Khung pháp lý Nghị quyết 05 thí điểm thị trường tài sản mã hoá: Hướng tới bảo vệ tài sản của nhà đầu tư

Cân bằng quyền lợi của nhà đầu tư và tổ chức phát hành

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 05/2025 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam (Nghị quyết 05). Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày 9/9/2025, với thời gian thí điểm là 5 năm.

Nghị quyết số 05 được thị trường và nhà đầu tư tài sản mã hóa tại Việt Nam chờ đợi từ rất lâu. Văn bản này đánh dấu cột mốc thực thi đầu tiên dưới luật sau khi Luật Công nghiệp Công nghệ số được thông qua tháng 6/2025. Điều này cho thấy Chính phủ đặt nhiều trọng tâm vào tính khả thi của việc triển khai thị trường này.

Làm rõ hơn về hành lang pháp lý mới, Phó trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán (UBCK Nhà nước - Bộ Tài chính) Tô Trần Hoà cho biết, Nghị quyết 05 ban hành ngày 9/9 là một trong những Nghị quyết rất khó khăn với cơ quan quản lý khi xây dựng, bởi tính chất rất mới.

Tuy nhiên, trên tinh thần đổi mới sáng tạo, Bộ Tài chính với vai trò được giao nhiệm vụ xây dựng dự thảo Nghị quyết đã quyết tâm đưa chính sách vào đời sống.

8 nguyên tắc triển khai Nghị quyết 05
- Thận trọng, có kiểm soát, có lộ trình phù hợp với thực tiễn, an toàn, minh bạch, hiệu quả, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường tài sản mã hóa
- Tuân thủ pháp luật Việt Nam và các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên
- Đảm bảo an ninh, an toàn thị trường tài chính, tiền tệ, trật tự xã hội hoặc lợi ích công cộng
- Tuân thủ quy định pháp luật có liên quan về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ vũ khí hủy diệt hàng loạt, giao dịch điện tử, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng, bảo vệ bảo đảm an ninh, an toàn
- Bảo đảm tính chính xác, trung thực, đầy đủ, kịp thời, không gây hiểu nhầm của thông tin tuân thủ các quy định về việc phát hành, giao dịch, thông tin nội bộ, mục đích sử dụng
- Chào bán, phát hành, giao dịch, thanh toán tài sản mã hoá phải thực hiện bằng Đồng Việt Nam
- Áp dụng như các quy định về thuế đối với chứng khoán
- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp hoặc giải quyết tranh chấp được thực hiện thông qua thương lượng, hòa giải hoặc yêu cầu Trọng tài hoặc Tòa án Việt Nam giải quyết theo quy định của pháp luật

Về mục tiêu, ngay từ ngày đầu Nghị quyết 05 đã được hướng tới mục tiêu cụ thể hoá chủ trương, đường lối, chính sách tại các Nghị quyết 57, 52.. Với mục tiêu đó, chúng tôi hướng tới thiết lập khung pháp lý đầu tiên hướng tới chào bán, phát hành, giao dịch tài sản mã hoá.

"Chúng ta nói khá nhiều tới số lượng trên thị trường, có 9 triệu hay 21 triệu tài khoản là những con số chưa chính xác, do đó kỳ vọng Nghị quyết 05 là cơ sở thực tiễn đầu tiên trên thị trường tài sản mã hoá Việt Nam" ông Tô Trần Hoà chia sẻ.

Cùng đó, Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo ra nền tảng trên không gian mạng bảo vệ nhà đầu tư. Thời gian qua, rất nhiều giao dịch tài sản mã hoá vô giá trị, thậm chí lừa đảo đã diễn ra rất nhiều khi không thông quan cơ quan quản lý. Đồng thời, Nghị quyết 05 nhắm tới mục tiêu thu hút vốn đầu tư nước ngoài, đây là một trong những chủ trương lớn của lãnh đạo nhà nước.

Ngoài ra, ông Tô Trần Hoà cho hay, hiện Việt Nam nằm trong danh sách xám của FATF, các cơ quan Việt Nam đang nỗ lực đưa Việt Nam ra văn bản quy phạm pháp luật, phòng chống rửa tiền, hướng tới giải quyết kiến nghị để đưa tài sản mã hoá ra ngoài vùng xám. Thị trường mã hoá quốc tế đã rất phát triển, việc có hành lang pháp lý rõ ràng sẽ là một trong những bước đi chiến lược cho thị trường trong nước.

