Quyền Bộ trưởng Trần Đức Thắng gợi mở hướng nhân rộng giống nho mới cho thu nhập 1 triệu USD/năm

Lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật đạt nhiều kết quả tích cực

Báo cáo về công tác trồng trọt và bảo vệ thực vật với quyền Bộ trưởng Bộ NNMT Trần Đức Thắng, ông Huỳnh Tấn Đạt- Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (BVTV) cho biết, trong những năm qua, ngành trồng trọt và BVTV đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật như đảm bảo an ninh lương thực với sản lượng cao, tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu nông sản lên 32,8 tỷ USD (năm 2024), phát triển đa dạng giống cây trồng và nông sản, cùng với việc áp dụng công nghệ cao và mô hình sản xuất hiện đại như 1 triệu ha lúa chất lượng cao ở Đồng bằng sông Cửu Long...

Theo ông Đạt, lĩnh vực trồng trọt và BVTV được điều chỉnh bởi Luật Trồng trọt và Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật cùng với hệ thống các nghị định, thông tư hướng dẫn triển khai. Nhìn chung hệ thống pháp luật về trồng trọt và bảo vệ thực vật cơ bản đã được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu quản lý của ngành, lĩnh vực.

Trong thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ phát triển nông nghiệp, trong đó có lĩnh vực trồng trọt và bảo yêu thực vật. Các chính sách này đã góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy tái cơ cấu ngành, khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, giảm thiểu rủi ro, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của ngành trồng trọt, bảo vệ thực vật.

Trên cơ sở các chính sách khung do Trung ương ban hành, nhiều địa phương đã chủ động cụ thể hóa và ban hành chính sách hỗ trợ riêng phù hợp với điều kiện thực tiễn và nguồn lực của tỉnh.

Trong những năm qua, ngành trồng trọt đã chủ động xây dựng và triển khai Chiến lược phát triển trồng trọt đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó xác định rõ mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững gắn với thích ứng biến đồi khí hậu và hội nhập quốc tế.

Một trong những thành tích ấn tượng của ngành trồng trọt và BVTV là đã nghiên cứu, phát triển nhiều giống cây trồng mang tính đột phá. Tính đến hết năm 2024, Việt Nam đã có 1.008 giống cây trồng được công nhận chính thức, trong đó: Có 661 giống cây lương thực, cây thực phẩm (gồm 455 giống lúa, 206 giống ngô) và 347 giống cây công nghiệp, cây ăn quả. Bên cạnh đó, có 11.380 giống cây trồng được tự công bố lưu hành theo quy định.

Về công tác kiểm dịch thực vật, trong năm 2024, hệ thống KDTV cả nước thực hiện kiểm dịch thực vật với hơn 700.000 lô hàng với khối lượng hơn một trăm triệu tấn. Nhiều lần phát hiện đổi tượng KDTV trên hàng hoá nhập khẩu. Hàng hoả xuất khẩu cũng được kiểm tra chặt chẽ, số lượng thông bảo không tuân thủ của các nước giảm dần đều qua hàng năm.

Ông Đạt cho biết thêm, Việt Nam đã đạt được nhiều thành công trong việc mở cửa thị trường cho một số mặt hàng như măng cụt, sầu riêng, khoai lang, thạch đen, chanh leo... sang thị trường Trung Quốc; Thanh long, nhãn, vải, xoài, chôm chôm, vú sữa, dừa và bưởi sang thị trường Hoa Kỳ; Thanh long và xoài sang thị trường Hàn Quốc; Thanh long, xoài, nhãn và vải sang thị trường Úc, Nhật Bản và Thái Lan…

Trong thời gian vừa qua, Cục trưởng Cục Trồng trọt và BVTV tích cực triển khai việc đàm phán để dỡ bỏ các rào cản kỹ thuật tại các thị trường. Kết quả mới nhất là trong năm 2024, Liên minh châu Âu đã công nhận Việt Nam là quốc gia chưa có vi khuẩn Xylella fastidiosa – minh chứng cho tính minh bạch, tin cậy của hệ thống KDTV Việt Nam.

Trong 10 nhóm mặt hàng duy trì kim ngạch xuất khẩu từ 1,0 tỷ USD trở lên thì sản phẩm trồng trọt chiếm 6 mặt hàng (lúa gạo, cao su, cà phê, hạt tiêu, hạt điều, sắn, rau quả), trong đó có 4 mặt hàng luôn duy trì kim ngạch xuất khẩu trên 3 tỷ USD (trái cây, hạt điều, cà phê, gạo)...

Để đạt mục tiêu tăng trưởng gần 3%, Cục trưởng Cục Trồng trọt và BVTV đề nghị Bộ sớm có văn bản định hướng, hướng dẫn các địa phương thống nhất mô hình tổ chức ngành trồng trọt và bảo vệ thực vật trong bối cảnh tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm hệ thống quản lý vận hành thông suốt, tránh chồng chéo và đứt gãy trong chỉ đạo sản xuất, dự báo dịch hại và thu thập số liệu.

Cục Trồng trọt và BVTV đề nghị Bộ sớm phân bổ, giao bổ sung các chỉ tiêu công chức, viên chức. Tổ chức sớm xét tuyển, thi tuyển công chức, viên chức để bổ sung nguồn lực, đặc biệt là biên chế làm việc tại các cửa khẩu để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác kiểm dịch thực vật, kiểm soát an toàn thực phẩm nhập khẩu.

