Những mái ấm giúp đồng bào vùng cao nguyên đá Đồng Văn an cư

Khát vọng an cư vùng cao nguyên đá của người dân Khâu Vai

Cao nguyên đá Đồng Văn (tỉnh Hà Giang cũ), một tuyệt tác địa chất của thiên nhiên, nơi những dãy núi đá tai mèo sắc lạnh dựng đứng, thử thách ý chí sinh tồn của con người qua bao thế hệ.

Nơi đây, sự sống phải vật lộn để bám trụ trên từng khe đá và đối với nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là tại vùng sâu, vùng xa như xã Khâu Vai (huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang cũ) nay là tỉnh Tuyên Quang sau hợp nhất, ước mơ lớn nhất, thiết thực nhất không phải là giàu sang, mà là có một mái nhà an toàn.

Mái nhà che nắng, chắn mưa, chống lại cái rét cắt da của mùa đông miền đá. Mái nhà ấy, đối với họ, là nền móng của sự "an cư" bước đệm duy nhất để nghĩ đến "lạc nghiệp".

Gia đình anh Giàng Sếnh Vừ, thôn Làn Chải, xã Khâu Vai, là một ví dụ điển hình. Căn nhà cũ của ông Vừ, dựng bằng gỗ lâu năm, đã mục nát, xuống cấp nghiêm trọng.

Anh Vừ nhớ lại: “Trước đây, gia đình ở căn nhà gỗ lâu năm bị mục, xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ bị đổ. Ngày mưa thì bị dột, mùa đông giá rét thì gió lùa, vất vả lắm. Đứa trẻ cứ co ro trong chăn, người lớn thì lo sợ nhà sập lúc nào không hay.”

Hoàn cảnh khắc nghiệt của Đồng Văn không chỉ dừng lại ở ngôi nhà dột nát. Người dân nơi đây phải "trồng ngô, hoa màu trên đá".

Anh Vừ trầm ngâm: Bà con chúng tôi ở đây gắn bó với vùng cao nguyên đá, nhìn đâu cũng là đá... Trồng ngô chỉ đủ để làm mèn mén ăn qua năm, chưa nói đến bán có thu nhập.

Chính vì địa hình khắc nghiệt cùng với sự khó khăn về kinh tế khiến gia đình tôi mơ ước về một ngôi nhà mới xa vời.

Câu chuyện của bà Vừ Thị Pà, thôn Cán Lủng, xã Khâu Vai lại càng thêm xót xa. Bà năm nay đã hơn 64 tuổi, nhiều năm phải sống trong căn nhà làm bằng gỗ phen tre đã xuống cấp.

Với ánh mắt đượm buồn khi nhắc lại gia cảnh của gia đình, bà Vừ bảo: Gia đình tôi khó khăn lắm, con cái không có, giờ có hai ông bà già chỉ biết nương tựa vào nhau mà sống. 

Tuổi cao, sức yếu, ngày lóc cóc lên nương đá trồng ít ngô, rau, bữa đói, bữa no, làm gì có đủ điều kiện để làm căn nhà mới. 

Ngôi nhà gỗ phen tre không chỉ là nơi ở, mà còn là nỗi ám ảnh trước những cơn mưa nặng hạt hay mùa giá rét của vùng núi đá này.

Chung tay xoá nhà tạm, nhà dột nát cho người dân

Trước những khó khăn về nhà ở, Đảng và Nhà nước đã quyết tâm thực hiện các chính sách an sinh xã hội mang tính đột phá, nhằm hỗ trợ các hộ nghèo, gia đình chính sách, có hoàn cảnh khó khăn cho người dân.

Cụ thể, thông qua nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hàng trăm hộ dân tại Khâu Vai đã nhận được sự hỗ trợ kinh phí để sửa chữa, xây dựng lại nhà ở mới kiên cố, khang trang đảm bảo theo tiêu chí 3 cứng (nền cứng, khung tường cứng, mái cứng).