Ngay từ khi xây dựng Nghị quyết đã xây dựng nền tảng cơ bản để xây dựng nghị quyết, đảm bảo quyền và lợi ích của cá nhân, tổ chức tham gia. Trong đó, quy định đối với trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ, đặc biệt là bảo vệ tài sản của nhà đầu tư là rất rõ ràng.

Ngược lại, quyền của các tổ chức này cũng rất lớn, khi được tự lựa chọn tài sản mã hoá để thực hiện giao dịch, cung cấp dịch vụ phát hành cũng như quyền thu giá dịch vụ trên thị trường.

Không ngăn chặn đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ

“Trước đây, khi đưa ra tham luận tại một số diễn đàn, nhiều người đặt câu hỏi với tôi rằng việc phát triển công nghệ có bị kiểm soát bởi Nghị quyết 05 hay không. Tôi khẳng định rằng không. Nghị quyết 05 không hướng tới việc ngăn chặn đổi mới sáng tạo phát triển công nghệ mà chỉ tập trung vào quản lý hoạt động phát hành, giao dịch”, ông Tô Trần Hoà nhấn mạnh.

Đối với hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hoá, hiện nay Nghị quyết xây dựng theo hướng tổ chức phát hành là doanh nghiệp Việt Nam chỉ được phát hành, giao dịch, mua bán tài sản cho nhà đầu tư nước ngoài (thị trường sơ cấp - PV). Tài sản mã hóa này chỉ được giao dịch giữa các nhà đầu tư nước ngoài thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP) được Bộ Tài chính cấp phép.

Theo ông Hoà, lý do chưa cho nhà đầu tư Việt Nam tham gia vào thị trường bởi đây là kênh mới, cần có thời gian để tuyên truyền, phổ biến về tính rủi ro của thị trường. Qua nhiêu “drama thị trường”, cần có thời gian cho nhà đầu tư Việt Nam bổ trợ kiến thức, năng lực giao dịch. Tuy nhiên, người Việt vẫn có thể sở hữu tài sản mã hoá thông qua thị trường thứ cấp.

"Về công tác bảo vệ nhà đầu tư, chúng tôi yêu cầu các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá phải thực hiện xác minh danh tính của nhà đầu tư. Và yêu cầu các tổ chức phát hành, cũng như tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá phải công bố thông tin trên thị trường một cách minh bạch, rõ ràng, đầy đủ. Từ đó, cơ quan quản lý có thể giám sát hiệu quả, qua đó có thể phát hiện các vụ việc nghiêm trọng để xử lý", ông Hoà nói.

Không để xảy ra chênh lệch giá trong nước với sàn giao dịch nước ngoài

Thị trường tài sản mã hoá có những sự khác biệt rất lớn so với thị trường chứng khoán truyển thống. Ví dụ như giao dịch 24/7, hay liên thông giữa các cổng thông tin giao dịch quốc tế. Do đó, công tác quản lý giám sát cũng sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính quyết tâm công bố các chương trình quản lý, giám sát một cách hiệu quả. Trên tinh thần của Nghị quyết, Bộ Tài chính sẽ có những giải pháp cụ thể để phát triển, quản lý thị trường một cách minh bạch.

Đặc biệt, một trong những nguyên tắc quan trọng ông Tô Trần Hoà đưa ra là đảm bảo không có sự chênh lệch lớn giữa giá tài sản mã hoá quốc tế so với giá tại thị trường trong nước.

Về quy định vốn điều lệ 10 nghìn tỷ đồng đối với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá, hiện chưa có định hướng về thay đổi tiêu chuẩn. Dù công nhận con số vốn điều lệ 10 nghìn tỷ, thực sự là con số lớn đối với các doanh nghiệp.

Dù vậy, ông Hoà cho rằng đối với cơ quan quản lý thì đây là cơ chế thí điểm, đang hướng tới các doanh nghiệp tham gia vào thị trường này có sự cam kết nhất định, có nguồn lực đủ mạnh, lớn để đầu tư hệ thống sao cho hệ thống an ninh, an toàn bảo mật thật tốt, đáp ứng tiêu chuẩn cấp độ 4.

“Nếu như chúng ta nhìn vào doanh nghiệp Top 10 công ty trên thị trường chứng khoán, họ đều có vốn trên 10 nghìn tỷ. Do đó, đối với thị trường tài sản mã hoá, tôi nghĩ rằng đây là con số phù hợp”, ông Tô Trần Hoà nhận định.

×