Bình luận
0
Di tích lăng mộ cổ và đền thờ Nguyễn Huỳnh Thức ở phường Khánh Hậu, tỉnh Tây Ninh (sau sáp nhập tỉnh Long An) lưu dấu nghệ thuật kiến trúc lăng mộ đầu nhà Nguyễn cùng nhiều hiện vật cổ liên quan đến cuộc đời, sự nghiệp một trong những người có công khai phá giồng Cái Én.
Nguyễn Huỳnh Đức sinh ngày 14 tháng Giêng năm Mậu Thìn (1748) tại làng Trường Khánh, huyện Kiến Hưng, trấn Định Tường, nay thuộc phường Khánh Hậu, tỉnh Tây Ninh.
Ông vốn họ Huỳnh, tên thật là Huỳnh Công Đức, có tài liệu chép là Huỳnh Tường Đức, thuộc gia đình quan lại nhiều đời.
Nội tổ và phụ thân của ông là ông Huỳnh Công Châu và ông Huỳnh Công Lương đều là võ tướng của chúa Nguyễn, làm quan đến chức Cai đội thủy quân. Năm 1731, thân phụ ông vào Nam rồi ở lại lập nghiệp ở giồng Cái Én và sinh ra ông tại đây.
Thời trai trẻ của ông chủ yếu khai hoang mở đất giồng Cái Én thuộc vùng Ba Giồng (Gò Yến, Gò Kỳ Lân, Gò Qua Qua) - hệ thống giồng chạy dài từ TP Tân An, tỉnh Long An đến huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang cũ.
Đến năm Canh Tý (1780), chúa Nguyễn Phúc Ánh bôn tẩu vào Nam, đến thành Gia Định và Nguyễn Huỳnh Đức có mặt trong đội quân từ Ba Giồng về Gia Định phò tá chúa Nguyễn Phúc Ánh. Lúc ấy, ông đã 33 tuổi.
Sau khi chúa Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi lấy niên hiệu là Gia Long, ông Nguyễn Huỳnh Đức được giao nhiều trọng trách lớn, trong đó phải kể đến ba lần làm đến chức Tổng trấn ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam.
Năm Nhâm Tuất (1802), ông giữ chức Tổng trấn thành Bình Định. Năm Canh Ngọ (1810), ông ra Bắc nhậm chức Tổng trấn Bắc Thành. Năm Ất Hợi (1815) ông lại được vua Gia Long bổ làm Tổng trấn thành Gia Định.
Năm 1817, thấy mình tuổi cao sức yếu, ông Nguyễn Huỳnh Đức dâng sớ xin vua cho về dưỡng lão tại cố hương. Tại đây, ông cho xây sẵn sinh phần và tu sửa lại căn nhà cũ của tổ tiên để làm từ đường. Ông mất ngày mùng chín tháng chín năm Gia Long thứ 18 (1819), hưởng thọ 72 tuổi(1).
Hàng năm vào 3 ngày mùng 7, 8, 9 tháng 9 âm lịch, nhân dân trong vùng tề tựu cùng gia tộc làm lễ cúng ông hết sức trọng thể. Truyền thống này đã được kế tục từ năm 1819 cho đến nay.
Khuôn viên lăng Nguyễn Huỳnh Đức có diện tích khoảng 3.000m2, được giới hạn bởi tường rào, có cổng tam quan mở về hướng Đông, trên cổng đắp nổi dòng chữ Tiền quân phủ.
Lăng mộ cổ của Nguyễn Huỳnh Đức được xây dựng năm 1817 (trước khi ông mất) bằng đá ong và vữa tam hợp, theo hướng Bắc - Nam. Lăng được xây dựng theo lối cổ, đăng đối nghiêm ngặt, có vòng thành hình chữ nhật dài 35m, rộng 19m, cao1,2m, dày 0,4m bao quanh.
Án ngữ lối vào mộ ở phía Bắc là bình phong đá ong cao 3m có đắp nổi hoa văn mai lộc. Từ bình phong có đường thần đạo dài 17m dẫn đến phần chính của mộ gồm bửu thành, các trụ biểu, hai bình phong và bia mộ.
Trên hai bình phong có khắc bài Thọ phần minh do Hiệp tổng trấn Gia Định thành Trịnh Hoài Đức soạn. Toàn bộ ngôi mộ được trang trí hoa văn rồng, hoa lá, mặt trời, mây, hoa sen và nhiều câu đối chữ Hán.
