Phía sau câu chuyện Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử gọi điện yêu cầu ViruSs dừng livestream là gì?

Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử gọi điện yêu cầu ViruSs dừng livestream

Tại Hội nghị giao ban quảng cáo trên mạng do Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử tổ chức vào ngày 30/7, đề cập đến việc xử phạt các KOL, KOC vi phạm quy định về quảng cáo, Cục trưởng Lê Quang Tự Do cho rằng, mức phạt dù tăng từ 15 triệu đồng đến 70-80 triệu đồng vẫn “vô cùng nhẹ nhàng” vì các KOL, KOC có thể thu lợi gấp 10 lần như vậy thông qua hoạt động quảng cáo.

Mức phạt này không đủ sức răn đe. Vì thế, ông Lê Quang Tự Do đề nghị các nền tảng không hợp tác với các KOL, KOC khi họ có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong một thời gian.

Cục trưởng Lê Quang Tự Do đề nghị các nền tảng mạng xã hội tăng cường, kiểm soát hoạt động của các KOL, KOC và có sự chấn chỉnh khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, không để họ lợi dụng scandal cá nhân gây mất an ninh và kiếm lợi. Các nền tảng, nhãn hàng có thể cân nhắc việc dừng hợp tác với các KOL, KOC nếu nghi ngờ họ quảng cáo sai phạm.

Cục trưởng Lê Quang Tự Do dẫn câu chuyện Cục từng phải gọi điện yêu cầu streamer ViruSs dừng ngay việc livestream khi nắm được thông tin phiên livestream của người này có tới hàng triệu người theo dõi và đang gây ồn ào trên không gian mạng. Dẫu vậy, khi nhận được điện thoại của Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, ViruSs đồng ý nhưng vẫn xin thêm 5-10 phút để livestream xin lỗi.

"Trong thời gian ViruSs xin lỗi, anh ta vẫn kiếm được tiền, bởi khán giả vẫn bỏ tiền, đăng ký vào phòng live để được bình luận", ông Lê Quang Tự Do nói.

Theo đó, vào tối 28/3, streamer ViruSs có buổi livestream giải đáp câu hỏi từ phía dân mạng về ồn ào tình ái. Buổi livestream lập tức làm bùng nổ mạng xã hội với tổng 4,8 triệu người xem, có thời điểm thu hút hơn 1,5 triệu người xem.

Điều đáng nói, dù trở thành tâm điểm chỉ trích của dân mạng nhưng ViruSs luôn bật tính năng yêu cầu người xem trả phí để có thể bình luận hoặc tham gia thảo luận trong phiên livestream của mình.​ Mức phí đăng ký để tham gia bình luận trong livestream của ViruSs trên Tiktok dao động 135.000-155.000 đồng mỗi tháng. Và như vậy, với hơn 4,8 triệu người theo dõi phiên livestream, ViruSs thu về lợi nhuận đáng kể.

Cục trưởng Lê Quang Tự Do cho rằng, với những trường hợp có sự quan tâm lớn của số đông công chúng, có thể gây mất trật tự thì các nền tảng phải hợp tác với Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử để ngăn chặn. Ở thời điểm hiện tại, việc ngăn chặn các livestream còn gặp khó khăn do đặc thù phát sóng theo thời gian thực.

Phía Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cũng cho biết, trong thời gian tới, trường hợp người nổi tiếng, nghệ sĩ vi phạm quy định về quảng cáo thì Cục sẽ phối hợp với Cục Nghệ thuật biểu diễn để xem xét, áp dụng biện pháp hạn chế, kiểm soát hoạt động nghệ thuật, hình ảnh trên báo chí và không gian mạng.

Đặc biệt, Cục khuyến nghị nhãn hàng, đại lý quảng cáo tiếp tục đồng thuận, ủng hộ hoạt động quảng cáo trong “White List”, cùng với Cục có cơ chế rà soát, cập nhật “White List”, “Black List” định kỳ, khuyến khích nền tảng quảng cáo có công cụ xác suất các nội dung tích cực để thu hút quảng cáo, hướng tới mục tiêu: Chỉ nội dung “sạch” mới nhận diện quảng cáo, gắn quảng cáo, loại nội dung nhảm nhí, độc hại.

Vào tháng 8 tới đây, Liên minh dành riêng cho những người có ảnh hưởng sẽ chính thức ra mắt trong khuôn khổ Hội nghị KOL toàn quốc lần đầu tiên diễn ra tại Hà Nội.

