Nhiều nhà rang xay lớn của Mỹ đang muốn mua loại hạt đặc sản đắng ngắt này của Việt Nam

Nhờ giá bán tăng mạnh, giá trị xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong niên vụ 2024-2025 đạt đến 8,4 tỷ USD, mức cao kỷ lục trong lịch sử ngành này.

Kỷ lục khó phá vỡ của ngành cà phê

Theo Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (Vicofa), trong niên vụ 2024 - 2025 (1/10/2024 - 30/9/2025), kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam đã đạt mức cao kỷ lục 8,4 tỷ USD, tăng 55,5% về giá trị và 1,8% về khối lượng so với niên vụ trước. Giá xuất khẩu cà phê trung bình trong niên vụ 2024 - 2025 đạt 5.610 USD/tấn, tăng 52,7% so với niên vụ trước.

Theo lãnh đạo Vicofa, niên vụ này đặc biệt thành công khi giá trị tăng 55,5% trong khi khối lượng chỉ tăng 1,8%, đây là một kỷ lục không dễ bị phá vỡ, cho thấy ngành cà phê của Việt Nam đã hưởng lợi lớn từ chu kỳ tăng giá thế giới.

Châu Âu vẫn là thị trường lớn nhất của cà phê Việt Nam với khối lượng xuất khẩu đạt trên 710.000 tấn (chiếm 47,2%), kim ngạch trên 4 tỷ USD (chiếm 46,7%). Tính theo quốc gia, Đức đứng đầu với 196.000 tấn (chiếm thị phần 13%), tiếp theo là Ý 125.000 tấn (8,3%), Tây Ban Nha 110.000 tấn (7,3%), Nhật Bản 90.000 tấn (6%), Mỹ 88.000 tấn (5,8%).

Hiện xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Mỹ có tăng trưởng nhưng số lượng chưa lớn tương xứng. Trong bối cảnh giá cà phê có nhiều biến động như hiện nay, cà phê Robusta Việt Nam trở thành lựa chọn ưu tiên của các nhà nhập khẩu Mỹ nhờ nguồn cung ổn định, giá cạnh tranh và chất lượng ngày càng cải thiện.

Theo số liệu mới nhất từ Tổ chức Cà phê Thế giới (ICO), Việt Nam đã chính thức vượt qua Brazil để trở thành quốc gia xuất khẩu cà phê hòa tan lớn nhất thế giới trong tháng 8/2025. Việt Nam xuất khẩu khoảng 310.000 bao, tương đương 18.600 tấn cà phê hòa tan, vượt nhẹ so với Brazil, quốc gia vốn giữ vị trí dẫn đầu. Khách hàng Mỹ vốn chỉ quen thuộc với hạt cà phê Arabica, nay đã có những trải nghiệm mới về hương vị hạt cà phê Robusta của Việt Nam, với giá thành rẻ hơn so với hạt Arabica.

Trong thực tế, với ngành cà phê Việt Nam, tính cạnh tranh đến khá nhiều từ thuế suất. Việt Nam luôn phải cạnh tranh với Brazil và nhiều nước để xuất khẩu sản phẩm. Do đó, việc Tổng thống Mỹ Donal Trump miễn trừ thuế cho cà phê Việt Nam cũng sẽ giúp mặt hàng này của nước ta có cơ hội sang thị trường Mỹ nhiều hơn.

Dù tỷ trọng xuất khẩu cà phê Việt vào Mỹ chưa nhiều, song các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê đều mong mở rộng thị trường đa dạng này, nhằm tạo thế, uy tín và bàn đạp để đưa sản phẩm cà phê tới các thị trường khó tính khác.

Trong chuyến thăm và làm việc với Hiệp hội cà phê đặc sản Mỹ mới đây, Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam cho biết các nhà nhập khẩu và rang xay Mỹ bày tỏ mong muốn mua nhiều hơn cà phê đặc sản của Việt Nam, đặc biệt là dòng cà phê Robusta.

Các chỉ số trong 2 năm trở lại đây cho thấy, người Mỹ ngày càng quan tâm đến hương vị cà phê Robusta và tìm kiếm những trải nghiệm mới lạ, độc đáo hơn. Tuy nhiên, dù là nước sản xuất và xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất thế giới trong nhiều năm, nhưng dòng cà phê Robusta đặc sản tại Việt Nam lại có sản lượng khá ít. Đây là một khoảng trống thị trường mà Việt Nam cần lưu ý để tận dụng trong thời gian tới.

