Vũ Hồng Phong (Ban Quản lý Khu di tích phường Nam Định)
Thứ ba, ngày 03/03/2026 06:25 GMT+7
Bình luận
0
Tiêu biểu như thái ấp của Thái sư Trần Thủ Độ, điền trang của An Sinh Vương Trần Liễu - phụ thân Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn...
Các thái ấp, điền trang này đã được lịch sử ghi nhận là một trong những đặc điểm nổi bật góp phần tạo nên cơ sở kinh tế - xã hội dưới thời nhà Trần.
Nhân kỷ niệm 800 năm Vương triều Trần khởi nghiệp (1226-2026), chúng ta cùng điểm lại một số thái ấp, điền trang tiêu biểu thời Trần, qua đó góp phần khẳng định tầm vóc và làm nổi bật các giá trị lịch sử, văn hoá, chính trị, kinh tế và quân sự thời Trần trong tiến trình lịch sử dân tộc.
Thái sư Trần Thủ Độ là bậc “khai quốc công thần”, có công rất lớn trong việc thiết lập vương triều Trần.
Kể từ khi làm quan cho triều Lý, cho đến lúc mất vào năm 1264, Thái sư Trần Thủ Độ luôn thể hiện tài năng của mình ở lĩnh vực quân sự, luôn bảo vệ cho sự tồn tại, phát triển của Vương triều Trần và quốc gia Đại Việt.
Thái ấp của Thái sư Trần Thủ Độ được lịch sử ghi chép nằm ở Quắc Hương, dân gian gọi là làng Vọc, nay thuộc xã Bình Giang, tỉnh Ninh Bình.
Nhà Trần ban cho Thái sư Trần Thủ Độ thái ấp ở Quắc Hương, để ông xây dựng thái ấp của mình như một cứ điểm quân sự có nhiệm vụ bảo vệ Hành cung Tức Mặc - Thiên Trường ở phía Bắc.
Mặc dù Thái sư Trần Thủ Độ có thái ấp ở Quắc Hương nhưng ông vẫn chọn vùng đất gần cung điện Tức Mặc xây dựng vườn lựu, mộ dân khai khẩn đất đai, làm nơi nghỉ ngơi mỗi khi về yết kiến Vua và Thái thượng hoàng tại cung điện Trùng Quang, Trùng Hoa.
Vì vậy, nơi đây được đặt tên là Lựu Viên (vườn lựu), sau gọi là Lựu Phố. Khi ông mất, nhân dân lập đền thờ tri ân công lao của ông.
Theo truyền thuyết tại địa phương, Thái sư Trần Thủ Độ và Linh từ Quốc mẫu Trần Thị Dung đã chiêu mộ nhân dân về đây khai hoang tạo lập nên mảnh đất Thái Thuần (nay là Tổ dân phố Lựu Phố, phường Nam Định).
Đến nay, trên mảnh đất này vẫn còn lưu lại các địa danh cổ như: Xạ Đích, Du Đồng, Bàn Cờ, đó là những xứ đồng do công sức của Thái sư và Linh từ khai khẩn.
Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên - Mông, các điền trang, thái ấp của vương hầu, quý tộc nhà Trần không chỉ đóng góp một lực lượng hùng mạnh mà còn cung cấp cho triều đình một số lượng lớn lương thực, thực phẩm.
Như vậy, vùng đất Lựu Viên còn là một trong nhiều thái ấp giữ vị thế chiến lược của triều đình, để Quan gia và Thái Thượng hoàng bàn việc cơ mật.
Hiện nay, tại Di tích đền Lựu Phố còn lưu lại câu đối, ghi dấu mối liên hệ mật thiết giữa Thái sư Trần Thủ Độ với mảnh đất Lựu Viên (Lựu Phố).
