, bà Mây trong Nông thôn tươi sáng. Bà được đánh giá là có lối diễn giản dị và sắc sảo, thể hiện tài năng độc đáo trong nghệ thuật nói sử (lối nói cơ bản của hát chèo).
Nghệ sĩ Nhân dân Cả Tam có uy tín lớn trong giới sân khấu nước nhà. Bà được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật Việt Nam (nay là ủy ban Toàn quốc các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam) ngay từ khóa đầu. Trước những cống hiến lớn lao đối với nghệ thuật, năm 1964, Nghệ sĩ Nhân dân Cả Tam được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba và được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 1984.
Trong phòng truyền thống của Nhà hát Chèo Việt Nam, ảnh chân dung bà được đặt bên bài vị trên bàn thờ các bậc tổ nghề của nghệ thuật chèo nước nhà.
Trong số những học trò của Nghệ sĩ Nhân dân Cả Tam, người được đánh giá cao nhất là Nghệ sĩ Nhân dân Phó Thị Kim Đức - học sinh lớp giáo sinh chèo, lớp đào tạo giáo viên dạy chèo đầu tiên sau năm 1954 được mở tại trường Sân khấu – Điện ảnh Việt Nam. Cháu nội của Nghệ sĩ Nhân dân Cả Tam là Đoàn Thanh Bình - người duy nhất được trao giải Người có giọng hát hay nhất làng Chèo toàn quốc năm 1993.
Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Thanh Bình sinh năm 1954 có bố mẹ đều là nghệ sĩ cải lương. Bản thân bà cũng từng là diễn viên của Đoàn Cải lương Bắc Thái (Thái Nguyên).
Năm lên 10 tuổi, Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Thanh Bình đã được bà nội Cả Tam dạy hát chèo. Với tình yêu thương, sự động viên và dạy dỗ tâm huyết của bà, cô bé Đoàn Thanh Bình lúc đó đã hát nhuần nhuyễn nhiều làn điệu chèo như: Đường trường duyên phận, Vãn cầm… Bà được bà nội khen chất giọng màu, vang, trường canh tốt. Ở thời điểm ấy, cô bé Đoàn Thanh Bình không hề biết bà đã “chấm” mình làm người nối nghiệp nghệ thuật của gia đình.
Mãi đến năm 1971, trước khi mất, Nghệ sĩ Nhân dân Cả Tam để lại lời trăng trối muốn có một đứa cháu theo nghiệp chèo. Bởi vậy mà năm 1971, nữ nghệ sĩ theo ý nguyện của bà đăng ký học tại trường Trung cấp Nghệ thuật Sân khấu Việt Nam (Nay là trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội).
Tại ngôi trường này, nghệ sĩ Đoàn Thanh Bình đã được học nghề với những bậc thầy của làng chèo khi đó như: Trần Thị Xuân, Dịu Hương, cụ Lê Hiền, Năm Ngũ, Thúy Lan… Sau này, khi có những thành công nhất định trên con đường nghệ thuật, bà gọi bước ngoặt đó là “một may mắn lớn nhất trong cuộc đời” vì khoảng thời gian này bà đã được học hỏi từ những giọng ca “khuôn vàng thước ngọc” của nghệ thuật chèo.
Tốt nghiệp năm 1975, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Bình trở thành nghệ sĩ của Nhà hát Chèo Việt Nam. Từ môi trường này, bà không chỉ được thể hiện khả năng trong nhiều vai diễn khác nhau mà còn bắt đầu làm quen với việc đứng lớp, trợ giảng cho các thầy cô, hướng dẫn các em học sinh khóa dưới.
Nhiều nghệ sĩ tên tuổi của làng chèo như: Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Ngoan, Nghệ sĩ Nhân dân Vân Quyền, Nghệ sĩ Nhân dân Thúy Ngần… cũng từng được sự dìu dắt của Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Thanh Bình trong những câu hát, nét diễn đầu tiên khi bước chân vào trường.
