GS.TS Tạ Ngọc Tấn: Dự thảo văn kiện Đại hội XIV có nhiều điểm mới đột phá về tư duy và cấu trúc

Phát biểu tại Họp báo quốc tế công bố Dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng để lấy ý kiến nhân dân chiều 15/10, GS.TS, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Tạ Ngọc Tấn đã thông tin về những điểm mới về chủ đề và kết cấu của văn kiện.

Những điểm mới đột phá từ tư duy đến cấu trúc

GS.TS Tạ Ngọc Tấn cho biết, một trong những thay đổi lớn nhất về mặt cấu trúc là việc lần đầu tiên tích hợp ba báo cáo lớn (Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội, Báo cáo xây dựng Đảng) thành một Báo cáo chính trị duy nhất.

Theo ông Tấn, quyết định này của Bộ Chính trị nhằm đảm bảo sự tập trung, thống nhất trong chủ trương, đường lối của Đảng, đồng thời giúp cán bộ và nhân dân dễ dàng tiếp cận, nghiên cứu một cách thuận lợi hơn.

Các nội dung chi tiết về kinh tế - xã hội và xây dựng Đảng sẽ được trình bày dưới dạng phụ lục.

Dự thảo văn kiện xác định chủ đề Đại hội XIV là: "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức đồng lòng, thực hiện thắng lợi chủ trương phát triển đất nước đến năm 2030. Tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh, vươn tầm dân tộc, huy hoàng, hùng cường, dân chủ, giàu mạnh, hùng vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội".

Chủ đề này nhấn mạnh tinh thần "tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin", đề cao nội lực dân tộc và gắn liền với những mục tiêu đầy tham vọng: đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao với GDP bình quân đầu người đạt 8.500 USD, và đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao với GDP bình quân dự kiến đạt 18.000 USD.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn đặc biệt nhấn mạnh một loạt quan điểm phát triển mới, mang tính đột phá về tư duy. Quan trọng hàng đầu là việc lần đầu tiên coi "lý luận về đường lối đổi mới" là một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng, bên cạnh chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

Về kinh tế, dự thảo đã có một bước tiến lớn khi xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, khẳng định vai trò ngày càng lớn của khu vực này, trong khi kinh tế nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt.

Bên cạnh đó, các trụ cột phát triển cũng được bổ sung những nội dung trọng yếu, khi đưa bảo vệ môi trường trở thành nhiệm vụ trung tâm ngang hàng với kinh tế - xã hội, và coi đối ngoại là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên" bên cạnh quốc phòng, an ninh.

Sự đổi mới tư duy còn được thể hiện mạnh mẽ trong đề xuất cải cách hệ thống chính trị, với việc tổ chức chính quyền hai cấp (trung ương và cơ sở), phá bỏ cấp trung gian quận, huyện để tập trung nguồn lực cho cấp xã, phường.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn khẳng định quá trình xây dựng văn kiện Đại hội XIV là một quá trình mở và liên tục. Khác với các kỳ đại hội trước, việc lấy ý kiến và cập nhật, bổ sung diễn ra liên tục, có thể hàng tháng hoặc nửa tháng một lần, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn cuối.

Ông cho biết, đợt lấy ý kiến toàn dân lần này được tiến hành theo đúng quy trình đại hội, nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo trong tháng 11 và 12 trước khi trình chính thức.

"Tôi xin nhắc lại, không chỉ bây giờ mới xin ý kiến của nhân dân, trong suốt quá trình chuẩn bị văn kiện là quá trình xin ý kiến ở những mức độ khác nhau, từ các nhà khoa học, các tổ chức nhân dân, các tổ chức chính trị xã hội, các tổ chức nghiên cứu, các trường đại học", GS.TS Tạ Ngọc Tấn nói.

Tinh thần tự chủ chiến lược thể hiện rất rõ trong văn kiện

Làm rõ hơn về khái niệm "Tự chủ chiến lược", một trong những điểm nhấn quan trọng của dự thảo văn kiện Đại hội XIV, GS.TS Tạ Ngọc Tấn đã phân tích sâu về ba trụ cột không thể tách rời.

Trụ cột đầu tiên và nền tảng nhất chính là tự chủ về chính trị, bao hàm việc giữ vững độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia và kiên định với con đường, mục tiêu mà Đảng và Nhân dân đã lựa chọn.

Tiếp đó, tự chủ về kinh tế là xây dựng một nền kinh tế phát triển bền vững, không bị phụ thuộc ngay cả khi hội nhập sâu rộng.

"Dù kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm tới 150% GDP, kinh tế Việt Nam vẫn thể hiện khả năng chống chịu đáng kinh ngạc trước các cuộc khủng hoảng thế giới. Đó chính là kết quả của ý thức tự chủ, đảm bảo sự độc lập tương đối của nền kinh tế trong mọi tình huống", ông Tấn phân tích.

Cuối cùng, trong bối cảnh thế giới phức tạp với số lượng xung đột cao kỷ lục, tự chủ về quốc phòng, an ninh trở thành nhiệm vụ sống còn.

Sự tự chủ này được thể hiện một cách rõ ràng qua chính sách quốc phòng "4 không", khẳng định lập trường hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế nhưng vẫn giữ vững sự độc lập trong bảo vệ Tổ quốc.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn cho biết, tinh thần tự chủ chiến lược thể hiện rất rõ ở trong tất cả các mặt của văn kiện.

"Tôi lấy ví dụ như trong văn kiện nhắc nhở rất nhiều điều về nội lực, phát huy sự mạnh mẽ, nội lực của con người Việt Nam để xây dựng và phát triển kinh tế, đồng thời kết hợp với nguồn lực của quốc tế. Bao giờ chúng ta cũng có hai mặt song hành chứ chúng ta không phụ thuộc vào hoàn toàn quốc tế. Nó thể hiện rất sinh động", GS.TS Tạ Ngọc Tấn nói.

×