Phương án B: EU đang nhượng bộ vì Nga

Có và không

Theo Reuters, kế hoạch loại bỏ dần nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) và khí đốt qua đường ống từ Nga đã được các đại sứ EU thông qua. Giờ đây, kế hoạch này cần được phê duyệt tại cuộc họp của các bộ trưởng EU và Nghị viện châu Âu. Việc nhập khẩu sẽ bị cấm sau sáu tuần kể từ khi văn bản có hiệu lực.

Một giai đoạn chuyển tiếp sẽ được thiết lập cho các hợp đồng hiện có. Đối với các hợp đồng ngắn hạn được ký kết trước ngày 17/6/2025, lệnh cấm sẽ có hiệu lực vào ngày 25/4/2026 đối với LNG và vào ngày 17/6 đối với khí đốt qua đường ống.

Đối với các hợp đồng dài hạn nhập khẩu khí đốt qua đường ống, lệnh cấm sẽ có hiệu lực vào ngày 30 tháng 9 năm 2027, với điều kiện các quốc gia thành viên đang trên đà đạt được mục tiêu về dung lượng lưu trữ, và không muộn hơn ngày 1/11/2027.

Việc nhập khẩu LNG sẽ chấm dứt hoàn toàn vào cuối năm 2026, và việc nhập khẩu qua đường ống sẽ chấm dứt vào mùa thu năm 2027.

Nhưng có một điều kiện: bất kỳ quốc gia nào thuộc EU cũng có thể tạm thời bãi bỏ lệnh cấm bằng cách tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Trong trường hợp này, các hạn chế sẽ được tạm đình chỉ tối đa 4 tuần. Tuy nhiên, nếu tình trạng khẩn cấp kéo dài, thời gian có thể được gia hạn.

"Tình trạng khẩn cấp có thể được hiểu là sự tăng giá đột ngột. Ví dụ, nếu giá khí đốt trên thị trường duy trì ở mức trên một mức nhất định trong một tháng", ông Igor Yushkov, chuyên gia tại Đại học Tài chính và Quỹ An ninh Năng lượng Quốc gia, cho biết.

Trước đó, Đan Mạch đã đề xuất yêu cầu các nhà nhập khẩu khí đốt phải cung cấp bằng chứng chứng minh nhiên liệu cung cấp cho liên minh không có nguồn gốc từ Nga bắt đầu từ năm 2027.

Cố gắng thuyết phục

Theo ông Yushkov, EU đã thực hiện bước này để thuyết phục Hungary và Slovakia chấp thuận lệnh cấm nhập khẩu khí đốt qua đường ống từ Nga. Hiện tại, các biện pháp trừng phạt chỉ áp dụng cho khí hóa lỏng (LNG).

"Nếu chỉ cần một quốc gia phản đối, các biện pháp trừng phạt sẽ không được thông qua. Hungary và Slovakia đã tuyên bố sẽ không bỏ phiếu ủng hộ. Vì vậy, họ muốn trấn an các nước đó: các bạn chấp thuận lệnh cấm này, và chúng tôi sẽ đưa ra một cơ chế để nếu tình hình diễn biến xấu, chúng tôi vẫn cho phép các bạn nhập khẩu khí đốt của Nga", Yushkov giải thích.

Tuy nhiên, không rõ liệu điều này có hiệu quả trong thực tế hay không. "Họ có thể nói: 'Thực tế không hẳn là như vậy.' Nghĩa là, đây chính xác là một mưu mẹo để ép các quốc gia đồng ý với các lệnh trừng phạt", chuyên gia này nhận định.

Đối với Hungary và Slovakia, khí đốt của Nga mang lại lợi nhuận và thuận tiện về mặt nguồn cung. Nếu không có nó, các quốc gia này sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức. Họ là những quốc gia không có đường bờ biển, và bất kỳ nguồn cung thay thế nào cũng đều đắt hơn. Đó là lý do tại sao họ không muốn từ bỏ nó, ông Yushkov giải thích.

Thêm vào đó, họ hiểu rằng cuộc xung đột ở Ukraine sớm muộn gì cũng sẽ kết thúc, vì vậy họ cần giữ chặt những hợp đồng béo bở.

Năm nay, Hungary đã nhận được 7,5 tỷ mét khối khí đốt từ Nga.

"Hóa đơn tiền ga ở Hungary thấp nhất châu Âu. Các gia đình Hungary trả ít hơn 71% so với mức trung bình của châu Âu", Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Péter Szijjártó nhận định.

Theo Yushkov, ở Hungary và Slovakia mọi người đều hiểu rõ điều này nên sẽ không mắc bẫy.

Vì lợi ích chung

Alexander Simonov, phó giáo sư tại Khoa Kinh tế Đại học RUDN, đồng ý rằng quyết định này là một sự thỏa hiệp giữa mong muốn của EU là hoàn toàn từ bỏ nguồn hydrocarbon của Nga và mong muốn của các quốc gia riêng lẻ duy trì lựa chọn này trong tương lai.

Hơn nữa, chuyên gia tin rằng trong trường hợp này, chúng ta không chỉ đang nói về các nước Đông Âu.

Theo ông, nếu quy định này thực sự được thực thi, nó sẽ không thay đổi căn bản bất cứ điều gì đối với các nhà cung cấp Nga, vì hai năm qua đã chứng kiến ​​sự dịch chuyển mạnh mẽ sang thị trường phía Đông. Các vấn đề với người tiêu dùng châu Âu luôn có thể được giải quyết nhanh chóng, miễn là cả người bán và người mua đều được hưởng lợi từ đó.

×