Một doanh nghiệp xuất khẩu tiêu, cà phê thu 1.000 tỷ/tháng đề xuất 4 giải pháp tháo gỡ vướng mắc về chính sách

Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) năm 2025 có chủ đề "Khai phóng tiềm năng - Kiến tạo tương lai Việt" do Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam chủ trì, với sự đồng hành của lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cùng hơn 1.500 doanh nhân, chuyên gia và đại diện các tổ chức quốc tế.

Phát biểu tại phiên đối thoại cấp cao, ông Phan Minh Thông, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phúc Sinh, một công ty có doanh số khoảng 350 triệu đô la Mỹ mỗi năm và xuất khẩu tới 120 quốc gia, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển dịch từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, đồng thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong chính sách hiện hành.

Ông Thông đề xuất, thứ nhất là cần tăng cường chế biến sâu các mặt hàng nông sản. Việt Nam có nhiều vùng nguyên liệu phong phú từ vùng cao đến vùng sâu, nhưng thường xuyên phải "giải cứu" nông sản khi vào mùa vụ.

Việc chế biến sâu sẽ giúp giải quyết triệt để vấn đề mùa vụ, tránh tình trạng dồn ứ sản phẩm, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế. Ví dụ điển hình như dừa Bến Tre và cà phê Arabica Sơn La là những sản phẩm có thể được gia tăng giá trị đáng kể thông qua chế biến.

Thứ hai, ông Thông đề xuất thành lập các sở giao dịch hàng hóa nông sản. Việt Nam hiện là nước xuất khẩu số 1, số 2, số 3 ở rất nhiều mặt hàng nguyên liệu, nhưng lại thiếu một sàn giao dịch tập trung.

"Việc thiết lập sở giao dịch sẽ giúp Việt Nam dễ dàng bán hàng đi khắp nơi trên thế giới và thu hút nguồn vốn mạnh mẽ. Hơn nữa, sở giao dịch hàng hóa sẽ tạo ra một khối lượng công việc khổng lồ cũng như thu hút nguồn vốn rất tốt cho các công ty muốn đến làm ăn hay buôn bán", ông Thông khẳng định.

Thứ ba, tập trung vào chuẩn hóa doanh nghiệp và phát triển trung tâm tài chính. Khi gặp khó khăn, các doanh nghiệp thường có xu hướng bán tháo tài sản. Để khắc phục, cần chuẩn hóa các doanh nghiệp về mặt minh bạch, dữ liệu và hệ thống, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán lại các công ty vừa và nhỏ – một xu hướng phổ biến trên thế giới mà Việt Nam nên làm theo.

Về tháo gỡ những vướng mắc trong vấn đề thuế VAT, ông Thông cho hay, từ 1/7, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản phải xuất hóa đơn với thuế suất VAT 5% và thực hiện hoàn thuế sau khi xuất khẩu. Tuy nhiên, hiện nay nhiều mặt hàng chủ yếu xuất khẩu như hạt tiêu xuấttới trên 90% sản lượng, cà phê trên 85%, hạt điều trên 80%.

Việc phải đóng thuế VAT sau đó lại hoàn thuế đã tạo ra khối lượng công việc khổng lồ và mất thời gian cho cả doanh nghiệp lẫn ngành thuế và không tạo ra giá trị.

Đại diện Công ty Phúc Sinh lấy ví dụ, mỗi tháng Phúc Sinh có doanh thu xuất khẩu khoảng 1.000 tỷ đồng và phải nộp 50 tỷ đồng tiền thuế VAT, sau đó tháng sau sẽ được hoàn 50 tỷ đồng. Nhưng nếu một hồ sơ bị tắc nghẽn, cả bộ hồ sơ sẽ bị đình trệ, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh.

Thêm vào đó, trong bối cảnh Hoa Kỳ đã đánh thuế 20%, việc Việt Nam đánh thuế 5% đang khiến doanh nghiệp khó khăn chồng khó khăn. Do đó, ông Thông kiến nghị quay trở lại chính sách trước ngày 1/7, tức là các doanh nghiệp xuất khẩu nguyên liệu với tỷ trọng xuất khẩu trên 80% có thể được miễn thuế VAT.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Đặng Hồng Anh - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch VPSF 2025 khẳng định tinh thần "đồng kiến tạo" là Nhà nước tạo sân chơi và luật chơi minh bạch; doanh nghiệp chủ động cạnh tranh, đổi mới; cùng nhau bảo vệ thị trường công bằng. Theo đó cộng đồng doanh nghiệp tư nhân cam kết tiên phong triển khai các sáng kiến chiến lược, có sức lan tỏa.

Cụ thể là triển khai chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ và chuyển đổi 5 triệu hộ kinh doanh cá thể thành doanh nghiệp, với mô hình hợp tác công - tư chặt chẽ và thực chất.

Theo đó, ông Hồng Anh kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo vai trò "kiến tạo bệ phóng", thông qua các chính sách khuyến khích đủ mạnh, cơ chế tiếp cận vốn thông thoáng và thủ tục tinh gọn để các hộ kinh doanh có đủ tự tin và nguồn lực ban đầu.

Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cũng cam kết sẽ là người đồng hành dẫn dắt, trên cơ sở khởi xướng, cam kết triển khai ngay trong năm 2025 chương trình "Mỗi doanh nhân trẻ dìu dắt hai doanh nhân mới". Cụ thể mỗi hội viên doanh nhân trẻ sẽ đảm nhận vai trò người hướng dẫn (mentor) cho ít nhất hai doanh nhân vừa chuyển đổi mô hình, hoặc mới khởi sự.

Phản hồi, giải đáp các ý kiến của doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho rằng các băn khoăn, trăn trở, lo lắng của cộng đồng doanh nghiệp liên quan các vấn đề về thể chế, hạ tầng, nguồn vốn, nguồn nhân lực, thủ tục hành chính còn rườm rà, sách nhiễu...

Thủ tướng nêu rõ, Đảng, Nhà nước đều biết rõ điều này, đồng thời luôn chia sẻ, đồng hành với các doanh nghiệp tư nhân để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc theo hướng "thể chế phải thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản lý thông minh".

Thủ tướng cho biết, chúng ta đặt mục tiêu quyết tâm tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý trong năm nay với tinh thần đã nói là làm, đã cam kết là thực hiện.

Theo đó, nỗ lực giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, phấn đấu giảm ít nhất 30% số lượng, thời gian thực hiện và chi phí thực hiện thủ tục hành chính; giảm chi phí đầu vào, tập trung phát triển hạ tầng chiến lược, nhất là hệ thống đường cao tốc...

Có các cơ chế, chính sách huy động nguồn vốn; khuyến khích tư nhân phát triển khoa học công nghệ theo Nghị quyết 57-NQ/TW, Nhà nước có chính sách hỗ trợ, ưu đãi tín dụng cho chương trình này thông qua gói 500.000 tỉ đồng; mở rộng loại hình fintech, sandbox; mở rộng các loại thị trường, tăng cường các quỹ hỗ trợ, thành lập các Trung tâm tài chính quốc tế; kiểm soát giá cả.

Hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân, doanh nghiệp; thành lập các Sàn giao dịch hàng hóa, Cổng đầu tư một cửa quốc gia, có chính sách nghiên cứu phát triển chế biến sâu; kiểm soát truyền thông tránh tiêu cực.

×