Nâng tiền đặt cọc đấu giá đất lên 50% có phải ‘liều thuốc’ đặc trị chữa thổi giá?

Đề xuất nâng cọc đấu giá đất lên 50% giá khởi điểm

Tại cuộc họp về dự thảo Nghị quyết xử lý khó khăn, vướng mắc trong đấu giá tài sản, Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) cho biết, thời gian qua cho thấy có tình trạng lợi dụng hoạt động đấu giá tài sản, trả giá cao bất thường sau đó không nộp tiền trúng đấu giá (bỏ cọc), thông đồng, dìm giá hoặc cấu kết thao túng giá trong đấu giá quyền sử dụng đất tại một số địa phương để trục lợi, gây ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an ninh, trật tự xã hội, tác động đến phát triển kinh tế - xã hội, môi trường đầu tư, kinh doanh.

Tình trạng nêu trên xuất phát từ một số nguyên nhân chính như: Giá khởi điểm thấp so với giá thị trường do đó tiền đặt cọc tham gia đấu giá thấp (tối đa 20%) đã dẫn đến tình trạng nhiều người dân, nhà đầu tư không có nhu cầu sử dụng đất cũng tham gia đấu giá nhằm mục đích kiếm lợi nhuận.

Giá khởi điểm thấp dẫn đến trúng đấu giá cao gấp 20 - 30 lần so với giá khởi điểm; thời gian nộp tiền trúng đấu giá tương đối dài cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhiều người dân, nhà đầu tư tham gia đấu giá để tìm kiếm lợi nhuận; tình trạng khan hiếm nguồn cung đất nền tại Hà Nội dẫn đến giá đất tăng đột biến; một bộ phận cá nhân, tổ chức tham gia đấu giá cố tình “thổi giá” nhằm mục đích trục lợi.

Do đó, Bộ Tư pháp đề xuất nâng mức tiền đặt cọc của cá nhân tham gia đấu giá đất từ tối đa 20% lên 50% nhằm hạn chế "thổi giá", trục lợi.

Về xử lý vi phạm người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất, cho thuê đất, dự thảo Nghị quyết nêu rõ: Người trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá dẫn đến quyết định công nhận kết quả đấu giá bị hủy, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì bị cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở trong thời hạn từ 6 tháng đến 5 năm.

Trên thực tế, nhiều chuyên gia đã đề xuất việc nâng cọc đấu giá đất để hạn chế chiêu trò “thổi giá”. Ngay cả khi đầu cơ vẫn bỏ cọc, số tiền Nhà nước thu được cũng cao hơn, bù đắp thất thoát và phục vụ an sinh xã hội.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cảnh báo việc áp trần cứng cọc có thể khiến chỉ các doanh nghiệp lớn tham gia, làm mất tính cạnh tranh.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu lưu ý, nguyên nhân gốc của bỏ cọc vẫn là giá khởi điểm thấp so với thị trường. Khi định giá sát thực tế, cọc 20% cũng đủ sức răn đe.

Các chuyên gia nhấn mạnh, nâng cọc chỉ là một mắt xích trong chuỗi giải pháp tổng thể: Điều chỉnh giá khởi điểm sát thị trường, minh bạch thông tin quy hoạch, tăng nguồn cung đất, xử lý nghiêm vi phạm và giám sát chặt chẽ. Chỉ khi kết hợp đồng bộ, thị trường đấu giá đất mới thực sự trở thành công cụ phân bổ công bằng, hiệu quả, hạn chế chiêu trò “lướt sóng” và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Theo ghi nhận của Dân Việt, đấu giá đất nóng lên từ tháng 8/2024 đến giữa năm nay, tập trung tại ven Hà Nội, sau đó lan sang một số tỉnh xung quanh.

Nhìn vào các cuộc đấu giá đất, điển hình như trường hợp tại Thanh Oai (Hà Nội), không khó nhận ra thực tế câu chuyện là sốt ảo. Với mức giá khởi điểm thấp, giới đầu cơ sẵn sàng vào cuộc khi số tiền cọc thấp hơn nhiều số tiền họ thu được sau khi bán chênh ở phiên đấu giá. Bằng nhiều cách khác nhau, nhà đầu tư gần như chắc chắn sẽ trúng được một số lô đất và việc đẩy giá lên cao nhằm thiết lập mặt bằng mới để “lướt sóng” ăn chênh.

Điều đáng lo ngại hơn cả được TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam nêu: Giá “ảo” đất đấu giá lại vô tình được dùng làm thông tin đầu vào định giá đất, dẫn đến mặt bằng giá đất tại một số địa phương tăng vọt, vượt xa giá trị thực tế, gây bất cập quá trình tính toán giá đất, ảnh hưởng tới khả năng thu hút đầu tư.

×