Nổi bật trong ngôi mộ là bia đá cao 1,56m, rộng 0,95m được mang vào từ Huế. Mặt bia có dòng chữ Hán: Việt Cố Khâm Sai Gia Định thành Tổng trấn, Chưởng Tiền quân, tặng Thôi Trung Dực Vận công thần, Phụ Quốc thượng tướng quân, Thượng trụ quốc, Thái phó Nguyễn Huỳnh Quận công chi mộ.
Phía sau bia là nơi chôn cất thi hài ông Nguyễn Huỳnh Đức với nấm mộ hình chữ nhật, dài 3,4m, rộng 2,7m, cao 0,3m. Xung quanh mộ là những cây sứ cổ thụ. Nói chung, lăng mộ Nguyễn Huỳnh Đức được xây dựng theo lối kiến trúc đầu đời Nguyễn: giản dị mà hùng tráng.
Cách mộ 20m về phía Nam là đền thờ ông. Từ năm 1819 đến năm 1959, gia tộc Nguyễn Huỳnh thờ ông trong ngôi nhà xưa do vua Gia Long nhà Nguyễn sai người dựng cách ngôi mộ khoảng 500m.
Vào năm 1959, để tiện cho việc thờ cúng, gia tộc đã xây dựng ngôi đền thờ mới này theo kiểu tứ trụ, 2 tầng mái, cửa gỗ trông ra hướng Đông. Ngay sau cửa chính đền thờ có đặt hương án sơn son thếp vàng, chạm rồng, phụng, hoa lá, phía trên có bức họa truyền thần ông Nguyễn Huỳnh Đức được vẽ năm 1802.
Phía sau hương án có bộ ván độc mộc dài 3,4m, rộng 1,8m, dày 0,14m, có niên đại hơn 300 năm vốn là di vật của ông lúc sinh tiền. Trong cùng là bàn thờ chính với khánh thờ đặt trên hương án và chiếc hộp sơn son đựng 8 bản chiếu, chỉ, chế, sắc của các triều Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức phong tặng ông.
Bên trong đền thờ còn có 3 bộ lỗ bộ, tàn lọng và 4 cặp liễn đối có nội dung ca ngợi sự nghiệp của ông do vua Gia Long ngự ban.
Ngoài ra, những hiện vật cổ có niên đại thế kỷ XVIII và XIX còn được lưu giữ trong đền thờ như: khánh lệnh đồng của vua Gia Long ban năm Kỷ Mão (1819), bức hoành Vạn Lý Danh của vua Tự Đức ban năm Giáp Dần (1854)...
Phía sau đền thờ là ngôi chánh điện lợp ngói lưu ly xanh được gia tộc xây dựng năm 2000 theo bản vẽ của kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng nguyên Viện trưởng Viện Khảo cổ Sài Gòn.
Trước đây, vào năm 1972, gia tộc đã xây dựng 2 cổng lớn ở hai đầu con đường vòng cung dẫn vào lăng với thiết kế giống nhau theo kiểu cổng tam quan truyền thống. Trên cổng có hàng chữ Tiền quân phủ và Lăng Nguyễn Huỳnh Đức bằng đồng. Nhìn từ xa, cổng lăng toát lên vẻ đường bệ, uy nghi(2).
Với những đóng góp của ông trong việc khai phá giồng Cái Én và những giá trị lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, Lăng mộ và đền thờ Nguyễn Huỳnh Đức đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ra Quyết định số 534-QĐ/BT ngày 11-5-1993 công nhận là Di tích nghệ thuật cấp quốc gia.
(1) Nguyễn Ngọc Quang (2017), “Nguyễn Huỳnh Đức (1748-1819)”, trong cuốn "Một số nhân vật lịch sử đất phương Nam", NXB Hồng Đức, tr.139-141.
(2) Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Long An (2021), “Di tích quốc gia trên địa bàn tỉnh Long An”, NXB Thanh Niên, tr.192-195.
Từ lựa chọn táo bạo và đầu tư bài bản, mô hình nuôi lươn không bùn của chị Phan Thị Hoài Thương, xã Thượng Đức, tỉnh Hà Tĩnh (địa phận huyện Vũ Quang trước đây) bước đầu cho thấy hiệu quả, hứa hẹn mang lại giá trị kinh tế cao.
Mỹ Tâm sẽ kết hợp cùng Đen Vâu trong tiết mục mashup đầy bất ngờ trong Live Concert Mỹ Tâm 2025 – See The Light diễn ra ở sân vận động Mỹ Đình.