“Thái sư cựu trạch thiên niên tạiLựu Phố tân từ vạn cổ phương”
Dịch nghĩa:
“Nền nhà cũ Thái sư ngàn năm còn đóĐền mới nơi Lựu Phố muôn thuở linh thiêng”
Điền trang An Lạc của An Sinh vương Trần Liễu được ghi chép trong sách Nam Định tỉnh địa dư chí của Ngô Giáp Đậu như sau: “Ở Bảo Lộc thuộc Thiên Trường xưa (nay là phường Nam Định-tác giả) nguyên có đền thờ Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn. Xã này trước do đất bồi, vương phụ là An Sinh vương mộ dân khai khẩn lập ấp (gọi là An Lạc ấp). Vì Hưng Đạo Vương có công bình Nguyên nên được lập sinh từ ở đó. Điền trang An Lạc thời đó ở vùng ven sông Châu”.
Sách Thái vi quốc tế ngọc ký phần ngọc phả nhà Trần ghi: “Sau gia miễu là khu Lộc Quý dành cho Trung Vũ đại vương Thủ Độ, khu Thiên Bồi dành cho Chiêu Minh đại vương Quang Khải, khu Bảo Lộc cho Hưng Đạo đại vương. Tất cả đều đặt dân tạo lệ, ấp thang mộc”.
Như vậy, An Sinh vương Trần Liễu còn có điền trang An Lạc (Bảo Lộc) ở Nam Định. Sau đó, điền trang An Lạc được triều đình ban cho Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn làm thái ấp.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình mới (chủ yếu địa phận tỉnh Nam Định trước đây) có nhiều di tích phụng thờ Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn, song di tích quốc gia Đền Bảo Lộc, phường Nam Định, gắn liền với địa danh An Lạc (Bảo Lộc) được triều đình ban cho Hưng Đạo vương làm thái ấp, vì vậy nhân dân xây dựng đền để phụng thờ An Sinh vương Trần Liễu và Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn để tri ân công đức.
Theo các nguồn tư liệu lưu giữ tại di tích, thân thế Minh phi Diệp Diệu Hiền và công chúa Trần Bạch Hoa gắn liền với vùng đất Vạn Khoảnh được ghi lại như sau:
Vào cuối thế kỷ XIV, nhà Trần bước vào giai đoạn suy yếu, Hồ Quý Ly ép vua Trần Thuận Tông đi tu ở cung Bảo Thanh và nhường ngôi cho Thái tử Trần Án mới 3 tuổi.
Trước tình thế khó khăn, Minh phi Diệp Diệu Hiền (vợ vua Trần Thuận Tông) cùng em gái là công chúa Trần Bạch Hoa và một số hầu cận lên thuyền đến khu vực đất bãi ven sông Châu (giáp ngã ba Tuần Vường) dựng nhà cư ngụ.
Tại đây, bà đã chiêu mộ nhân dân lưu tán để khai khẩn đất hoang, tạo lập làng xã. Trong thời gian ngắn, dưới sự tổ chức của Minh phi, 4 dòng họ Lê, Bùi, Trần, Diệp (sau đổi thành họ Trần) với hơn 50 người đã khai phá được hàng nghìn mẫu ruộng.
Diệp Minh phi đã cho lập làng Vạn Khoảnh (với ý nghĩa chỉ một vùng đất đai rộng lớn). Trên vùng đất mới Vạn Khoảnh, Minh phi đã cho xây dựng ngôi đền thờ tổ họ Trần, trong đó có đức Thái tổ Trần Thừa.
Tại vùng đất mới, bà và em gái còn cho dựng ngôi chùa thờ Phật, lấy tên là Tân Dân tự, sau đổi thành Diên Quang tự và bà trở thành vị sư đầu tiên trụ trì tại chùa.
