Một người làm nông nghiệp "tay ngang" ở Quảng Ninh, sao lại có tham vọng mang “vàng” trên vách núi ra "chợ toàn cầu"?

“Canh bạc” lập nghiệp từ nông nghiệp-trồng trà hoa vàng

Cây trà hoa vàng là 1 trong các loài cây dược liệu quý vốn từ lâu đã xuất hiện tại các khu vực núi rừng vùng Đông bắc, trong đó có tỉnh Quảng Ninh.

Loài hoa quý hiếm này nổi tiếng với những giá trị dược liệu quý cho sức khỏe con người.

Do đó, có những thời điểm, loài cây trà hoa vàng trong rừng bị săn lùng, đào, bứng, thậm chí “tận diệt” với những mức giá trên trời.

Nhìn thấy loại thực vật quý, cây dược liệu hiếm đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, ông Lê Mạnh Quy (huyện Quảng Hà, tỉnh Quảng Ninh) đã “liều đánh bạc” với số phận, sự nghiệp của mình. Bỏ nghề xây dựng để đi sưu tầm, trồng trà hoa vàng, chế biến các sản phẩm tốt từ nụ hoa trà hoa vàng...

Sau nhiều năm “ngậm đắng, nuốt cay”, thương hiệu trà hoa vàng Quy Hoa đang đem lại “trái ngọt” cho người nông dân “tay ngang”.

Ông Lê Mạnh Quy, đại gia, nông dân tỷ phú Quảng Ninh (thứ 2 từ trái sang) kiểm tra khâu đóng gói trong xưởng chế biến sản phẩm trà hoa vàng. Ông Lê Mạnh Quy là 1 trong 63 Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025.

Ông Quy vốn là một người kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng, sinh ra tại Thái Bình (cũ) và ra huyện Hải Hà (cũ), tỉnh Quảng Ninh lập nghiệp từ đầu những năm 90. Trong những lần thi công, san lấp mặt bằng nơi rừng núi Đông bắc, ông Quy vô tình nhận ra dưới tán rừng nơi đại ngàn là những khóm trà hoa vàng lấp lánh, rực rỡ.

Sau ấn tượng ban đầu về vẻ đẹp của tự nhiên của loài trà hoa vàng quý hiếm, ông Quy đi sâu tìm hiểu và biết được những dược tính đặc biệt của loài hoa quý.

Từ đó, trong tâm trí người đàn ông đang hàng ngày thi công các công trình xây dựng dân dụng, công trình giao thông ấp ủ mơ ước “bẻ lái” sang làm nông dân, làm nông nghiệp nhằm phát triển loại thực vật được ví như “vàng” của núi rừng.

Phải đến hơn 20 năm sau ngày có ý tưởng “lạ đời”, vào khoảng năm 2013, 2014, ông Lê Mạnh Quy mới có thể bắt đầu thực hiện việc sưu tầm, thu gom giống cây trà hoa vàng và trồng những bụi trà hoa vàng đầu tiên.

Ở độ tuổi gần 50, nhiều người đã nghĩ đến việc tích lũy tài sản, tính toán làm những công việc an nhàn hơn. Việc ông Quy quyết định khởi nghiệp gặp nhiều khó khăn, từ chuyện gia đình phản đối việc đem cả gia tài nhiều năm làm xây dựng đi trồng loài hoa dược liệu quý.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất người đàn ông trung niên gặp phải là không biết gì về kỹ thuật trồng trà hoa vàng và chăm sóc trà hoa vàng.

Đặc thù của “nữ hoàng trà” là sử dụng phân hữu cơ, tuy nhiên, khi mới bắt đầu nhân giống cây quý, ông Quy bón vào không ít phân vô cơ. “Học phí” mà người nông dân “tay ngang” phải trả là hơn 2/3 diện tích cây trà hoa vàng "lăn ra chết một cách tức tưởi".

Những vấp váp cứ thế chuyển thành áp lực đè nặng lên đôi vai người đàn ông có hình dung khắc khổ nhưng đôi mắt đầy cương nghị.

Với tinh thần không bỏ cuộc, liên tục tìm tòi, khắc phục sai sót trong kỹ thuật nông nghiệp, người nông dân Lê Mạnh Quy đã gặt hái được thành công lớn khi đã nâng tầm được sản phẩm trà hoa vàng với thương hiệu "trà hoa vàng Quy Hoa".

Ông Lê Mạnh Quy đầu tư lắp đặt hệ thống máy sấy hiện đại phục vụ cho việc chế biến các sản phẩm chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe từ trà hoa vàng. Hệ thống sấy thăng hoa được đầu tư bài bản nhằm mang tới sản phẩm trà hoa vàng có chất lượng đầu ra tốt nhất.

Cụ thể, năm 2022, trà hoa vàng Quy Hoa đã được công nhận là sản phẩm chất lượng 5 sao OCOP cấp quốc gia. Đây là loại trà hoa vàng có tên khoa học Camellia Nitidissima, cho năng suất cao hơn, hoa có phần cuống màu xanh, hoa to, đẹp và cứng hơn.

