Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam: Cần chiến lược đào tạo nhân lực nông thôn thế hệ mới

Chiều 3/12, thảo luận tại tổ về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, đại biểu Nguyễn Thị Lan - Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, bày tỏ sự đồng tình cao với sự chuẩn bị công phu, bài bản của dự thảo.

Bà nhấn mạnh tính cấp thiết của chương trình trong bối cảnh nông nghiệp, nông thôn vẫn là nền tảng ổn định kinh tế - xã hội nhưng thu nhập người dân còn thấp và chênh lệch vùng miền còn lớn.

Nữ đại biểu đánh giá cao cách tiếp cận tích hợp ba chương trình vào một khung chung, giúp giảm sự trùng lặp và nâng cao hiệu quả đầu tư. Định hướng phát triển của giai đoạn này được nhận định là rất hiện đại khi chú trọng chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ.

Các mục tiêu đặt ra cũng rất rõ ràng, đặc biệt là kỳ vọng nâng thu nhập lên 2,5 đến 3 lần và cải thiện mạnh mẽ chất lượng sống, chuyển từ trạng thái đạt chuẩn sang phát triển bền vững, bao trùm.

Để hoàn thiện dự thảo, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam đề xuất bổ sung chương trình đào tạo nguồn nhân lực nông thôn thế hệ mới.

Theo bà, nông nghiệp hiện đại đòi hỏi kỹ năng số, vận hành máy móc tự động hóa và quản trị kinh doanh, trong khi công tác đào tạo nghề hiện nay còn chung chung. Bà kiến nghị tăng cường vai trò của các trường đại học, viện nghiên cứu trong việc chuyển giao công nghệ trực tiếp cho nông dân nhằm giảm bớt khâu trung gian.

"Thực tế tại Lâm Đồng, Sơn La và một số địa phương cho thấy, nếu làm tốt việc này thì năng suất và chất lượng nông sản đều vượt trội. Các cường quốc nông nghiệp như Nhật Bản, Hà Lan hay Hàn Quốc cũng đều khẳng định: Muốn nông thôn phát triển bền vững thì phải bắt đầu từ con người. Vì vậy, vấn đề đào tạo nguồn nhân lực cho nông thôn là rất quan trọng, đặc biệt là đội ngũ khuyến nông. Đây là lực lượng then chốt để giúp nông thôn phát triển", bà Lan nhấn mạnh.

Về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đại biểu Nguyễn Thị Lan băn khoăn khi dự thảo chưa quy định tỷ lệ ngân sách cụ thể cũng như thiếu cơ chế đặt hàng để thu hút doanh nghiệp công nghệ.

Do đó, bà đề nghị thành lập Quỹ đổi mới sáng tạo cho nông thôn nhằm chủ động trong cấp phát và đặt hàng nghiên cứu sát với nhu cầu thực tiễn của địa phương, tránh đi đường vòng.

Nguồn kinh phí cần ưu tiên cho các lĩnh vực tạo đột phá như công nghệ sinh học, giống, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, coi đây là chìa khóa để nâng cao giá trị nông sản vượt qua giới hạn về tài nguyên.

Liên quan đến kinh tế môi trường và thích ứng khí hậu, đại biểu cảnh báo thực trạng 40-50% đất nông nghiệp đang bị suy thoái, nguồn nước thiếu hụt và ô nhiễm, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nông sản.

Từ thực tế này, đại biểu Nguyễn Thị Lan đề nghị bổ sung bộ chỉ số đánh giá sức khỏe đất, nước vào bộ tiêu chí nông thôn mới, đồng thời phát triển nông nghiệp tái sinh, carbon thấp và tuần hoàn chất thải.

Việc lồng ghép các tiêu chí này không chỉ đảm bảo phát triển bền vững mà còn là điều kiện tiên quyết để đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe của thị trường châu Âu và Mỹ.

Về cơ chế giám sát, đại biểu đề xuất bổ sung đánh giá theo thu nhập, sinh kế và mức độ giảm nghèo thực chất. Đồng thời, xây dựng hệ thống giám sát số hóa từ tỉnh đến xã, quy định trách nhiệm giải trình cho từng đối tác, chủ đầu tư, từng thành phần.

"Nếu bộ tiêu chí đánh giá tốt thì chương trình của chúng ta sẽ thực hiện tốt hơn. Như ở Trung Quốc đã làm rất tốt, họ minh bạch và giám sát chặt chẽ các chỉ số, trách nhiệm của từng người. Đây là chìa khóa để chương trình thực hiện được đúng mục tiêu, nhanh và hiệu quả", bà Lan cho hay.

×