"Lấy học sinh làm trung tâm là phương pháp tiến bộ, không đồng nghĩa với việc buông lỏng kỷ luật"

"Lấy học sinh làm trung tâm" không đồng nghĩa với việc buông lỏng kỷ luật

Mới đây, vụ việc học sinh lớp 7 tại Trường THCS Đại Kim, phường Định Công, Hà Nội vì đòi lại đồ chơi sắc nhọn đã túm tóc, đè đầu và quật cô giáo ngã ngay trong lớp học khiến dư luận rúng động. Cũng trong đầu năm học mới này, xuất hiện đoạn clip ghi lại cảnh hai nam sinh đánh nhau trong khuôn viên Trường THPT Hoằng Hóa 2, xã Hoằng Phú, Thanh Hóa làm một trong hai học sinh bị thương khá nghiêm trọng, chảy máu ở phần đầu. Đầu tháng 9, clip dài hơn 2 phút ghi lại cảnh một nữ sinh bị nhóm học sinh Trường THPT Đông Hiếu, xã Đông Hiếu, Nghệ An vây đánh gây xôn xao dư luận... Hàng loạt vụ bạo lực học đường của học sinh với nhau, học sinh với giáo viên ngay đầu năm học mới khiến nhiều người lo lắng.

Cùng thời điểm này, Bộ GDĐT ban hành Thông tư 19 về kỷ luật, khen thưởng học sinh cũng nhận được quan tâm của dư luận. Theo Thông tư mới này, hình thức kỷ luật nghiêm khắc như khiển trách trước Hội đồng kỷ luật, cảnh cáo trước toàn trường, đuổi học một tuần lễ, đuổi học 1 năm đã được loại bỏ.

Việc kỷ luật theo hướng tôn trọng, bao dung, không định kiến gây ra không ít băn khoăn. Đồng thời, có ý kiến lo ngại “lấy học sinh làm trung tâm” sẽ dẫn tới “chiều chuộng” các em. Thực chất, “lấy học sinh làm trung tâm” trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhằm đặt người học ở vị trí chủ động để phát triển tư duy, sáng tạo và kỹ năng sống, thay vì chỉ tiếp thu kiến thức một chiều.

Trao đổi với PV Dân Việt, cô Hồ Thị Xuân Thu, giáo viên Trường Tiểu học, THCS, THPT Khương Hạ, phường Khương Đình, Hà Nội nêu quan điểm: "Phương châm lấy học sinh làm trung tâm là toàn toàn phù hợp. Học sinh là đối tượng để dạy dỗ - giáo dục - nhận sự hướng dẫn từ thầy cô để chủ động lĩnh hội và vận dụng tri thức.

Tuy nhiên, mỗi cá nhân sinh ra đều là tờ giấy trắng. Môi trường sống và học tập cùng tâm sinh lý lứa tuổi, khả năng tự điều chỉnh của mỗi cá nhân khác nhau nên dễ nảy sinh những tình huống như vụ việc học sinh lớp 7 tấn công giáo viên tại Trường THCS Đại Kim".

Theo cô Thu: "Cần có phương án giáo dục phù hợp với mỗi em. Nếu học sinh bị stress, trầm cảm nên nghỉ học điều trị, khi nào khỏi thì học tiếp, chứ không phải đuổi học. Còn nếu thực sự học sinh hư, gia đình và nhà trường không thể dạy nổi, nên thống nhất hoàn thiện hồ sơ cho học sinh sang môi trường "quân phiệt hơn" để cứu lấy cuộc đời đứa trẻ. Phải xác định học sinh đó có vướng mắc gì để lựa chọn môi trường học phù hợp".

Thầy Dương Anh Tuấn, Trưởng nhóm tham vấn tâm lý - Trường THCS & THPT Marie Curie Hà Đông, Hà Nội cho biết: "Trong nhiều năm gần đây, chính sách giáo dục nhấn mạnh quyền và coi trọng sự phát triển cá nhân của học sinh. Đây là một xu hướng tích cực.

