Những chuyển biến trong hạ tầng, sinh kế và đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên

Đổi thay từ nền tảng: Hạ tầng, nhận thức và sự đồng thuận của người dân

Những năm gần đây, xã Chợ Mới đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong triển khai các Chương trình Mục tiêu Quốc gia. Từ xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững đến phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa phương đã đạt được nhiều kết quả tích cực, từng bước nâng cao đời sống người dân, củng cố hạ tầng và khơi dậy ý chí vươn lên trong cộng đồng.

Ngay từ đầu năm 2025, xã Chợ Mới đã tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức: họp thôn, sinh hoạt chi bộ, hệ thống loa truyền thanh, pa nô, khẩu hiệu… Nhờ đó, người dân hiểu rõ hơn ý nghĩa của chương trình, tích cực hưởng ứng, tham gia hiến đất, góp công, góp của để xây dựng cơ sở hạ tầng theo phương châm "Nhà nước và Nhân dân cùng làm". Đây là nền tảng quan trọng tạo nên sự đồng thuận cao, giúp các dự án triển khai thuận lợi.

Song song với đó, bộ máy thực hiện chương trình cũng được kiện toàn, phân công rõ nhiệm vụ theo từng lĩnh vực, từng tiêu chí, đảm bảo công tác chỉ đạo xuyên suốt.

Dù còn nhiều khó khăn do đội ngũ công chức kiêm nhiệm, văn bản hướng dẫn thay đổi chưa đồng bộ và cơ chế phân cấp mới theo mô hình chính quyền 2 cấp, xã Chợ Mới vẫn phát huy được sức mạnh nội lực, duy trì tinh thần quyết liệt trong điều hành, tháo gỡ từng nút thắt để đẩy nhanh tiến độ.

Xây dựng nông thôn mới: Nhiều tiêu chí tiến gần đích

Năm 2025, xã Chợ Mới đạt 10/19 tiêu chí NTM. Những tiêu chí như điện, thủy lợi, thông tin – truyền thông, giáo dục, văn hóa, y tế, hệ thống chính trị và quốc phòng – an ninh tiếp tục được giữ vững. Đây là những trụ cột quan trọng góp phần ổn định đời sống và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội.

Đáng chú ý, tiêu chí về nhà ở dân cư, vốn là một trong những tiêu chí khó, đã đạt bước tiến nổi bật: 90/106 nhà tạm, dột nát được xóa bỏ, giúp hàng chục hộ dân có nơi ở khang trang, an toàn. Dù vẫn còn 16 hộ chưa thể hoàn thành do thiếu khả năng đối ứng, nhưng nỗ lực của địa phương cho thấy quyết tâm không để ai bị bỏ lại phía sau.

Các tiêu chí về giao thông, thu nhập, tổ chức sản xuất… tuy chưa đạt nhưng đều trong lộ trình thực hiện. Đặc biệt, hạ tầng giao thông sẽ được ưu tiên đầu tư hơn nữa khi địa phương đang tập trung thanh quyết toán và giải ngân các công trình chuyển tiếp, kết hợp hoàn thiện hồ sơ đầu tư mới, đảm bảo tiến độ trong năm 2026.

Phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Hướng đến những nhu cầu cốt lõi

Một trong những điểm sáng của Chợ Mới trong năm 2025 là triển khai hiệu quả các dự án thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, bảo vệ rừng, thực hiện dự án trâu vỗ béo, đầu tư hạ tầng thiết yếu, bình đẳng giới, giảm tảo hôn, đào tạo nâng cao năng lực cộng đồng… đều được triển khai theo đúng kế hoạch, có dự án đã hoàn thành hoặc đang chuẩn bị giải ngân những phần cuối cùng. Nhiều hộ dân tại thôn Bản Đén tiếp tục được nhận khoán bảo vệ rừng trên 49 ha rừng tự nhiên, vừa bảo tồn sinh thái, vừa tạo thu nhập ổn định.

Đặc biệt, dự án đầu tư hạ tầng với kế hoạch vốn hơn 7,500 tỷ đồng đã và đang đem lại những công trình thiết yếu cho người dân như đường giao thông, nhà văn hóa, công trình nước sạch… với tỷ lệ giải ngân đạt trên 41%. Đây là nhóm dự án có sức lan tỏa lớn, tác động trực tiếp đến đời sống hàng nghìn hộ dân.

Giảm nghèo bền vững: Chuyển biến tích cực từ những con số

Kết quả rà soát cuối năm 2025 cho thấy tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của xã đạt 13,35%, trong đó hộ nghèo giảm còn 7,60%, hộ cận nghèo giảm còn 5,76%, đều giảm so với năm 2024. Đây là tín hiệu đáng mừng trong bối cảnh xã vừa chịu thiệt hại nặng nề bởi dịch tả lợn Châu Phi lây lan rộng, khiến 17 tấn lợn buộc phải tiêu hủy, ảnh hưởng lớn đến sinh kế của hàng trăm hộ dân.

Các hoạt động hỗ trợ cải thiện dinh dưỡng, truyền thông giảm nghèo về thông tin và các lớp tập huấn nâng cao năng lực cho Ban Chỉ đạo xã đều được triển khai kịp thời, đúng đối tượng. Một số tiểu dự án không đủ điều kiện thực hiện do không còn đối tượng thụ hưởng hoặc ảnh hưởng bởi dịch bệnh đã được xử lý theo đúng quy định, đảm bảo tính minh bạch.

Dù còn một số tiểu dự án chưa thể triển khai do khó khăn khách quan, nhưng kết quả chung cho thấy xã Chợ Mới đang đi đúng hướng trong chiến lược giảm nghèo bền vững, chú trọng vào những giải pháp căn cơ như: nâng cao nhận thức, tạo sinh kế, hỗ trợ tiếp cận dịch vụ thiết yếu.

Bước sang năm 2026, xã Chợ Mới đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ 19 tiêu chí xã NTM, đồng thời phấn đấu đạt thêm ba tiêu chí mới: Quy hoạch, Nhà ở dân cư và Lao động. Đây là những tiêu chí quan trọng, có tính nền tảng cho tiến trình xây dựng NTM nâng cao giai đoạn 2026–2030.

Để đạt được mục tiêu, địa phương sẽ tập trung đẩy mạnh sản xuất gắn với chuỗi giá trị, thúc đẩy giải ngân nguồn vốn đầu tư, tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở, tăng cường truyền thông và huy động người dân tham gia, củng cố an ninh trật tự, môi trường, văn hóa cơ sở.

Tất cả nhằm hướng tới mục tiêu chung là nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội hài hòa, bền vững.

Có thể thấy, dù xuất phát điểm khó khăn và chịu tác động của nhiều yếu tố khách quan, Chợ Mới vẫn đang từng bước vượt lên nhờ sự vào cuộc của hệ thống chính trị, sự chung tay của người dân và những chính sách hỗ trợ thiết thực từ Nhà nước.

Các Chương trình Mục tiêu Quốc gia không chỉ mang lại những con đường mới, những mái nhà mới hay những công trình hạ tầng mới, mà quan trọng hơn, đã mở ra tư duy mới, cách làm mới, khơi dậy ý chí tự lực vươn lên của cộng đồng.

Chợ Mới hôm nay đang đổi thay, những nỗ lực bền bỉ ấy sẽ là đòn bẩy để địa phương tự tin hướng tới mục tiêu nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao trong những năm tiếp theo.

×