Chia sẻ
Bệnh nhi bị bỏng nước sôi, vết bỏng sâu, rộng, trợt da, phỏng nước, dịch thấm băng nhiều tại các vị trí ngực, bụng, cánh tay trái, cẳng tay trái và chân trái.
Chia sẻ
Tướng Jarosław Gromadziński, cựu chỉ huy Quân đoàn châu Âu, đã cảnh báo rằng Ba Lan có thể tiến vào và phá hủy vùng Kaliningrad của Nga nếu cảm thấy bị đe dọa trực tiếp.
Chia sẻ
Tốt nghiệp Đại học Kiến trúc, sau khi bôn ba làm ăn ở các tỉnh, thành phố trong cả nước, năm 2019, anh Vũ Văn Cử, xã Xuân Lam, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An (trước thời điểm sắp xếp, sáp nhập, hợp nhất) bỏ phố về quê nuôi chồn hương sinh sản bằng thức ăn là cá rô phi, chuối chín...
Chia sẻ
Hưởng ứng phong trào thi đua “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nam Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên (địa phận huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình trước sáp nhập, hợp nhất) đã huy động mọi nguồn lực xã hội hóa, triển khai nhiều hoạt động chăm lo thiết thực, ý nghĩa.
Chia sẻ
Sau thời gian dài được cứu hộ, chăm sóc đặc biệt và phục hồi bản năng hoang dã tại Vườn Quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình), 7 con tê tê Java (Manis javanica) quý hiếm đã đưa vào tái thả tại Vườn Quốc gia Bạch Mã (Huế)
Chia sẻ
VĐV Fifi Sharma - mỹ nhân của làng bóng chuyền không có mặt trong danh sách ĐT bóng chuyền nữ Philippines tại SEA Games 33.
Chia sẻ
Hành vi cố ý đẩy chiến sĩ CSGT vào đầu xe tải có dấu hiệu của tội Giết người căn cứ theo Khoản 1, Điều 123 Bộ luật Hình sự. Theo luật sư, trường hợp phạm tội chưa đạt thì đối tượng Đặng Từ Minh vẫn đối diện với mức hình phạt tù nghiêm khắc có thể lên tới 20 năm, nhằm răn đe và bảo vệ an toàn cho lực lượng thi hành công vụ.
Chia sẻ
Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, những kết quả của Kỳ họp thứ 10 là dấu ấn đặc biệt quan trọng trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.
Chia sẻ
Nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay Quỹ Hỗ trợ nông dân và xây dựng chuỗi giá trị nông sản an toàn, Hội Nông dân TP.HCM vừa triển khai kế hoạch sản xuất trứng vịt hữu cơ tại xã Long Điền. Mô hình hướng đến chăn nuôi sạch, liên kết tiêu thụ ổn định và nâng cao thu nhập bền vững cho hội viên.
Chia sẻ
Tại Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân Việt Nam năm 2025, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Tập đoàn Intimex, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho rằng, thực hiện thành công Đề án 1 triệu ha lúa phát thải thấp sẽ nâng cao vị thế và giá gạo của Việt Nam. Đặc biệt, chúng ta có thể đẩy mạnh xuất khẩu sang Nhật Bản - nơi giá gạo đang tăng cao kỷ lục.
Chia sẻ
Radio online Nhịp sống nông thôn mới hôm nay có nội dung: Vĩnh Long nhân rộng mô hình Câu lạc bộ Nông dân tỷ phú; Ninh Bình thí điểm mô hình hợp nhất ba tổ chức Hội Nông dân sau sáp nhập; và những dự án hỗ trợ vốn giúp nông dân phục hồi sản xuất tại Quảng Ninh…
Chia sẻ
Ban Thi đua – Khen thưởng TP Hà Nội vừa công bố việc lấy ý kiến nhân dân về việc đề nghị tặng Huân chương Quân công hạng Nhất cho Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc.
Chia sẻ
Mâu thuẫn khi chơi bi-a, đánh bạn tử vong; điều tra vụ người phụ nữ bị bắn tử vong ở Đồng Nai; bắt giữ phạm nhân trốn trại bị truy nã đặc biệt nguy hiểm... là những tin nóng 24 giờ qua.
Chia sẻ
Với con số may mắn hôm nay 12/12, con giáp tuổi Tỵ không chỉ có công việc thịnh vượng mà việc kiếm tiền cũng thuận lợi, trong khi Sửu làm gì cũng khó khăn.