Sau khi Minh phi mất, dân làng trân trọng công lao đặt bài vị thờ tại đền Vạn Khoảnh. Hiện nay, tại đền Vạn Khoảnh có một số đôi câu đối ca ngợi công lao tạo lập vùng đất Vạn Khoảnh của Diệp Minh phi như sau:
“Khải xã do truyền điền Vạn KhoảnhMinh phi thượng ký thạch thiên niên”
Dịch nghĩa:
“Mở xã từ xưa truyền lại muôn mẫu ruộngNgàn năm bia đá ghi lại đức Minh phi”
Tín ngưỡng phụng thờ Minh phi Diệp Diệu Hiền và Công chúa Trần Bạch Hoa còn được nhân dân vùng đất Lựu Phố thờ tại Phủ Lựu Phố, trong khuôn viên di tích đền, chùa Lựu Phố tạo nên một hệ thống di tích rất phong phú, đa dạng, ghi nhớ công đức của những người có công với quê hương, đất nước.
Như vậy, trong tiến trình lịch sử dân tộc, vương triều Trần với 175 năm trị vì, một triều đại được lịch sử ghi nhận, đánh giá là phát triển đến đỉnh cao của văn minh Đại Việt, với các vị vua anh minh, những văn thần võ tướng đã để lại cho lịch sử dân tộc nhiều bài học vô giá về dựng nước và giữ nước.
Năm 2026, tròn 800 năm nhà Trần khởi nghiệp, chúng ta càng tự hào là quê hương - vùng đất phát tích đế vương của triều Trần, nơi còn lưu giữ một kho tàng di sản văn hoá đồ sộ, trong đó có dấu tích Hành cung Tức Mặc - Thiên Trường, Trung tâm quyền lực, chính trị, văn hoá của quốc gia Đại Việt vào thế kỷ XIII-XIV.
Việc điểm lại một số điền trang, thái ấp tiêu biểu dưới thời Trần trên địa bàn phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình không chỉ góp phần làm nổi bật các giá trị kinh tế, văn hoá, chính trị, quân sự dưới thời Trần mà còn bồi đắp niềm tự hào về truyền thống dựng nước, giữ nước của cha ông, tiếp tục lan tỏa “Hào khí Đông A” và truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc để xây dựng quê hương Nam Định ngày thêm phồn vinh, hạnh phúc.
Tình trạng tiểu khó, tiểu nhiều lần về đêm kéo dài khiến người bệnh mất ngủ, đồng thời làm việc kiểm soát đường huyết và huyết áp trở nên khó khăn hơn.
Chia sẻ
Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn – Pleiku (Gia Lai) có tổng chiều dài khoảng 125km; đi qua 16 xã, phường: Phường An Nhơn, phường An Nhơn Bắc, xã Bình Hiệp, xã Bình An, xã Bình Phú, xã Bình Khê, xã Ya Hội, phường An Bình, xã Đak Pơ, xã Hra, xã Lơ Pang, xã Mang Yang, xã KDang, xã Đak Đoa, xã Ia Băng, phường Hội Phú.
Chia sẻ
Việc tuyến đường Nguyễn Tuân được mở rộng đã tạo cú hích đáng kể cho thị trường bất động sản khu vực Thanh Xuân. Giá nhà mặt phố tăng 10 - 15% chỉ sau một năm, nhiều tài sản được chào bán với giá hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng, song thanh khoản vẫn chưa theo kịp đà tăng giá.
Chia sẻ
Hàng trăm cánh diều khổng lồ mang nhiều hình thù độc đáo đồng loạt tung bay trên bầu trời biển Quy Nhơn đã tạo nên khung cảnh rực rỡ, thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh tại Liên hoan Diều nghệ thuật Quy Nhơn - Gia Lai năm 2026.
Chia sẻ
World Cup 2026 đang diễn ra rất sôi động và trong lần trở lại Mỹ sau 10 năm, địa điểm mà tôi chọn lựa đầu tiên là sân vận động Mercedes-Benz tại thành phố Atlanta.
Chia sẻ
Tử vi ngày mai nhấn mạnh, thu nhập của con giáp tuổi Thìn sẽ cực kỳ mạnh mẽ, với mức tăng lương đáng kể hoặc chia sẻ lợi nhuận dự án.