Sự nghiệp biểu diễn của Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Thanh Bình được đánh dấu bằng nhiều giải thưởng danh giá với huy chương Vàng với vai chị Chúc trong vở Sông Trà Khúc năm 1985, vai Lã Thị trong vở Từ Thức năm 1990 và đặc biệt là giải Giọng hát hay nhất tại Hội diễn Chèo toàn quốc năm 1992.
Bén duyên với công việc giảng dạy từ những năm 80 nhưng phải đến năm 1996, Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Thanh Bình mới chính thức rẽ sang con đường này. Đó là khi bà dừng công tác tại Nhà hát Chèo Việt Nam và trở thành giảng viên khoa Kịch hát dân tộc, trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.
15 năm gắn bó với mái trường, bà đã chèo lái 4 khóa học sinh cập bến bờ nghệ thuật, trong đó có nhiều học trò tiếp tục vươn xa với nghề, trở thành những lãnh đạo, nghệ sĩ, diễn viên có uy tín trong các đoàn nghệ thuật trên khắp cả nước, đạt nhiều danh hiệu, thành tích cao trong các kỳ liên hoan nghệ thuật, sân khấu toàn quốc.
Bà chính là cô giáo của Nghệ sĩ Nhân dân Tự Long - Nhà hát Chèo Quân Đội, Nghệ sĩ Ưu tú Bá Dũng, Bích Ngọc - Nhà hát Chèo Việt Nam, Nghệ sĩ Ưu tú Hồng Tươi - Nhà hát Chèo Hải Dương… Nghệ sĩ Nhân dân Tự Long xem Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Thanh Bình như người mẹ thứ hai của mình.
Khi đã nghỉ hưu, ngọn lửa đam mê nghệ thuật trong Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Thanh Bình vẫn không hề tắt lụi. Bà cùng với người bạn đời là Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Ngọc vẫn miệt mài đi khắp các tỉnh miền Bắc như: Nam Định, Hải Dương, Vĩnh Phúc, Hưng Yên… giảng dạy và truyền lửa cho các thế hệ nghệ sĩ trẻ.
Không dừng lại ở việc giảng dạy cho các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp, bà còn tham gia các dự án xã hội hóa nghệ thuật chèo. Từ Dự án Chèo 48h, Tôi chèo về quê hương đến các dự án biểu diễn như Đông Kinh Cổ Nhạc và các lớp học dạy hát chèo online cho những khán giả yêu thích chèo trong và ngoài nước… Bà luôn nỗ lực tìm mọi cách đưa nghệ thuật truyền thống đến gần với công chúng.
Vài năm trước khi nghỉ hưu, nghệ sĩ Thanh Bình cùng những người đồng tâm nguyện với mình thành lập Giáo phường Đình làng Việt với mong muốn nối bước người xưa, làm hồi sinh không khí rộn rã của những chiếu chèo. Đây cũng là cách bà đưa các học trò của mình trở về không gian diễn xướng gần gũi với nghệ thuật chèo, đó chính là chiếu chèo sân đình.
Hà Nội đang quyết liệt đẩy nhanh tiến độ các dự án, trong đó có dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai dài 21,7 km.
Chia sẻ
Chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, khoán chi đến sản phẩm cuối cùng và trao quyền tự chủ cao hơn cho nhà khoa học đang mở ra bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị khoa học công nghệ theo tinh thần Nghị quyết 57. Đây được xem là nền tảng để cởi trói cơ chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đưa khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng.
Chia sẻ
Liên quan đến sản phẩm hỗn hợp cà rốt và khoai tây loại hũ 190 gram, lưu hành tại Áo của Công ty HiPP nghi có chứa thuốc chuột, Cục An toàn thực phẩm cho biết, lô sản phẩm nêu trên là sản phẩm ăn dặm và chỉ lưu hành nội địa nước sở tại. Tuy nhiên, đơn vị vẫn đề nghị rà soát và cảnh báo nếu sản phẩm có bán trong nước qua kênh trực tuyến, sàn thương mại điện tử.
