Nghệ sĩ Nhân dân đỗ loại xuất sắc khoa Toán, không thể làm phi công vì lý lịch

Nghệ sĩ Nhân dân giỏi toán, đỗ khoa Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, trúng tuyển phi công

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thế Anh sinh ngày 3/4/1938 tại Từ Liêm, Hà Nội, là người con thứ ba trong một gia đình có điều kiện. Cha ông là người học vấn cao, sang Pháp du học khi Thế Anh mới lên ba, còn mẹ ông làm nghề buôn bán nhỏ, một mình nuôi các con trưởng thành trong những năm tháng nhiều vất vả. Việc người cha ra đi rồi mất liên lạc đã để lại trong ông những khoảng trống và nỗi day dứt kéo dài suốt tuổi thơ.

Thừa hưởng trí tuệ từ cha, Thế Anh là học sinh xuất sắc, đặc biệt nổi bật ở môn Toán. Ban đầu, ông luôn nghĩ mình sẽ theo đuổi con đường trở thành kỹ sư hoặc nhà nghiên cứu Toán học, hoàn toàn chưa từng hình dung đến nghề diễn viên. Với thể hình cao trên 1m70 và sức khỏe tốt, khi học lớp 10, ông trúng tuyển vào lực lượng phi công – ước mơ của rất nhiều thanh niên thời bấy giờ. Tuy nhiên, do yếu tố lý lịch liên quan đến việc cha từng sang Pháp và không rõ tung tích, ông buộc phải gác lại khát vọng chinh phục bầu trời.

Sau khi không thể trở thành phi công, Thế Anh nhập ngũ và công tác tại Trường Trung Cao cấp Quân sự. Năm 1961, ông thi đỗ khoa Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội với kết quả xuất sắc. Dẫu vậy, chỉ sau một thời gian ngắn theo học, ông nhận ra bản thân không phù hợp với nghề sư phạm và quyết định lựa chọn một hướng đi khác. Thế Anh thi vào Trường Nghệ thuật Sân khấu – (tiền thân của Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội) khóa đào tạo diễn viên chính quy đầu tiên của Việt Nam, được xem là cái nôi của “thế hệ vàng” sân khấu – điện ảnh, nơi ông học cùng nhiều nghệ sĩ tên tuổi như Ngọc Hiền, Trần Tiến, Cao Khương, Đoàn Dũng, Trọng Khôi, Thanh Tú, Mỹ Dung…

Năm 1964, Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh tốt nghiệp loại ưu với vở kịch Đêm đen (thuộc bộ ba Nửa đất nước trong đêm của tác giả Ngô Y Linh), rồi về công tác tại Đoàn Kịch nói Trung ương. Đến năm 1966, ông gây tiếng vang lớn với vai diễn điện ảnh đầu tay – Trung úy Phương trong phim Nổi gió. Lối diễn xuất giàu chiều sâu nội tâm giúp ông khắc họa trọn vẹn hình ảnh người sĩ quan trẻ đầy mâu thuẫn, đưa tên tuổi Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh nhanh chóng tỏa sáng và ghi dấu bằng một trong những vai diễn kinh điển của điện ảnh Việt Nam.

Sở hữu gương mặt điển trai, ánh mắt sáng cùng nụ cười răng khểnh duyên dáng, Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh sớm trở thành lựa chọn hàng đầu cho các vai nam chính trên màn ảnh. Ông để lại dấu ấn sâu sắc qua vai Ba Duy trong Mối tình đầu, Chúa Trịnh Sâm trong Đêm hội Long Trì, cùng nhiều bộ phim nổi bật khác như Em bé Hà Nội, Vụ án hồ Con Rùa, Gánh xiếc rong, Điện Biên Phủ… Mỗi vai diễn đều mang màu sắc riêng. Riêng với vai Ba Duy – một con nghiện, ông đã dành nhiều tháng đi thực tế tại trại cải tạo Bình Triệu, trực tiếp tiếp xúc, quan sát đời sống của những người nghiện và chủ động giảm cân để tạo hình nhân vật gầy gò, tiều tụy.

Không chỉ thành công trên màn ảnh, Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh còn để lại dấu ấn đậm nét trên sân khấu kịch nói với nhiều vai diễn đa dạng, từ chính diện đến phản diện, trong các vở như Chuyện đồng hồ điện Kremlin, Âm mưu và tình yêu, Người cha thô bạo, Hòn đảo thần Vệ Nữ… Trong suốt 37 năm hoạt động nghệ thuật, ông tham gia gần 70 bộ phim điện ảnh và truyền hình, trở thành gương mặt quen thuộc và có ảnh hưởng sâu rộng đối với nhiều thế hệ khán giả.

Sau năm 1975, Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh chuyển vào sinh sống tại TP.HCM và tiếp tục con đường diễn xuất. Với phong thái lịch lãm, điềm đạm, ông được công chúng trìu mến gọi là Hoàng tử điện ảnh Việt Nam. Năm 1984, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú, và đến năm 2001, Nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

Nghệ sĩ Nhân dân và cuộc hội ngộ với người cha thất lạc tại Pháp

Ít người biết rằng, nhờ sức lan tỏa của bộ phim Nổi gió khi được mang sang Pháp chiếu cho cộng đồng Việt kiều, Thế Anh đã có cơ hội tìm lại người cha thất lạc. Ông viết thư trình bày hoàn cảnh gia đình và mong muốn được gặp cha, gửi sang Pháp. Thật tình cờ, người cha có mặt trong buổi chiếu phim ấy, dẫn đến cuộc hội ngộ đầy xúc động sau hàng chục năm xa cách.

Dẫu vậy, nỗi băn khoăn vì quãng thời gian dài không nhận được tin tức từ cha vẫn theo ông dai dẳng. Khi cha qua đời, ông để lại di chúc trao lại tài sản cho hai con trai như một lời xin lỗi muộn. Những chuyến trở lại Pháp sau này giúp Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh dần khép lại những khúc mắc của tuổi trẻ.

Trong đời sống riêng, Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh kết hôn với bà Thu Hằng, cựu hoa khôi Trưng Vương và là bạn học cùng lớp tại Trường Nghệ thuật Sân khấu. Sau thành công của Nổi gió, hai người nên duyên vợ chồng. Hai con trai của ông được đặt tên Thế Phương và Thế Duy, gắn liền với hai vai diễn tiêu biểu trong sự nghiệp. Các con đều không theo nghề diễn, trong đó con trai cả từng một lần tham gia điện ảnh với bộ phim Đời có tên tụi mình (1992).

Ở những năm cuối đời, Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh tìm thấy niềm vui trong việc viết sách và nghiên cứu phim ảnh. Ông qua đời năm 2019 sau thời gian chống chọi với bệnh tật, hưởng thọ 81 tuổi, để lại một di sản nghệ thuật đồ sộ và hình ảnh người nghệ sĩ tài hoa, tận tâm, sống trọn vẹn với nghề trong lòng công chúng.

×