Chia sẻ
Chúng em như những họa sĩ đang tỉ mẩn vẽ nên bức tranh cuộc đời của riêng mình bằng những gam màu của ước mơ, nỗ lực và niềm tin. Trên hành trình ấy, không phải ai cũng bắt đầu bằng những nét vẽ hoàn hảo.
Chia sẻ
ĐT Brazil thi đấu chưa thực sự ấn tượng như kỳ vọng tại World Cup 2026, nhưng với cá nhân Vinicius, anh đang thể hiện được sự hiệu quả cao dưới sự dẫn dắt của HLV Carlo Ancelotti.
Chia sẻ
Anh Đặng Quốc Toàn lại chọn ở lại với lò đúc đồng của gia đình tại làng nghề đúc đồng Trà Đông, xã Thiệu Trung, tỉnh Thanh Hóa (địa phận huyện Thiệu Hóa cũ) để từng bước đổi mới sản phẩm, mở rộng thị trường, tạo việc làm cho lao động địa phương.
Chia sẻ
Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev tuyên bố rằng, trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào các thành phố của Nga, đã đến lúc công khai khẳng định rằng không còn và cũng không thể có bất kỳ "luật lệ" nào trong cách ứng xử với Kiev.
Chia sẻ
Mạng xã hội xứ Trung xôn xao trước tin hai nghệ sĩ đại lục nhận đề cử tại giải thưởng phim ảnh Seoul. Tuy nhiên, công chúng nhanh chóng phát hiện đây chỉ là chiêu trò thổi phồng thành tích quen thuộc.
Chia sẻ
Sau nhiều năm rơi vào trạng thái "đóng băng" vì vướng mặt bằng, dự án Khu đô thị mới-Công viên trung tâm Đồng Xoài, phường Bình Phước, TP Đồng Nai mới (địa phận thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước cũ) đã chính thức chuyển mình.
Chia sẻ
Hội nghị Ban thường vụ Đảng ủy phường Vĩnh Yên, tỉnh Phú Thọ mới (địa phận thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc cũ) phiên thường kỳ tháng 06/2026, nghe và cho ý kiến chỉ đạo đối với một số nhiệm vụ công tác trọng tâm. Hội nghị đã dành phần lớn thời gian tập trung cho ý kiến về thành lập, tổ chức lại các phòng thuộc UBND phường; phương án sắp xếp, đổi tên tổ dân phố trên địa bàn phường (sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026).
Chia sẻ
Có tiềm năng lớn để phát triển carbon rừng, thế nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau nên tỉnh Quảng Ngãi (gồm địa phận tỉnh Kon Tum cũ) chưa “đánh thức”, để khai thác nguồn tài nguyên được ví là “tài sản xanh” này.
Chia sẻ
Một năm kể từ khi chia tay Hà Nội FC, giá trị chuyển nhượng của tiền đạo Joao Pedro đã tăng gấp đôi.
Chia sẻ
Tiền đạo Borja Iglesias bất ngờ khi bị nhân viên an ninh từ chối không cho vào trại huấn luyện của ĐT Tây Ban Nha và hỏi: “Anh có phải là cầu thủ không?”.
Chia sẻ
Năm nay, TP.HCM chứng kiến một bất ngờ khi danh hiệu Thủ khoa lớp 10 TP.HCM thuộc về Nguyễn Đăng Phúc, học sinh lớp 9/1 Trường Tiểu học, THCS Hồng Ngọc – một ngôi trường tư thục.
Chia sẻ
FPOLY UAV RESCUE CHALLENGE 2026 không chỉ là cuộc thi điều khiển máy bay không người lái, mà còn là cách FPT Polytechnic đưa sinh viên tiếp cận các bài toán công nghệ có tính ứng dụng xã hội. Từ thiết kế, lắp ráp, lập trình đến vận hành UAV trong mô hình cứu hộ, cuộc thi cho thấy rõ định hướng đào tạo thực tiễn, gắn với nhu cầu nhân lực công nghệ trong bối cảnh mới.