Chia sẻ
Ngày mai trong mắt em là một thế giới thật đẹp, nơi âm nhạc vang lên khắp mọi nơi. Khi lớn lên, ước mơ lớn nhất của em là trở thành một nghệ sĩ piano nổi tiếng.
Chia sẻ
Tiến sĩ Mỹ học Phạm Thế Hùng cho biết, nhạc sĩ Phú Quang từng tức giận tới mức đòi bỏ về giữa chừng khi làm giám khảo Hoa hậu Việt Nam 2010.
Chia sẻ
Iran đã cản trở các kế hoạch quân sự của Mỹ bằng cách đề xuất mở eo biển Hormuz, nhà ngoại giao Mỹ đã nghỉ hưu Chas Freeman cho biết trên YouTube.
Chia sẻ
Nữ hoàng đế đầu tiên trong lịch sử phong kiến Trung Quốc là ai? Từ một phi tần chốn hậu cung, bà từng bước nắm quyền lực tối cao, mở ra giai đoạn trị vì đầy tranh cãi nhưng cũng ghi dấu ấn mạnh mẽ trong lịch sử Trung Hoa.
Chia sẻ
Giữa lúc eo biển Hormuz bị siết chặt bởi lệnh phong tỏa của Mỹ, một tàu chở dầu treo cờ của quốc gia này bất ngờ trở thành chuyến hàng đầu tiên vượt qua tuyến đường này, thu hút sự chú ý của giới quan sát.
Chia sẻ
Dù có điểm thi chạm ngưỡng thủ khoa, hồ sơ xét tuyển của thí sinh vẫn sẽ bị hệ thống loại bỏ hoàn toàn nếu bỏ quên thao tác thanh toán lệ phí trực tuyến trong khung thời gian quy định.
Chia sẻ
Hai Ngoc Chan (Trần Ngọc Hải) là cựu tuyển thủ quốc gia Na Uy. Cựu cầu thủ Việt kiều này từng có giá trị 1 triệu USD cách đây gần 30 năm, và có thời điểm đối đầu với những tên tuổi lớn của bóng đá thế giới như David Beckham (Anh), Thierry Henry, Trezeguet (Pháp), Michael Ballack, Miroslav Klose (Đức).
Chia sẻ
Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn khẳng định địa phương đã sẵn sàng tâm thế để gánh vác trách nhiệm của một cực tăng trưởng chủ lực, quyết tâm cán mốc thu ngân sách 150.000 tỷ đồng trong năm 2026.
Chia sẻ
Một người đàn ông ở Florida, Mỹ giật mình khi nhận được cảnh báo từ camera chuông cửa vào lúc sáng sớm. Khi kiểm tra hình ảnh, anh không khỏi kinh hãi trước cảnh tượng một con cá sấu xuất hiện ngay trước hiên nhà.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay trưa 20/4, vàng SJC và nhẫn đồng loạt giảm mạnh so với hôm qua. Khách mua vàng tiếp tục vắng bóng tại các cửa hàng, trong khi, giá vàng chợ đen tiếp tục giảm.
Chia sẻ
Người dân tỉnh Sơn La đồng thuận chủ trương sắp xếp thôn, bản, sáp nhập tổ dân phố 2026 của Trung ương. Bà con kỳ vọng, sáp nhập thôn xóm, bản làng, sắp xếp tổ dân phố xong sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho mở rộng các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, xây dựng nông thôn mới tốt hơn.
Chia sẻ
Sáng 20/4, tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, các đại biểu góp ý về dự thảo này.
Chia sẻ
Hội nghị khoa học, công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Triển lãm VinaFis Expo 2026 quy tụ khoảng 300 đại biểu và 200 gian hàng. Một trong những mục tiêu xuyên suốt của Hội nghị là tăng cường kết nối giữa "ba nhà": Nhà quản lý - Nhà khoa học - Doanh nghiệp, cùng với sự tham gia của các địa phương, nhằm hình thành hệ sinh thái liên kết bền vững, giảm thiểu rủi ro, nâng cao năng lực sản xuất và gia tăng giá trị cho toàn chuỗi thủy sản.
