Một người Bắc Kạn, nay là Thái Nguyên biến trang trại 100 ha là “nơi đào tiền to”, nuôi lợn rừng, trồng cây dược liệu

Trang trại 100ha ở Thái Nguyên và hành trình khởi nghiệp

Năm 2000, rời vùng quê Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên (cũ) anh Chu Quang Phúc tìm đến vùng đất Đại Thắng (xã Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn trước đây) với khởi đầu là nghề buôn bán nhỏ.

Tuy nhiên, nhận thấy tiềm năng từ quỹ đất rộng lớn, khí hậu phù hợp phát triển nông nghiệp, anh quyết định chuyển hướng sang làm trang trại.

Những ngày đầu, anh chỉ tích lũy được hơn chục ha đất. Bằng sự kiên trì, nhạy bén và tầm nhìn dài hạn, đến nay diện tích trang trại của gia đình đã mở rộng lên hơn 100ha.

Không chọn lối đi an toàn, anh Phúc quyết định phát triển mô hình chăn nuôi lợn rừng, một hướng đi còn khá mới mẻ thời điểm đó.

Năm 2006, anh bắt đầu nuôi thử nghiệm, đến năm 2008 anh mạnh dạn mở rộng quy mô với số lượng lớn.

“Nuôi lợn rừng phải hiểu tập tính của chúng, không thể nuôi theo kiểu công nghiệp được. Tôi chọn hình thức bán hoang dã, vừa đảm bảo chất lượng thịt, vừa giảm chi phí thức ăn”, anh Phúc chia sẻ.

Qua nhiều năm, anh không ngừng cải tiến kỹ thuật, phân khu rõ ràng cho lợn sinh sản, lợn mang thai và lợn thương phẩm.

Nhờ vậy, việc kiểm soát dịch bệnh, tiêm phòng vắc xin trở nên hiệu quả hơn, hạn chế tối đa rủi ro từ các bệnh nguy hiểm như dịch tả, tụ huyết trùng hay dịch tả lợn châu Phi.

Nuôi lợn rừng bán hoang dã cho thu nhập tiền tỷ

Một trong những bước ngoặt giúp mô hình của anh Phúc phát triển mạnh mẽ chính là việc lai tạo giống.

Theo anh, lợn bản địa tuy chất lượng thịt ngon nhưng sinh sản kém, chậm lớn. Để khắc phục hạn chế này, anh Phúc đã lai tạo từ lợn đen bản địa với các giống lợn lai đời thứ 3, tạo ra đàn lợn vừa giữ được chất lượng thịt, vừa có khả năng sinh trưởng tốt hơn.

“Lợn lai đẻ nhiều hơn, dễ chăm sóc, lại phù hợp với hình thức nuôi bán hoang dã. Nhờ đó hiệu quả kinh tế tăng rõ rệt so với nuôi thuần chủng”, anh Phúc cho biết.

Hiện nay, gia đình anh duy trì khoảng 50 con lợn nái, mỗi năm xuất bán từ 800 – 900 con lợn thương phẩm, tương đương hơn 30 tấn thịt. Đáng chú ý, toàn bộ con giống đều được chủ động từ đàn lợn sinh sản của gia đình, giúp giảm chi phí và đảm bảo chất lượng.

Ngoài nuôi lợn thịt anh còn bán con giống. Nhu cầu thị trường lớn khiến nuôi đến đâu bán hết đến đó, thậm chí không đủ nguồn cung.

Giá bán lợn rừng hiện dao động từ 130.000 – 150.000 đồng/kg, chủ yếu phục vụ thị trường bán lẻ và các nhà hàng tại nhiều tỉnh, thành như Quảng Ninh, Hải Phòng.

Một lợi thế lớn của mô hình là chi phí thức ăn thấp. Khoảng 70% thức ăn được tận dụng từ tự nhiên như chuối, cây chè đại, cỏ... phần còn lại bổ sung thêm cám gạo, cám ngô. Thức ăn được thái nhỏ, trộn hoặc ủ men, vừa tiết kiệm vừa đảm bảo dinh dưỡng.

