Mèo Vạc (Tuyên Quang): Hành trình “vượt dốc” giảm nghèo từ việc "xây chắc" hạ tầng viễn thông

Vượt rào cản địa lý, đưa công nghệ số đến từng người dân

Đối với một xã miền núi như Mèo Vạc, việc phủ sóng và xây dựng hạ tầng viễn thông luôn là thách thức lớn do địa hình phức tạp. Tuy nhiên, kết quả năm 2025 cho thấy xã đã nỗ lực đáng kể trong việc khắc phục rào cản này.

Theo thông tin từ Phòng Kinh tế xã Mèo Vạc có tỷ lệ phủ sóng viễn thông tại các thôn, tổ dân phố đạt 94,87% (gần chạm mục tiêu 96%). Sự kết nối này là nền tảng vững chắc cho mọi hoạt động chuyển đổi số. Đáng chú ý hơn, tỷ lệ phủ sóng 5G trên địa bàn đã đạt 41,02%, vượt xa mục tiêu (>20%). Sự hiện diện của 5G ở 16/39 thôn/tổ dân phố mở ra cánh cửa cho các ứng dụng công nghệ cao.

Tuy nhiên, vẫn còn một khoảng cách cần thu hẹp là tỷ lệ người sử dụng băng rộng cố định tốc độ cao (trên 1 Gbps/s) chỉ đạt 19,2%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu. Việc nâng cấp hạ tầng mạng lõi sẽ là nhiệm vụ trọng tâm để đáp ứng nhu cầu phát triển công nghệ cao trong tương lai.

Yếu tố con người là nhân tố quyết định thành công của chuyển đổi số. Mèo Vạc đã tập trung mạnh mẽ vào việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ và đảm bảo người dân được hưởng lợi từ các dịch vụ số.

Sự quyết tâm của chính quyền được thể hiện rõ: Tỷ lệ cán bộ, công chức cấp xã được bồi dưỡng kỹ năng số căn bản đạt 100%. Tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức làm chủ kỹ năng số, ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành đạt 80%.

Thành công lớn nhất là sự lan tỏa của chuyển đổi số đến người dân thông qua Đề án 06: Công an xã đã hỗ trợ thu nhận và kích hoạt 11.571 tài khoản định danh điện tử, đạt tỷ lệ 78,6%. Đây là nền tảng quan trọng để người dân thực hiện các giao dịch hành chính và xã hội một cách thuận tiện, an toàn.

100% tỷ lệ dân số trưởng thành tiếp cận dịch vụ số trong y tế, giáo dục, bảo hiểm, giao thông. Thành lập và duy trì hoạt động 39 Tổ công nghệ số cộng đồng tại 39/39 thôn/tổ với 180 thành viên, đóng vai trò là "cánh tay nối dài" phổ cập kỹ năng số cho người dân.

Xã đã nỗ lực làm giàu dữ liệu dân cư, phục vụ cho công tác quản lý: Làm sạch dữ liệu người có công, Hội người cao tuổi, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân và thông tin người lao động đạt 100%. Thu thập, làm giàu dữ liệu đất đai đạt 98,47%.

Xã đã tạo tài khoản Zalo Official Account và đang tiến hành xác thực để cung cấp thông tin chính thống và cập nhật tin tức nhanh chóng đến người dân.

Chuyển đổi số đã đóng góp trực tiếp vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ xã hội: 100% trường học kết nối Internet và áp dụng phần mềm quản lý học sinh. 100% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai phương thức giáo dục tích hợp, nâng cao chất lượng dạy và học. 100% cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên đánh giá mức độ chuyển đổi số đạt Mức 2 trở lên (Vượt chỉ tiêu 50%). 100% cơ sở giáo dục triển khai ký số trên các hệ thống sổ sách, sổ điểm.

Trạm Y tế xã đã triển khai sổ sức khỏe điện tử và phần mềm quản lý khám chữa bệnh, giúp quản lý hồ sơ sức khỏe người dân một cách khoa học và tiện lợi.

Nâng tầm sản phẩm địa phương

Kinh tế số tại Mèo Vạc đang ở giai đoạn khởi động nhưng đã có những tín hiệu tích cực hướng tới giảm nghèo bền vững:

Xã đã tổ chức 03 lớp tập huấn hướng dẫn hộ kinh doanh, Hợp tác xã ứng dụng công nghệ số trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. 100% doanh nghiệp vừa và nhỏ địa phương (531/531) đã ứng dụng công nghệ số. Xã cũng hỗ trợ 46 hộ đăng ký kinh doanh trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến.

Tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo, đổi mới công nghệ, quy trình đạt 30% (9/30 doanh nghiệp), vượt mục tiêu (>12%). Xã duy trì và nâng cao chất lượng 03 sản phẩm OCOP đã đạt sao (rượu ngô Chi Sán, rượu ngô mem lá, mật ong bạc hà).

Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt tại các đơn vị trường học, trạm y tế, cửa hàng dịch vụ thiết yếu đạt khoảng 60%, tạo thói quen giao dịch hiện đại.

Mặc dù có nhiều sản phẩm OCOP, nhưng trong năm 2025 chưa có hộ kinh doanh, sản phẩm OCOP hay nông sản nào được đưa lên sàn thương mại điện tử. Thêm vào đó, số lượng doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu trong sản xuất/kinh doanh vẫn bằng 0. Điều này cho thấy sự thiếu vắng của kênh tiêu thụ số và mối liên kết giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn sản xuất còn yếu, cần được ưu tiên giải quyết để thúc đẩy kinh tế số phát triển chiều sâu, giúp người dân vùng cao trực tiếp hưởng lợi từ công nghệ.

Mèo Vạc đã chứng minh chuyển đổi số là chiến lược đúng đắn để “vượt dốc” giảm nghèo, đạt được những thành tựu ấn tượng về nguồn lực số, Chính quyền số và số hóa các lĩnh vực xã hội.

Ông Thào Minh Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Mèo Vạc chia sẻ: “Để phát triển bền vững và chuyển từ chuyển đổi số về mặt quản lý sang chuyển đổi số mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người dân, Mèo Vạc cần tập trung vào: Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân và doanh nghiệp nộp hồ sơ, thực hiện thủ tục hành chính hoàn toàn qua Cổng Dịch vụ công trực tuyến, giảm thiểu tối đa việc phải đến trực tiếp trụ sở”.

Xây dựng các chương trình cụ thể, liên kết với các sàn thương mại điện tử lớn (như Postmart, Voso...) để đưa các sản phẩm OCOP, đặc biệt là mật ong bạc hà, lên tiêu thụ trên không gian mạng, mở rộng thị trường và tăng thu nhập cho người dân. Tạo cơ chế để các kết quả nghiên cứu khoa học được ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp đặc thù của địa phương, nâng cao chất lượng và năng suất.

Với đà phát triển và sự đầu tư mạnh mẽ vào khoa học công nghệ, xã Mèo Vạc đang tiến bước vững chắc trên con đường xây dựng một xã hội số, góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh Tuyên Quang.

Với sự đầu tư quyết liệt, đặc biệt là nguồn ngân sách sự nghiệp Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số lên đến 1.721 triệu đồng trong năm 2025, Mèo Vạc đã biến công nghệ thành “chìa khóa” để nâng cao chất lượng quản lý, điều hành và cải thiện đời sống, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững.

×