Chia sẻ
Làm vợ Lê Lợi từ khi còn là phụ đạo Khả Lam đến khi cuộc khởi nghĩa gặp khó khăn, người phụ nữ ấy lại tự nguyện hiến thân mình để nghĩa quân tiếp bước. Đó là Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Trần.
Chia sẻ
Nhiều đại biểu đề nghị nên xem xét sửa quy định ngày nghỉ và hưởng lương dịp ngày Văn hoá Việt Nam khi sửa Bộ luật Lao động, đồng thời cần đánh giá tác động đầy đủ, cân đối ngày nghỉ, năng suất, chi phí.
Chia sẻ
CLB Công an TP.HCM thua 0-3 trước CLB CAHN, đánh dấu 3 trận liền thủng lưới 10 bàn, không ghi bàn, nhưng theo HLV Lê Huỳnh Đức cho rằng vấn đề lớn nhất nằm ở hàng công.
Chia sẻ
Chương trình nghệ thuật “Âm vang Tổ quốc” với sự tham gia của dàn NSND, NSƯT cùng 2.000 nghệ sĩ, diễn viên và 500 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình sẽ tặng vé miễn phí.
Chia sẻ
Cá dày là loài cá hình dáng giống cá lóc đồng. Cá dày là loài cá đồng, cá đặc mộc mạc, thân trơn, da lấm tấm đốm đen, sinh trưởng ở các vùng ngọt hóa của tỉnh Cà Mau đang trở thành món ăn dân dã “hút hồn” du khách thập phương mỗi khi đến vùng đất Mũi của miền Tây Nam bộ.
Chia sẻ
Lô hàng gồm các loại trái cây và nông sản chất lượng cao từ khu vực phía Nam của Việt Nam như quả chanh, thanh long, trái bưởi, quả mít tươi được vận chuyển sang Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thuộc Trung Đông bằng máy bay.
Chia sẻ
HĐND, UBND TP Hà Nội sẽ thông qua, ban hành chính sách hỗ trợ tổ chức, cá nhân thực hiện chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch (chuyển từ xe chạy bằng xăng, dầu sang xe điện – PV).
Chia sẻ
Chính phủ Ireland có kế hoạch chấm dứt các hợp đồng cung cấp chỗ ở cho người tị nạn Ukraine, theo báo cáo của tờ The Sunday Times.
Chia sẻ
Sau loạt bài của Dân Việt, những ngày qua, UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về nội dung này, với yêu cầu phải thực hiện nghiêm quy định quản lý, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.
Chia sẻ
Loại thịt này chứa nguồn đạm dễ tiêu, ít chất béo hơn so với thịt heo và có hàm lượng cholesterol thấp hơn nhiều phần thịt bò
Chia sẻ
Viện kiểm sát cho rằng cựu Phó chủ tịch phường Phú Lãm khởi xướng, để đồng phạm thuê nhà nghỉ, mua ma túy, gọi thêm 2 nhân viên nữ đến phục vụ. Trong phòng "bay", nhân viên sinh năm 2003 “xào ke, kẻ đường”, mời khách sử dụng.
Chia sẻ
Đang lúc bồn chồn lo lắng không biết những ngày đầu đi học của con diễn ra thế nào, bà mẹ bỗng "đứng hình" khi nhận được đoạn video giờ ngủ trưa từ cô giáo.
Chia sẻ
Trong thế giới kiếm hiệp của cố nhà văn Kim Dung, tồn tại một môn võ học thượng thừa khiến bất cứ cao thủ nào cũng phải kinh sợ đó là Quỳ Hoa Bảo Điển.
Chia sẻ
Hệ số quy đổi của giảng viên thạc sĩ bị giảm mạnh nhằm ngăn chặn các trường đại học dùng nhân sự giá rẻ để phình to quy mô tuyển sinh từ năm 2026.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
