Phát triển nhân lực mạnh để dẫn dắt, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất chất lượng

Trong bối cảnh mô hình tăng trưởng truyền thống dựa vào lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên không còn phù hợp, doanh nghiệp Việt Nam buộc phải chuyển hướng sang phát triển dựa trên năng suất, công nghệ và quản trị hiện đại. Từ yêu cầu của thị trường xuất khẩu, sức ép chuyển đổi xanh, chuyển đổi số đến cạnh tranh nội địa ngày càng gay gắt, năng suất chất lượng đã trở thành “chỉ số sinh tồn” của doanh nghiệp.

Chính vì vậy, câu chuyện không còn là doanh nghiệp muốn cải tiến hay không, mà là họ có đủ năng lực, nhận thức và quyết tâm bước vào hành trình cải tiến bền vững hay không.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Tùng Lâm, Viện trưởng Viện Năng suất Việt Nam (Uỷ ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ) cho hay, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải là vốn hay công nghệ, mà chính là nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của năng suất. Khi không coi năng suất là trụ cột chiến lược, doanh nghiệp sẽ thiếu quyết tâm cải tiến, dẫn đến hoạt động nâng cao chất lượng chỉ mang tính phong trào, thiếu chiều sâu và khó tạo ra thay đổi thực chất.

“Từ hạn chế trong nhận thức sẽ kéo theo hệ lụy lớn hơn thiếu cam kết của lãnh đạo. Khi người đứng đầu doanh nghiệp không đặt năng suất vào trung tâm chiến lược, mọi mô hình cải tiến dù hiện đại cũng khó đi vào thực tiễn”, ông Lâm nhận định.

Cũng theo ông Lâm, nhiều doanh nghiệp hiện gặp rào cản về năng lực quản trị và kỹ năng của đội ngũ. Trong khi thị trường liên tục đặt ra yêu cầu mới như tiêu chuẩn xuất khẩu, quản lý phát thải, hiệu quả năng lượng hay báo cáo bền vững, doanh nghiệp chậm cập nhật sẽ tự đánh mất lợi thế cạnh tranh. Từ thực tế đó, bài toán đặt ra không chỉ dừng lại ở đổi mới tư duy mà quan trọng hơn là đầu tư đúng mức vào con người. Bởi nếu nhận thức là điểm khởi đầu thì nguồn nhân lực chính là yếu tố quyết định doanh nghiệp có thể đi đường dài hay không. Những mô hình cải tiến như Lean, 5S hay các hệ thống quản lý chất lượng chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp sở hữu đội ngũ biết chủ động phát hiện vấn đề, phối hợp nhóm và đưa ra giải pháp.

Cũng theo ông Nguyễn Tùng Lâm, “để duy trì hiệu quả dài hạn, quan trọng nhất vẫn là con người và sự cam kết thực chất của lãnh đạo”. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ hỗ trợ; điều cốt lõi là văn hóa cải tiến liên tục và tinh thần chủ động của mỗi nhân viên. Khi cả lãnh đạo và người lao động cùng hiểu mục tiêu, chia sẻ trách nhiệm và sẵn sàng thay đổi, doanh nghiệp mới có thể phát triển bền vững.

Theo báo cáo tại Hội thảo sơ kết 5 năm giai đoạn 2021-2025 triển khai Chương trình quốc gia Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021-2030, thời gian qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng hệ thống chương trình, tài liệu đào tạo chuẩn hóa và tổ chức gần 20 khóa học chuyên sâu, kéo dài từ 5 đến 25 ngày cho khoảng 400 học viên là lãnh đạo, cán bộ quản lý và người lao động tại doanh nghiệp.

Song song đó, các bộ, ngành, địa phương cũng triển khai mạnh mẽ hoạt động đào tạo, với tổng cộng 50.520 lượt học viên được tham gia, góp phần trực tiếp nâng cao năng lực tiếp nhận và triển khai các mô hình cải tiến năng suất tại cơ sở. Điều này đã bộc lộ rõ nguồn nhân lực chính là yếu tố chính giúp nâng cao năng suất doanh nghiệp.

Đánh giá thêm về vấn đề này, TS. Trần Hậu Ngọc - Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia cho biết, phát triển nguồn nhân lực là trụ cột then chốt để nâng cao năng suất chất lượng. Theo TS. Ngọc, việc tập trung xây dựng và mở rộng đội ngũ chuyên gia năng suất quốc gia tại Trung ương và địa phương sẽ tạo nền tảng nhân lực đủ mạnh để dẫn dắt và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các giải pháp cải tiến, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, nâng cao năng suất chất lượng không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn. Trong hành trình ấy, yếu tố con người tiếp tục giữ vai trò trung tâm. Chỉ khi doanh nghiệp đầu tư bài bản cho nhận thức, kỹ năng, văn hóa làm việc và cam kết của đội ngũ, những mô hình cải tiến mới có “đất sống” để tạo ra sức bật mạnh mẽ, góp phần khẳng định vị thế của doanh nghiệp.

×