Chia sẻ
Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski cho rằng Warsaw nên tham gia đàm phán với Moscow để giải quyết xung đột Ukraine.
Chia sẻ
World Cup 2026 đã qua 2 lượt trận với ĐT Brazil và siêu sao Neymar vẫn chưa ra sân thi đấu phút nào. Câu hỏi đặt ra là, bao giờ thì Neymar sẽ xung trận hay anh đang trở thành người thừa về chuyên môn?
Chia sẻ
BTV VTV Thu Hương tự hào khoe con gái đỗ cùng lúc 3 trường chuyên, nhận học bổng toàn phần. Trong đó có một trường chuyên đắt giá nhất cả nước.
Chia sẻ
Nhiều tháng điều trị bằng thuốc nhưng không hiệu quả, một bệnh nhân đau thần kinh sau zona kèm teo cơ, yếu vận động bàn tay đã cải thiện 90% triệu chứng khi được điều trị bằng kỹ thuật kích thích từ trường xuyên sọ kết hợp thuốc tại Vinmec Times City.
Chia sẻ
Với 9 phiên thảo luận chuyên đề tập trung vào những vấn đề thời sự và mang ý nghĩa chiến lược, Diễn đàn Báo chí toàn quốc lần thứ 3 năm 2026 không chỉ là nơi trao đổi nghiệp vụ mà còn mở ra những hướng tiếp cận mới cho báo chí Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động truyền thông.
Chia sẻ
Trong lúc triển khai lực lượng xử lý vụ cháy rừng tại khu vực xã Kỳ Văn (Hà Tĩnh), người dân phát hiện hai thi thể trong khu vực xảy ra cháy. Cơ quan chức năng đang điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Chia sẻ
Ngày 20/6, trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026, 5 phiên thảo luận chuyên sâu đã tập trung vào các vấn đề cốt lõi của báo chí hiện đại, từ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phát triển kinh tế báo chí, bảo vệ bản quyền trong kỷ nguyên AI.
Chia sẻ
Không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ và bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc, Lào Cai còn sở hữu hệ thống chợ phiên vùng cao độc đáo bậc nhất Tây Bắc. Mỗi chợ phiên đều mang màu sắc riêng, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế khi muốn khám phá đời sống, văn hóa và ẩm thực vùng cao.
Chia sẻ
Giữa thị trường bất động sản hàng hiệu vốn không thiếu những lời quảng bá, Noble Crystal Long Bien WorldHotels Residences chọn cách chứng minh giá trị bằng chính những gì hữu hình: Vị thế đắc địa, phong cách sống giàu cảm hứng, và một tiêu chuẩn bàn giao ấn tượng được đầu tư đến từng chi tiết.
Chia sẻ
Đức thắng Curacao 7-1 ở trận ra quân, nhưng Bờ Biển Ngà mới là đối thủ đủ sức kiểm tra chất lượng thật của thầy trò Julian Nagelsmann. Trong trận đấu ấy, Florian Wirtz và Ousmane Diomande có thể trở thành hai hình ảnh đối lập: một người đại diện cho bộ não sáng tạo của ĐT Đức, người kia là mẫu trung vệ hiện đại mà bóng đá châu Phi đang sản sinh ngày càng nhiều.
Chia sẻ
Không còn dừng lại ở việc bán các mặt hàng nông sản thô, Đồng Tháp đang thực hiện bước chuyển dịch mạnh mẽ hướng tới mô hình "Hệ sinh thái kinh tế sen" tích hợp đa giá trị, số hóa toàn diện.
Chia sẻ
Trong 10 đại diện châu Phi dự World Cup 2026, có 2 đội thắng, 4 đội hòa và 4 đội thua ở lượt trận đầu tiên. Tuy nhiên, những con số đó chưa phản ánh đầy đủ bức tranh chung.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