Đối với các nền tảng quảng cáo, mạng xã hội xuyên biên giới… yêu cầu phải tăng cường bộ lọc, giải pháp kỹ thuật, công nghệ và nhân sự để chủ động rà soát, chặn gỡ các nội dung vi phạm pháp luật Việt Nam; truy quét các nội dung, trang, kênh vi phạm bị gắn quảng cáo để triệt để chặn, ngăn chặn quảng cáo vào nội dung vi phạm; tái hiện thị quảng cáo, ngừng việc chia sẻ tiện quảng cáo với các video, trang, kênh vi phạm; xem xét siết chặt điều kiện bật kiếm tiền, đảm bảo chỉ nội dung phù hợp pháp luật mới được chia sẻ tiền quảng cáo.

Cục này kêu gọi sự chung tay của toàn bộ hệ sinh thái quảng cáo trực tuyến để xây dựng một môi trường quảng cáo lành mạnh, trung thực, sáng tạo và có trách nhiệm. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là nền tảng để phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

KOL không thể tách rời trách nhiệm đối với xã hội

Theo Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, tại nhiều nước, KOL không chỉ đơn thuần là công cụ marketing mà đã trở thành một biểu tượng của "sức mạnh mềm" có ảnh hưởng trong xã hội. Chính vì vậy, vai trò của KOL không thể tách rời trách nhiệm. Một mặt, KOL cần được tạo điều kiện phát huy sức ảnh hưởng tích cực để thúc đẩy kinh tế, văn hóa, truyền thông. Mặt khác, cần có các cơ chế quản lý phù hợp để định hướng hành vi, tăng cường trách nhiệm xã hội và ngăn chặn những hệ lụy tiêu cực do nội dung sai lệch gây ra.

Thực tế hiện nay cho thấy, không ít KOL đã lợi dụng sức ảnh hưởng để lan truyền thông tin sai lệch, cổ súy những nội dung độc hại, sai sự thật hoặc quảng cáo sản phẩm kém chất lượng. Đặc biệt, trong môi trường số, một phát ngôn thiếu kiểm chứng, một nội dung lệch chuẩn cũng có thể gây tác động tiêu cực không nhỏ đến cộng đồng và xã hội.

Ông Nguyễn Tiến Cường - Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho rằng: “Những người nổi tiếng có ảnh hưởng càng lớn thì trách nhiệm càng cao. Một KOL chân chính cần tỉnh táo trong phát ngôn, minh bạch trong quảng cáo và có trách nhiệm với cộng đồng mạng”.

Trên thế giới, chính phủ nhiều nước đã bắt đầu xây dựng các khuôn khổ pháp lý, chính sách khuyến khích minh bạch thông tin, chuẩn hóa nội dung quảng bá và tăng cường quản lý KOL nhằm cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ cộng đồng.

Trung Quốc đã xây dựng một khung pháp lý nghiêm ngặt và toàn diện để quản lý hoạt động của KOL, siết chặt hoạt động trên môi trường số đảm bảo không để bất kỳ KOL “sống lệch, sống lỗi” nào lọt lưới.

Chính phủ Trung Quốc tập trung quản lý trên các lĩnh vực chính bao gồm: hoạt động cung cấp thông tin trên mạng của KOL và về KOL; hoạt động quảng cáo, tiếp thị, kinh doanh; hoạt động tuyên truyền chủ trương chính sách; và xử lý nghiêm khắc các trường hợp KOL vi phạm pháp luật hoặc thiếu chuẩn mực trong hành vi ứng xử, lối sống, đạo đức (bao gồm cả bị “phong sát”). Trong đó, hai nền tảng pháp lý quan trọng nhất là Luật Quảng cáo sửa đổi năm 2018 và Luật Thương mại điện tử 2019.

Điều này sẽ giúp giảm thiểu tác động trong trường hợp xảy ra khủng hoảng ảnh hưởng đến doanh thu hoặc rủi ro từ phát ngôn sai lệch của những người có ảnh hưởng trên quy mô lớn.

Tại Việt Nam, sự phát triển của KOL cũng vô cùng mạnh mẽ. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều KOL không công khai rõ ràng tính chất thương mại của bài đăng, dẫn đến nguy cơ vi phạm pháp luật và làm giảm niềm tin của người tiêu dùng; thiếu quy tắc, chuẩn mực, tiêu chuẩn cộng đồng...

Theo các chuyên gia, để phát huy vai trò của KOL đối với sự phát triển đất nước, bên cạnh hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của cơ quan chức năng đối với hoạt động của KOL cần xây dựng cộng đồng KOL gắn kết, trách nhiệm, có tinh thần dân tộc với các cơ chế tự kiểm soát mạnh mẽ là rất quan trọng.

×