Chia sẻ
Nhằm giúp quý độc giả tiện theo dõi, Dân Việt xin đăng tải lịch thi đấu và trực tiếp bóng đá nam SEA Games 33 hôm nay (ngày 12/12).
Chia sẻ
Nhiều người lớn hình như không bao giờ dám nhận mình sai.
Chia sẻ
Trịnh Sâm là vị chúa sở hữu một hậu cung đông đúc vào bậc nhất, lên tới 400 cung tần, mỹ nữ chuyên lo việc hầu hạ. Thế nhưng giữa rừng giai nhân ấy, chỉ một người khiến ông say đắm đến mê muội, từ đó dẫn đến nhiều hệ lụy cho cả cơ nghiệp dòng họ. Người ấy chính là Đặng Thị Huệ.
Chia sẻ
Sử sách ghi nhận Liêu Thánh Tông là một trong những vị hoàng đế lẫy lừng nhất của người Khiết Đan trong lịch sử Trung Hoa.
Chia sẻ
"Hoàng tử ếch" Phạm Thanh Bảo đã bảo vệ thành công HCV 100 m ếch tại SEA games 33, khẳng định sức mạnh ở nội dung sở trường khi chiếm ưu thế từ đầu và tăng tốc mạnh mẽ, cán đích đầu tiên với thành tích 1 phút 01 giây 43.
Chia sẻ
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 11/12 tuyên bố rằng mọi “hiểu lầm” giữa Nga và Mỹ liên quan đến Ukraine đã được giải quyết sau cuộc gặp đầu tháng 12 giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Đặc phái viên của Mỹ, ông Steve Witkoff. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump cũng gây chú ý khi tuyên bố, 82% người Ukraine yêu cầu một giải pháp hòa bình để chấm dứt cuộc chiến.
Chia sẻ
Thủ tướng Phạm Minh Chính chúc mừng hai đội tuyển bóng đá Việt Nam sau khi cùng chiến thắng ở lượt trận cuối vòng bảng để lọt vào bán kết tại SEA Games 33.
Chia sẻ
Lâm Quang Nhật sẽ đến SEA Games 33 với mục tiêu lập kỷ lục mới trong sự nghiệp ở nội dung triathlon, hành trình đến đất Thái của anh luôn có sự đồng hành của niềm tin mà anh đã gây dựng bằng chính bản thân mình.
Chia sẻ
Chiều 11/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã điện đàm với Tổng Giám đốc Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom) Alexey Likhachev về hợp tác phát triển ngành công nghiệp năng lượng nguyên tử, trong đó có Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
Chia sẻ
Không quân Thái Lan cho biết, nước này phải tăng cường phá huỷ các căn cứ phóng máy bay không người lái của Campuchia – nhiều điểm trong số đó nằm ngay tại các tòa nhà sòng bạc sát biên giới - do binh sĩ của họ liên tục hứng chịu các cuộc tấn công dữ dội từ UAV của Campuchia, tờ Bangkok Post đưa tin.
Chia sẻ
Báo chí Indonesia không giấu được sự vui mừng khi U22 Việt Nam giành chiến thắng 2-0 trước U22 Malaysia tại SEA Games 2025, giúp U22 Indonesia còn hy vọng giành vé vào bán kết, dù tình thế vẫn đầy thử thách.
Chia sẻ
Tối 11/12, đội tuyển U22 Việt Nam đã xuất sắc vượt qua U22 Malaysia với tỷ số 2-0 nhờ các pha lập công của hậu vệ Nguyễn Hiểu Minh và Phạm Minh Phúc, qua đó khép lại vòng bảng SEA Games 33 với ngôi nhất bảng B, đồng thời ghi danh vào vào bán kết.
Chia sẻ
ĐT Việt Nam sở hữu 3 trung vệ cao từ 1m95?; HLV Nguyễn Đình Hoàng quyết thắng ĐT futsal nữ Indonesia; Messi tạo nên kỷ lục mới; Cựu cầu thủ Arsenal bị tố là “kẻ đào mỏ”; Real ấn định thời điểm ra phán quyết về HLV Alonso.
Chia sẻ
Đây là những nhà giáo được công nhận đạt chuẩn từ Hội đồng giáo sư Nhà nước, đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ giảng viên, nhà khoa học đầu ngành của Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam.
Chia sẻ
Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Than Uyên (Lai Châu) vừa tổ chức hội nghị đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền xã với nhân dân bản Hua Than năm 2025.
Chia sẻ
Tin tức 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Trần Kiều Quang 