Trồng cây dược liệu mở thêm hướng thu tiền tỷ

Không dừng lại ở chăn nuôi, anh Phúc tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực trồng cây dược liệu, một hướng đi mang lại giá trị kinh tế cao.

Từ năm 2021, anh bắt đầu phát triển cây cát sâm, một loại cây bản địa vốn đã tồn tại từ lâu tại khu vực này.

Bên cạnh đó, năm 2022 sau nhiều chuyến đi học hỏi kinh nghiệm, anh bắt đầu trồng thử nghiệm cây sâm nam. Nhận thấy loại cây này phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu địa phương, anh nhanh chóng mở rộng diện tích.

Hiện nay, trang trại của anh Phúc có khoảng 7ha cát sâm và hơn 2ha sâm nam. Ngoài ra, anh còn liên kết với 6 hộ dân trồng thêm 4ha và mở rộng ra các hộ xung quanh với tổng diện tích khoảng 10ha.

Theo anh Phúc, sâm nam là cây trồng “dễ tính”, không đòi hỏi kỹ thuật cao. Chỉ cần đất đồi cao, thoát nước tốt, bón thêm một lượng nhỏ phân hữu cơ là cây có thể sinh trưởng tốt.

“Trên diện tích 1.000m² có thể trồng khoảng 1.500 cây sâm nam. Những năm đầu, nếu thu hoạch hoa đều đã có thể thu về khoảng 150 triệu đồng”, anh Phúc cho biết.

Hiện nay, anh Phúc đã phát triển hai sản phẩm từ hoa sâm nam là trà hoa sâm và rượu ngâm hoa sâm. Đặc biệt, sản phẩm rượu sâm đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao năm 2023, với giá bán khoảng 200.000 đồng/lít. Hoa sâm khô có giá lên tới 1 triệu đồng/kg.

Sau giai đoạn đầu thu hoa, cây sẽ tập trung phát triển củ, sản phẩm chính mang lại giá trị cao nhất. Đến năm thứ ba, mỗi gốc có thể cho từ 1,2 – 1,3kg củ, thậm chí có gốc đạt 1,7kg.

“Dự kiến sau 5 năm khi thu hoạch củ, trên diện tích hiện nay thu nhập từ sâm nam có thể đạt hơn 4 tỷ đồng”, anh Phúc chia sẻ.

Hiện trang trại tổng hợp của anh Phúc đang sử dụng 8 lao động thường xuyên với mức thu nhập trung bình khoảng 8 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra còn có lao động thời vụ với mức ngày công 300.000 đồng/ngày.

Không chỉ giúp gia đình làm giàu, mô hình còn góp phần tạo sinh kế cho người dân địa phương, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.

Đáng chú ý, việc liên kết sản xuất với các hộ dân xung quanh trong trồng sâm và chăn nuôi đã hình thành chuỗi giá trị, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm rủi ro.

Tạo việc làm và hướng tới phát triển bền vững

Trong thời gian tới, anh Phúc cho biết sẽ tiếp tục mở rộng quy mô chăn nuôi, tăng đàn lợn nái và phát triển thêm diện tích trồng sâm nam.

Song song với đó, anh cũng chú trọng đầu tư chế biến sâu các sản phẩm từ dược liệu nhằm nâng cao giá trị gia tăng thay vì chỉ bán nguyên liệu thô.

“Làm nông nghiệp bây giờ không chỉ là sản xuất mà phải nghĩ đến thị trường, chế biến và thương hiệu. Có như vậy mới phát triển bền vững”, anh Phúc nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Đình Điệp - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên đánh giá cao hiệu quả và tính bền vững trong phát triển mô hình kinh tế trang trại tổng hợp của anh Phúc. Theo ông Điệp, đây là mô hình tiêu biểu cho hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với khai thác lợi thế địa phương, đặc biệt là việc kết hợp hài hòa giữa chăn nuôi lợn rừng và trồng cây dược liệu.

Mô hình không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn chủ động được con giống, giảm chi phí đầu vào, nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, việc liên kết với các hộ dân xung quanh đã góp phần hình thành chuỗi sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững, phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh.

×