Tuy nhiên, khi được áp dụng chưa đầy đủ hoặc thiếu đi yếu tố kỷ luật, học sinh có thể hiểu sai là “mình muốn làm gì cũng được”. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh thiếu ý thức trách nhiệm, không sợ hậu quả và khi bị giới hạn (như vụ học sinh lớp 7 bị thu đồ nguy hiểm), các em dễ phản ứng bạo lực thay vì kiểm soát bản thân".

Thầy Tuấn nhấn mạnh: "Lấy học sinh làm trung tâm là phương pháp tiến bộ nhưng không đồng nghĩa với việc buông lỏng kỷ luật. Vấn đề không nằm ở bản thân phương pháp mà ở cách chúng ta thực thi. Giáo viên nhiều khi hiểu nhầm rằng “học sinh là trung tâm” nghĩa là phải chiều theo học sinh, tránh mọi hình thức kỷ luật nghiêm khắc. Điều này vô tình làm giảm đi ranh giới.

Trong tâm lý học đường, chúng tôi nhấn mạnh sự kết hợp giữa yêu thương và kỷ luật. Nghĩa là giáo viên tôn trọng, lắng nghe, khuyến khích học sinh phát triển nhưng đồng thời phải đặt ra quy tắc rõ ràng, nhất quán và có biện pháp xử lý nghiêm minh khi học sinh vi phạm".

Phòng tư vấn tâm lý học đường còn làm "qua qua"

PGS. TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: "Chúng ta cần hiểu đúng việc lấy học sinh làm trung tâm, đó là học sinh có quyền, có trách nhiệm về những hành vi của mình. Trao quyền ở đây là để các em tự chủ, tự nhận ra và có kế hoạch cải tiến bản thân mình trở thành phiên bản tốt hơn.

Việc đánh giá không phải từ giáo viên mà từ học sinh. Học sinh phải tự nhận ra mình đang ở đâu để từ đó có động lực để phấn đấu đi tiếp. Đó là mục tiêu của việc kỷ luật bằng hình thức viết bản kiểm điểm.

Trước đây, chúng ta cứ nghĩ bản kiểm điểm làm cho có chứ không thể hiện sự ăn năn, hối lỗi của các em. Bây giờ thì khác. Mục đích cuối cùng của bản kiểm điểm đó chính là quá trình mô tả bản thân đã thay đổi thế nào, khắc phục hậu quả ra sao, làm gì để bảo đảm rằng không tái diễn nữa".

PGS Trần Thành Nam nhận định, các em ở tuổi vị thành niên phạm lỗi một phần do giáo dục gia đình, nhà trường hoặc cộng đồng. Thời gian qua, không ít thầy cô hiểu kỷ luật tích cực là không kỷ luật gì. Vì thế trong thời gian dài thầy cô buông thả học sinh vì sợ bố mẹ ý kiến, sợ vướng vào các lùm xùm.

"Giáo dục ở đây là gì? Là bằng hành vi nhân văn nhưng phải kiên quyết, không trừng phạt nhưng cũng không để hành vi vi phạm nội quy tồn tại. Thầy cô phải nhất quán, kiên quyết và lấy lại vị thế của giáo viên", ông Nam cho hay.

Đánh giá về tổ tư vấn tâm lý học được hiện nay, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục cho rằng: "Lực lượng này về cơ bản đã thành lập ở các trường nhưng khi vận hành lại là một vấn đề. Cơ sở vật chất, tài chính và tâm lý là "qua qua" khiến phòng tư vấn hiện nay chưa làm tốt vai trò của mình.

Tôi đánh giá các trường tư làm tốt hơn các trường công. Tổ tư vấn tâm lý phải chuyên nghiệp chứ không phải làm trăm công nghìn việc như hiện nay. Phòng tâm lý đôi khi lại là phòng chờ, phòng nghỉ cho giáo viên, phòng kỷ luật cho học sinh ngồi đó, nhân viên tư vấn đóng vai làm giáo viên nhiều hơn là tư vấn tâm lý. Bây giờ phụ cấp cho nhân viên trường học đã nâng lên 30%. Tôi cho rằng, nếu để xảy ra vụ việc gì thì hiệu trưởng là người bị đầu tiên rồi đến nhân viên tư vấn tâm lý trường học".

×