Giám sát, phản biện để phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực "từ trong trứng nước" (Bài 1)

LTS:Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vừa ban hành Kế hoạch thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2025.

Kế hoạch số 195-KH/HNDTW của Hội Nông dân Việt Nam thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2025 nhằm tạo sự thống nhất, xuyên suốt trong lãnh đạo, chỉ đạo đến tổ chức, thực hiện các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các văn bản hướng dẫn của Trung ương Hội về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đến các cấp Hội và hội viên, nông dân.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị các cấp phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, quyết liệt, đi đầu, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực góp phần tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành vi của cán bộ, hội viên, nông dân đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Trong đó có nội dung tăng cường phối hợp thực hiện giám sát, phản biện xã hội góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và kiến nghị hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Với vai trò là một trong các đơn vị được TƯ Hội Nông dân Việt Nam giao nhiệm vụ thực hiện Kế hoạch 195-KH/HNDTW, Báo Nông thôn Ngày nay khởi đăng loạt bài Giám sát, phản biện để phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực "từ trong trứng nước" để làm rõ vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức chính trị xã hội trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực.

Xây dựng văn hóa phòng chống tham nhũng lãng phí trong toàn xã hội (Bài 1)

Nhiều đại án liên quan đến tham nhũng, lãng phí được xử lý

Cuối tháng 3/2025, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Ban Chỉ đạo) đã họp để thảo luận, cho ý kiến về kết quả thực hiện Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư từ sau Phiên họp thứ 27 của của Ban Chỉ đạo đến nay.

Tại cuộc họp, Thường trực Ban chỉ đạo đã đánh giá cao các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan chức năng đã có nhiều nỗ lực, cố gắng, phối hợp chặt chẽ, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo.

Đồng thời nêu rõ, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được triển khai quyết liệt, bài bản, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu công tác xây dựng Đảng và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Từ sau Phiên họp thứ 27 đến nay, các cơ quan tiến hành tố tụng cả nước đã khởi tố, điều tra 1.132 vụ, truy tố 1.201 vụ, xét xử sơ thẩm 756 vụ về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ.

Đối với các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, đã khởi tố mới 1 vụ án; khởi tố bổ sung 25 bị can trong 7 vụ án; kết luận điều tra 3 vụ án với 76 bị can; kết luận điều tra bổ sung 1 vụ án...

Điển hình nhất trong số đó là kết quả nổi bật trong công tác điều tra, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đối với các đại án.

Đầu tiên, là vụ đại án xảy ra tại Công ty Việt Á. Đây là vụ án điển hình sai phạm trong lĩnh vực y tế, chuyên môn sâu. Cơ quan chức năng đã khởi tố, điều tra hơn 30 vụ án, hơn 100 bị can.

Trong đó, có ba Ủy viên Trung ương Đảng là Bộ trưởng, nguyên Bộ trưởng và Bí thư tỉnh ủy; một Thứ trưởng, một trợ lý Phó Thủ tướng Chính phủ và nhiều cán bộ cấp vụ, cục, lãnh đạo các tổ chức, cơ sở y tế địa phương.

Tiếp đó là đại án xảy ra tại Tập đoàn FLC - điển hình sai phạm trong lĩnh vực thao túng thị trường chứng khoán, chuyên môn sâu, hoạt động khép kín. Trong vụ án này, cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều bị can, xử lý nghiêm minh trước pháp luật.

Vụ án xảy ra tại Tập đoàn Tân Hoàng Minh. Đây là vụ án điển hình sai phạm trong lĩnh vực trái phiếu doanh nghiệp. Đối với vụ án liên quan đến Công ty AIC, đây là vụ án điển hình sai phạm trong đấu thầu, đấu giá.

Với vụ án này, cơ quan chức năng đã khởi tố 04 vụ án, 71 bị can, trong đó đã xử lý hình sự một nguyên Bí Thư tỉnh ủy, một nguyên Chủ tịch tỉnh và nhiều cán bộ diện tỉnh ủy quản lý.

Đại án về sai phạm trong lĩnh vực ngân hàng, dùng ngân hàng để làm sân sau cho doanh nghiệp, trong hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát là vụ án xảy ra tại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, Ngân hàng SCB.

Vụ án xảy ra tại Cục Đăng kiểm Việt Nam và các trung tâm đăng kiểm địa phương. Cơ quan đã khởi tố 114 vụ án/808 bị can tại 49 địa phương.

Dự án lãng phí, phải có người chịu trách nhiệm

Dự án trụ sở Bộ Ngoại giao và 3 vụ án, vụ việc có dấu hiệu lãng phí khác được đưa vào diện theo dõi của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Dự án trụ sở Bộ Ngoại giao trên đường Lê Quang Đạo tại Hà Nội được khởi công tháng 8/2009 có tổng mức đầu tư được phê duyệt ban đầu gần 3.500 tỷ đồng, sau điều chỉnh hơn 4.000 tỷ đồng, tổng diện tích 8 ha, gồm 3 khối nhà. Dự án xây xong nhiều năm nhưng hiện chỉ sử dụng một phần nhỏ, còn lại để không.