Giữ vững "ngôi vô địch" 5 sao OCOP quốc gia, tham vọng đưa trà quý của Việt Nam ra "chợ toàn cầu"

Trao đổi với phóng viên Báo Dân Việt điện tử, ông Lê Mạnh Quy không giấu nổi niềm vui, từ khi sản phẩm đạt 5 sao OCOP quốc gia được nhiều người biết đến, tiêu thụ hiệu quả. Qua đó, thị trường cũng được mở rộng khi khách hàng, đối tác đã cảm nhận được những giá trị của trà hoa vàng.

Tuy đã đạt được những thành công nhất định, ông Quy vẫn trăn trở việc giữ gìn và phát huy những giá trị đã đạt được. Trong đó, việc duy trì sản phẩm đạt 5 sao OCOP quốc gia bền vững cần có chất lượng ổn định trong thời gian dài.

“Việc đảm bảo chất lượng sản phẩm cần người sản xuất phải rất chau chuốt từng chi tiết, từ vùng trồng hữu cơ đến chế biến đảm bảo các tiêu chí mà thị trường, người tiêu dùng mong muốn”, ông Quy chia sẻ.

Hiện tại, trà hoa vàng Quy Hoa đã loại bỏ hoàn toàn phương pháp chế biến sấy khô thủ công bằng nhiệt độ cao. Thay vào đó, sản phẩm sẽ được sấy khô bằng phương pháp đông lạnh thăng hoa.

Qua đó, những cây trà hoa vàng khi thu hái đến thành phẩm mới giữ hương vị, màu sắc, đặc tính dược liệu,… Tuy nhiên, một trong những tiêu chí để bảo vệ tiêu chuẩn 5 sao OCOP quốc gia sao khiến chủ thương hiệu trà hoa vàng Quy Hoa “đau đầu” nhất là việc duy trì, phát triển thị trường xuất khẩu.

Ông Lê Mạnh Quy thừa nhận, hiện thị trường xuất khẩu của trà hoa vàng chưa lớn, chủ yếu qua ngành du lịch, quà biếu tặng. Ngoài ra, thời gian trước đây, quy mô sản xuất, chế biến còn nhỏ nên chưa thể tính tới việc làm hàng xuất khẩu.

“Hiện tại, chúng tôi đã mở rộng sản xuất, sản lượng tăng nên mới có thể tính đến chuyện xuất khẩu. Trong thời gian tới đây, mục tiêu chiến lược của trà hoa vàng Quy Hoa là phối hợp với các đơn vị nhằm tìm kiếm thị trường xuất khẩu bền vững.

Tháng 12/2024, sản phẩm trà hoa vàng Quy Hoa đạt 5 OCOP quốc gia lần đầu tiên "xuất ngoại" khi được giới thiệu tại Hội chợ thủ công mỹ nghệ quốc tế AF-L’ARTIGIANO IN FIERA ở thành phố Milan-một thành phố nổi tiếng của Italia.

Khi đã xác định mang sản phẩm ra quốc tế, tôi đã sẵn sàng với việc thị trường sẽ “khó tính”, yêu cầu cao.

Do đó, bước đầu là phải chuẩn bị vùng trồng sạch, sau đó, tôi đã mang sản phẩm đi kiểm định và đối chiếu với các tiêu chuẩn của một số thị trường mục tiêu”, ông Quy cho biết.

Theo tiết lộ của ông Quy, trong chiến lược từ 1 đến 2 năm tới đây, sản phẩm trà hoa vàng sẽ tiếp cận tới các nước vùng Trung Đông, là thị trường ưa chuộng tiêu thụ các sản phẩm trà.

Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu hướng tới trà túi lọc với những đặc tính tiện dụng cho người sử dụng. Tuy nhiên, mục tiêu của thương hiệu Quy Hoa vẫn là phát triển sản phẩm để tận dụng tối đa công năng của cây trà từ lá, hoa cho tới thân.

Hiện nay, bên cạnh hoạt động nhân giống, ông Quy cũng bán giống cây và liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm cho nhiều nhà vườn. Riêng tại khu vực huyện Hải Hà (trước đây), tỉnh Quảng Ninh tổng diện tích, trồng trà hoa vàng là gần 10ha.

Từ nguồn nguyên liệu trên, nhiều loại sản phẩm khác nhau được ra đời như: Trà hoa vàng sấy thăng hoa, trà hoa vàng túi lọc, lá trà hoa vàng sấy khô, búp trà hoa vàng,…

Cùng với đó, ông Quy cũng xây dựng chiến lược đưa khu vườn trà hoa vàng thành một điểm kinh doanh buôn bán kết hợp du lịch.

“Vào thời điểm trà hoa vàng nở hoa kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, đã có nhiều bạn trẻ đến checkin, trải nghiệm vườn trà hoa vàng. Hiện tại, tôi đang bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng để du khách có thể được tham quan vườn, check-in vườn trà hoa vàng…”, đại gia, tỷ phú Quảng Ninh, Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025- Lê Mạnh Quy hồ hởi chia sẻ.

×