“Deadline” của Thủ tướng

Hiện còn tới 198 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và 4.603 điều kiện kinh doanh.

Kết luận 18 Ban Chấp hành TƯ đã yêu cầu các bộ, cơ quan rà soát, cắt giảm tiếp 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện (tương đương cắt giảm khoảng 60 ngành nghề), giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Cắt giảm 50% thời gian thực hiện, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính… Và cấp bộ  thì chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý.

Thủ tướng trong cuộc họp đã đưa ra 3 yêu cầu:

Điều kiện kinh doanh không cần thiết thì đương nhiên phải cắt, nhưng những điều kiện kinh doanh khác cũng phải rà soát.

Số lượng (cắt giảm) là quan trọng, nhưng bản chất, nội hàm bên trong các điều kiện còn quan trọng hơn. Phải thực sự cắt giảm được thời gian và chi phí tuân thủ để có thể số lượng cắt giảm không nhiều nhưng phải mang lại hiệu quả lớn.

Và yêu cầu thứ ba, quan trọng nhất: “Các Bộ trưởng phải trực tiếp vào cuộc...”.

Điều đó có nghĩa là gì?

Là có deadline rõ ràng, có KPI cho các bộ ngành, và có cả địa chỉ trách nhiệm nữa.

Nhưng thật ra, còn có một câu chuyện cũng “trường kỳ” như việc cắt giảm.

Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngày 31/5/2019, Đại biểu Quốc hội Vũ Tiến Lộc (đoàn Thái Bình) chia sẻ về công cuộc cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh 2018 rằng: Chúng ta có tiến bộ (nhưng là) so với chính mình (và) vẫn chưa khép lại được khoảng cách với bạn bè và đối tác trong cuộc đua toàn cầu về môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh.

Công bố mà ông Lộc đưa ra hôm đó là báo cáo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới và Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2018. Theo đó, dù “tiến bộ so với chính mình” nhưng Việt Nam đã bị tụt hạng so với năm 2017. Chính phủ đặt ra mục tiêu đưa nước ta vào nhóm 4 nền kinh tế hàng đầu trong ASEAN về môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh vào năm 2020 nhưng hiện tại (thời điểm tháng 5/2019) chúng ta mới đang được xếp hạng ở vị trí thứ 5 và thứ 7.

Từng đảm vị trí lãnh đạo VCCI, ông Lộc khi đó đã nói thật về tình trạng “trên nóng dưới lạnh” chưa được khắc phục triệt để. “Lạnh” ở đây không chỉ ở một số địa phương, mà còn ở ngay cấp Bộ ngành.

Các Bộ, ngành vẫn chưa dành đủ thời gian và tâm lực cho cải cách thể chế, do vẫn còn đa mang quá nhiều dịch vụ công và thủ tục hành chính, ít chịu chuyển giao cho thị trường và phân cấp cho địa phương và cơ sở. Cơ chế xin-cho vẫn tồn tại, luật pháp vẫn chồng chéo, không nhất quá tiềm ẩn nhiều rủi ro và bó tay, bó chân các địa phương và doanh nghiệp, tranh chấp “quyền anh - quyền tôi” vẫn nặng nề…

Và đây là một câu đúng - cho suốt cả trường kỳ công cuộc cải cách bao năm qua, và cả bây giờ: "Cách làm thể chế hiện nay vẫn là Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành tự rà xét, tự đề xuất các biện pháp cắt giảm thủ tục, nhưng không dễ gì để mọi người có thể tự “lấy đá ghè chân mình”. Cách làm này vì vậy ít mang lại hiệu quả và khó có thể tạo ra đột phá".

Có rất nhiều Bộ trưởng được ngợi ca như người tự “lấy đá ghè chân mình”. Rồi rốt cuộc Chính phủ khóa mới nào cũng lại đặt trọng tâm vào cắt giảm.

Lấy đá ghè chân thật thì đúng là không dễ. Cũng dễ hiểu như việc khó mà nhắm mắt vứt đi “quyền sinh quyền sát".

Nhiệm kỳ này, với combo “deadline – KPI - địa chỉ trách nhiệm” khá là rõ ràng, và cả mở ngoặc về hiệu quả thực chất ngay trong những buổi họp đầu tiên của Chính phủ khóa mới, có lẽ chuyện cắt giảm sẽ không chỉ là những con số đẹp nữa.

Và điều đó sẽ thật sự hiệu quả trong cả cảm nhận của người dân/doanh nghiệp, cả bằng sự thay đổi trong môi trường và thị trường nếu có thêm “trọng tài” để giám sát, để “check var”, để đo lường hiệu quả thực tế.

×