Bên cạnh đó, dự án Tòa nhà Trung tâm Điều hành và Giao dịch Vicem (tại Lô 10E6, Khu Đô thị Cầu Giấy, đường Phạm Hùng, Q. Nam Từ Liêm) vẫn nằm “trơ xương” gần chục năm nay. Dự án này được đầu tư từ năm 2010, với tổng vốn đầu tư xây dựng sau điều chỉnh là hơn 2.743 tỉ đồng. Tòa nhà có quy mô 31 tầng nổi và 4 tầng hầm, được khởi công vào tháng 5/2011. Đến tháng 8/2015, đã hoàn thành phần thô công trình, nhưng suốt từ năm 2015 đến nay thì dự án rơi vào cảnh “đắp chiếu”, bỏ hoang.

Ngày 5/3/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án và khởi tố các bị can: Lê Văn Chung (nguyên Chủ tịch HĐTV), Nguyễn Ngọc Anh (nguyên Tổng Giám đốc), Dư Ngọc Long (nguyên Giám đốc Ban QLDA), Hoàng Ngọc Hiếu (nguyên Trưởng phòng Thẩm định) của Vicem, theo Khoản 3 Điều 219 Bộ Luật Hình sự về tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Cùng với hai dự án trên, dự án Thủy điện Hồi Xuân, tỉnh Thanh Hóa; Tiểu dự án 2 (Lim - Phả Lại), thuộc dự án tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân cũng đã được đưa vào được đưa vào diện theo dõi của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Cần phải xây dựng văn hóa phòng chống tham nhũng, lãng phí trong toàn xã hội

Đại biểu Phạm Văn Hòa, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho biết, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thời gian qua đã đạt được kết quả khả quan. Việc đưa các đại án ra xét xử đã làm làm chùn bước, ngăn chặn kịp thời tham nhũng, tiêu cực tại các cơ quan tổ chức, đơn vị, Nhà nước.

“Nhân dân ghi nhận việc này, đồng thời các đại án được xử lý đã lấy lại được niềm tin trong nhân dân. Chúng tôi rất đồng tình, ủng hộ công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, ông Hòa chia sẻ.

Theo ông Hòa, trong thời gian tới, các cơ quan tổ, chức cần phải thực hiện quyết liệt hơn các giải pháp để làm sao giảm đến mức thấp nhất việc làm thất thoát tài sản của Nhà nước.

Một trong những giải pháp chính theo ông đó là công tác tuyên truyền, xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức vi phạm; vận động người dân, cán bộ thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.

Ông Hòa cho rằng người đứng đầu cơ quan, tổ chức cũng phải chịu trách nhiệm liên đới, trách nhiệm chính đối với cơ quan của mình khi để xảy ra các vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

“Một vấn đề cốt lõi nữa chính là con người, tôi cho rằng cần phải bố trí chọn người có đủ năng lực, đủ tài, đạo đức vào làm việc. Phẩm chất đạo đức của cán bộ là cực kỳ quan trọng, đây là một trong những yếu tố quyết định đến kết quả của công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, ông Hòa chia sẻ.

Đồng quan điểm, nguyên đại biểu Quốc hội Bùi Thị An cho hay, việc phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thời gian qua đã thể hiện được quyết tâm của Đảng, nâng cao lòng tin đối với nhân dân.

“Cần phải chỉ rõ trách nhiệm của người đứng đầu, cán bộ vi phạm, xử lý với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ, phải rõ ràng, cụ thể từng lỗi, vụ việc. Khi thực hiện được những việc này, việc phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực sẽ đạt hiệu quả tốt hơn”, bà An bày tỏ quan điểm.

Song song với đó, theo bà An, các vụ án, vụ việc tham nhũng mà dư luận xã hội quan tâm phải đẩy nhanh tiến độ điều tra, xử lý; khẩn trương làm rõ các trường hợp cán bộ, Đảng viên có dấu hiệu vi phạm trong các vụ án với tinh thần nghiêm túc, thận trọng, khách quan, kiên quyết không để lọt vào khóa mới những cán bộ suy thoái, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Đồng thời, xây dựng văn hóa, chống lãng phí trong toàn xã hội, trở thành các chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực xã hội, đưa vào nội quy của từng cơ quan, thôn, xóm; xử lý nghiêm minh các cá nhân vi phạm từ hành chính đến mức cao nhất là hình sự.

Ngoài hình thức khen thưởng, động viên kịp thời người tố cáo tham nhũng, lãng phí, cần khen thưởng, biểu dương những tập thể, cá nhân có thành tích thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hoặc có các giải pháp làm lợi cho Nhà nước.

Đối với mỗi cá nhân, cần xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, lãng phí, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội mọi lúc, mọi nơi về trách nhiệm của bản thân, trách nhiệm đối với tài sản của Nhà nước.

(Còn tiếp)

×