Anh Vừ xúc động chia sẻ: Đầu năm 2025, gia đình tôi được Nhà nước hỗ trợ hơn 40 triệu đồng để xây dựng nhà ở mới. Giờ gia đình tôi có nhà mới kiên cố, ổn định, không phải lo nắng mưa, ngày giá rét nữa.

Khi nỗi lo về chỗ ở được cởi bỏ, mọi tâm sức được dồn vào phát triển kinh tế, anh Vừ tận dụng lợi thế đất đai trong từng khe đất đá và nguồn hỗ trợ để trồng cỏ voi chăn nuôi bò nhốt chuồng.

Đồng thời, anh kết hợp nuôi dê và chăn nuôi lợn đen bản địa để có thêm thu nhập. Nhờ sự chuyển đổi này, gia đình anh Vừ đã bắt đầu có thu nhập ổn định hơn.

Cũng như gia đình anh Vừ, gia đình bà Pà cũng đã được Nhà nước hỗ trợ hơn 40 triệu đồng để xây dựng lại căn nhà mới kiên cố, khang trang hơn. Cùng với sự giúp đỡ của hàng xóm, họ hàng nên chi phí xây dựng giảm đáng kể.

Căn nhà mới được hoàn thành giúp gia đình bà Pà ổn định chỗ ở, yên tâm lao động, sản xuất, phát triển kinh tế.

"Với gia đình tôi, niềm vui ấy là vô bờ bến. Bây giờ, có nhà ở mới rồi tôi vui lắm, biết ơn Đảng, Nhà nước, cấp uỷ, chính quyền địa phương nhiều lắm.” Bà Vừ Thị Pà xúc động nói.

Ông Hoàng Ngọc Thành, Chủ tịch UBND xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang cho biết: Từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia và nguồn vốn xã hội hoá hỗ trợ, đến nay, trên địa bàn xã Khâu Vai đã có hơn 400 ngôi nhà được xây mới, sửa chữa, giúp bà con có nơi ở ổn định, yên tâm phát triển kinh tế.

Nhưng câu chuyện xây nhà ở Khâu Vai không hề dễ dàng như vùng đồng bằng. Với đặc thù là xã có nhiều địa hình hiểm trở, chủ yếu là núi đá, đường vào các thôn và vào những hộ dân được hỗ trợ cực kỳ khó khăn.

Để đưa vật liệu lên đến nơi, xã Khâu Vai đã huy động lực lượng đoàn viên, thanh niên, dân quân cùng bà con nhân dân hỗ trợ vận chuyển vật liệu, Fibroxi măng để giúp các hộ dân xây dựng nhà đúng tiến độ.

Cùng với đó, quá trình triển khai từ xã Khâu Vai rà soát từng thôn, từng đối tượng cụ thể để hỗ trợ được xã thực hiện nghiêm túc đảm bảo nguồn lực được trao đúng người, đúng thời điểm, tránh thất thoát và lãng phí.

Giờ đây, những căn nhà mới khang trang, kiên cố đã mọc lên giúp bà con trên cao nguyên đá này có thêm những mái ấm để an cư, yên tâm lao động sản xuất.

Từ đó, người dân không chỉ trồng ngô để ăn qua ngày, mà bắt đầu thay đổi tư duy để chăn nuôi, sản xuất hàng hóa có giá trị kinh tế cao hơn.

Những mái ấm tại Khâu Vai hôm nay, đã và đang thắp lên niềm tin trên cao nguyên đá khắc nghiệt bằng sự đoàn kết, sự hỗ trợ từ Nhà nước và cấp uỷ, chính quyền địa phương cũng như ý chí vươn lên của mỗi người dân đang cùng nhau tạo nên một kỳ tích nơi mà đá vẫn sừng sững, những ngôi nhà kiên cố, những ước mơ lạc nghiệp đang nở hoa.

×