Xây dựng tiêu chuẩn quốc tế cho cà phê đặc sản

Theo Chủ tịch Vicofa Nguyễn Nam Hải, ngành hàng cà phê đang chịu tác động lớn từ biến đổi khí hậu khó lường, tình hình đầu cơ tài chính và biến động tỷ giá cũng như căng thẳng leo thang giữa một số quốc gia… Giá cà phê có thể vẫn ở mức tốt cho tới đầu năm 2026, nhưng sau đó giá sẽ biến động mạnh hơn, vì vậy các doanh nghiệp cần thận trọng hơn với các hoạt động đầu cơ, trữ hàng.

Để nâng cao giá trị bền vững cho ngành cà phê, các chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp cần đầu tư bài bản hơn nữa cho chế biến sâu, làm cà phê đặc sản và xây dựng thương hiệu. Ông Thái Như Hiệp, Tổng giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, cho rằng thị phần cà phê Robusta đặc sản của Việt Nam tại Mỹ chưa tới 1%. Con số này quá khiêm tốn so với tiềm năng của ngành cà phê Việt Nam.

“Hiện nay, việc phát triển cà phê đặc sản tại nước ta còn quá ít, khâu marketing sản phẩm còn yếu kém. Nên dòng cà phê này chưa thể tiếp cận rộng rãi với người tiêu dùng toàn cầu. Một lý do nữa đến từ các quy định, tiêu chuẩn về cà phê đặc sản của nước ta hiện nay vẫn chưa có” - ông Hiệp cho biết.

Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thành Thực - CEO Công ty CP Công nghệ Phần mềm AutoAgri cho biết, hiện nay giá cà phê đang tăng rất cao, tới 300% so với năm 2020, góp phần vào thành công rực rỡ của ngành cà phê. Tuy nhiên, cho đến nay chúng ta vẫn chưa thành lập được Hiệp hội Cà phê đặc sản. Các mô hình làm cà phê đặc sản còn mang tính chất nhỏ lẻ nên gặp nhiều khó khăn về tiêu thụ và xây dựng thương hiệu.

Trong khi đó, tại Quyết định 1392 ngày 2/4/2021 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường có một nội dung là thúc đẩy thành lập Hiệp hội cà phê đặc sản. Vì vậy, bà Thực kiến nghị Bộ có những hỗ trợ cụ thể nhằm thúc đẩy thành lập Hiệp hội cà phê đặc sản.

Bà Thực dẫn chứng, cà phê đặc sản tuy còn nhỏ lẻ song đã có những đóng góp nhất định trong việc đem lại sự bứt phá về giá cho cà phê Việt Nam. Trên thế giới, 2 nước là Mỹ và Anh không trồng cà phê, song mới đây, họ đã mua lại doanh nghiệp làm cà phê đặc sản nổi tiếng.

"Với tiềm năng, diện tích và sản lượng cà phê như hiện nay, chúng ta hoàn toàn có thể nâng giá trị gấp 2-3 lần nếu làm cà phê đặc sản", bà Thực khẳng định.

Theo Quyết định 1392 ngày 2/4/2021 về phê duyệt Đề án phát triển cà phê đặc sản Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đặt ra mục tiêu trong giai đoạn 2021 – 2025 hình thành cơ chế chính sách, thương hiệu cà phê đặc sản Việt Nam; Ban hành các quy trình sản xuất cà phê đặc sản Việt Nam.

Định hướng diện tích cà phê đặc sản đạt khoảng 11.500ha, chiếm 2% tổng diện tích cà phê; sản lượng cà phê đặc sản khoảng 5.000 tấn.

Trong giai đoạn 2026 – 2030, Bộ đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế chính sách, thương hiệu cà phê đặc sản Việt Nam. Định hướng phát triển diện tích cà phê đặc sản lên 19.000ha, chiếm khoảng 3% diện tích cà phê Việt Nam; sản lượng cà phê đặc sản khoảng 11.000 tấn, trong đó trồng tập trung tại các tỉnh Điện Biên, Sơn La, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong niên vụ 2024-2025, diện tích cà phê cả nước đạt 731.900ha, trong đó 678.500ha đã cho thu hoạch; diện tích tái canh đạt khoảng 20.000ha, tương đương 96,4% kế hoạch.

Việt Nam đã hoàn thành cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc cho 137.000ha cà phê, đang mở rộng lên 462.000ha, tương đương 80% diện tích cà phê vùng Tây Nguyên. Chính nhờ những nỗ lực này mà Liên minh châu Âu đã xếp Việt Nam vào nhóm "rủi ro thấp" trong thực thi Quy định EUDR, chỉ kiểm tra 1% lô hàng nhập khẩu.

×