Lợi nhuận thấp, rủi ro cao, vốn bị treo dài ngày khiến doanh nghiệp hồ tiêu điêu đứng vì Luật Thuế giá trị gia tăng

Áp lực vốn từ Luật Thuế giá trị gia tăng

Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) vừa gửi tiếp kiến nghị đến Văn phòng Chính phủ, Quốc hội và các bộ ngành liên quan để đề xuất điều chỉnh Luật Thuế giá trị gia tăng đối với hồ tiêu và gia vị.

Lý do được nêu rõ là cơ chế thuế hiện tại gây nhiều bất cập, ảnh hưởng đến dòng vốn của doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo thống kê, Việt Nam sản xuất khoảng 200.000 tấn hồ tiêu mỗi năm. Trong đó, khoảng 190.000 tấn, tương đương 95%, được xuất khẩu.

Chỉ khoảng 5% được tiêu thụ nội địa và trong số này chỉ có 2,5% là hàng đã chế biến sâu. Chính vì vậy, phần nộp thuế giá trị gia tăng cho tiêu dùng trong nước là rất thấp.

Ước tính Nhà nước chỉ thu được khoảng 42 tỷ đồng từ phần tiêu thụ nội địa của hồ tiêu, còn lại 63,375 triệu USD (hơn 1.600 tỷ đồng) được doanh nghiệp yêu cầu hoàn thuế.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra với các loại cây gia vị khác. Tổng lượng xuất khẩu gia vị năm 2024 đạt hơn 400.000 tấn, nhưng chỉ khoảng 10.000 tấn được tiêu thụ trong nước.

Số thuế giá trị gia tăng thực thu là khoảng 55 tỷ đồng, trong khi số tiền cần hoàn lên đến 2.135 tỷ đồng.

VPSA cho rằng quy trình hoàn thuế đang có nhiều kẽ hở, dẫn đến nguy cơ gian lận, ảnh hưởng đến các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Doanh nghiệp rất lo lắng việc hoàn thuế tiếp tục bị chậm, bị treo hoặc dễ bị lợi dụng gian lận. “Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn vốn lưu động, giảm sức cạnh tranh của ngành hồ tiêu Việt Nam", đại diện VPSA nêu trong văn bản gửi Bộ Tài chính.

Trong khi đó, chi phí sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu ngày càng tăng, biên lợi nhuận lại rất thấp.

Theo VPSA, lợi nhuận hiện chỉ dao động từ 1-3%. Điều này khiến chính sách hoàn thuế 5% hiện nay không còn phù hợp với bối cảnh ngành hồ tiêu chủ yếu xuất khẩu sản phẩm sơ chế, không đủ lực để chờ tiền hoàn thuế kéo dài.

Đề xuất sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng

Trước những bất cập đó, VPSA kiến nghị Chính phủ và Bộ Tài chính sớm sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng đối với hồ tiêu và gia vị theo hướng minh bạch và thực tế hơn. Cụ thể, Hiệp hội đề xuất ba giải pháp:

Thứ nhất, áp dụng thuế giá trị gia tăng 0% với toàn bộ nguyên liệu đầu vào dùng để xuất khẩu. Việc này giúp doanh nghiệp không bị dồn vốn khi phải trả thuế rồi chờ hoàn.

Thứ hai, bỏ cơ chế hoàn thuế giá trị gia tăng đối với sản phẩm hồ tiêu và gia vị xuất khẩu. Thay vào đó, Hiệp hội đề xuất áp dụng hình thức thuế khoán 0,5% trên giá trị hàng xuất khẩu.

Cách làm này sẽ giúp Nhà nước thu được thuế ngay khi giao dịch xảy ra, trong khi doanh nghiệp vẫn có vốn quay vòng nhanh, không bị treo vốn trong quá trình hoàn thuế.

Thứ ba, tiếp tục áp dụng thuế giá trị gia tăng 5% đối với nguyên liệu sản xuất, chế biến phục vụ tiêu dùng trong nước. Điều này vừa đảm bảo thu ngân sách nội địa vừa phù hợp với quy mô tiêu thụ thực tế.

 “Việc sửa đổi này không chỉ giúp tránh thất thoát thuế mà còn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không bị áp lực tài chính, nhất là khi giá hồ tiêu trên thị trường quốc tế liên tục biến động”, đại diện VPSA phân tích.

Hiệp hội cũng kiến nghị Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ cho phép lùi thời điểm thực hiện các quy định mới trong Luật thuế giá trị gia tăng đối với hồ tiêu và cây gia vị sau ngày 1/7/2025. Lý do là doanh nghiệp cần thêm thời gian chuẩn bị, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với Ấn Độ, Indonesia và Brazil.

×