Ông Đạt cũng cũng đề nghị Bộ đẩy nhanh tiến độ sửa chữa, nâng cấp, xây dựng cơ sở dữ liệu, phần mềm đối với các thủ tục hành chính đủ điều kiện thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình nhưng chưa có phần mềm hoặc phần mềm chưa đáp ứng.

Tích cực áp dụng công nghệ vào quản lý, sản xuất

Chia sẻ tại buổi làm việc, GS.Nguyễn Hồng Sơn - Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho rằng: So với mức tăng trưởng chung của toàn ngành, mức tăng trưởng của lĩnh vực trồng trọt mới đạt 2% là khá thấp.

Tuy nhiên, dù mức tăng trưởng còn khiêm tốn nhưng ông Sơn khẳng định: Trong thời gian vừa qua, lĩnh vực trồng trọt đã đạt được nhiều kết quả rất ấn tượng, nhất là về nghiên cứu, sản xuất các giống cây trồng, các giải pháp công nghệ mới áp dụng vào sản xuất đạt hiệu quả rất cao.

"Chúng ta đang sở hữu nhiều giống lúa, cà phê... mà nhiều nước trên thế giới mơ ước. Hiện nay, chúng ta có giống lúa đưa vào sản xuất có thể đạt năng suất 10 tấn/ha. Nhờ đột phá trong khâu nghiên cứu giống, Việt Nam đang sản xuất và xuất khẩu nhiều loại nông sản đứng đầu thế giới như gạo, cà phê..." ông Sơn nhấn mạnh.

Để lĩnh vực trồng trọt đạt kết quả cao hơn, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam kiến nghị Bộ cần tính toán lại số liệu, phương pháp thống kê phục vụ sản xuất chính xác và hiệu quả hơn. Tránh tình trạng chạy theo số liệu năng suất, số lượng mà bỏ qua tăng chất lượng, giá trị sản phẩm.

GS.Nguyễn Hồng Sơn cũng kiến nghị, Bộ sớm cải thiện và áp dụng công nghệ chính xác vào sản xuất. Trong đó cần chú trọng đến công nghệ bón phân, tưới nước chính xác vừa nhằm nâng cao năng suất, chất lượng mà vẫn giảm được chi phí, vật tư nông nghiệp đầu vào.

Bên cạnh đó, Bộ rà soát lại quy hoạch các vùng sản xuất hàng hoá tập trung gắn với xây dựng nhà máy chế biến."Trong thời gian qua, công tác quy hoạch sản xuất chưa đảm bảo đồng bộ, chưa có công cụ cứng rắn để quản lý, điều chỉnh sản xuất dẫn đến hệ luỵ người dân vẫn còn phải đối mặt với điệp khúc "được mùa, mất giá, được giá lại mất mùa". Đơn cử như cây sầu riêng ở nước ta đang phát triển, tăng trưởng rất nóng, tự phát khiến người trồng vướng phải rất nhiều rủi ro, thiệt hại", ông Sơn nói thêm.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Quyền Bộ trưởng Bộ NNMT Trần Đức Thắng đánh giá rất cao các đóng góp của ngành trồng trọt và BVTV góp phần vào tăng trưởng chung của toàn ngành nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực cho đất nước.

Đồng tình với các góp ý, hiến kế của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học tại buổi làm việc, Quyền Bộ trưởng Bộ NNMT cho rằng: Bên cạnh các thuận lợi, ngành trồng trọt và BVTV đang phải đối mặt với nhiều rủi ro do tác động của biến đổi khí hậu, dịch bệnh, biến động giá nông sản trên thị trường, và các yếu tố kinh tế - xã hội...

Cần tích cực đạt mục tiêu tăng trưởng 3%

Để khắc phục các khó khăn, thách thức, người đứng đầu Bộ NNMT yêu cầu Cục Trồng trọt và BVTV cần bám sát chủ trương của Bộ để đảm bảo phát triển bền vững, đạt mục tiêu tăng trưởng gần 3%; đáp ứng mục tiêu sản xuất lương thực, nâng cao chất lượng nông sản, đẩy mạnh xuất khẩu...

Theo ông Thắng, sau quá trình sáp nhập, đến nay ngành trồng trọt và BVTV đã đi vào hoạt động ổn định, hiệu quả hơn. Sắp tới, chúng ta phải tích cực áp dụng các công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo (AI) vào các khâu trong sản xuất, nghiên cứu giống mới, kiểm dịch thực vật, gỡ các rào cản kỹ thuật tại các thị trường...

Dẫn chứng thực tế, Quyền Bộ trưởng Bộ NNMT Trần Đức Thắng cho biết, vừa qua, ông cùng đoàn công tác của Bộ đi tham quan mô hình trồng nho ở Hàn Quốc cho thu nhập hàng triệu USD/ha/năm. Việt Nam chúng ta cũng đã nhập giống nho trên, Bộ rất kỳ vọng, sắp tới, các nhà khoa học sẽ nghiên cứu đưa công nghệ này vào sản xuất giúp người dân có thu nhập cao hơn các giống đang trồng trong nước.

Tại buổi làm việc, quyền Bộ trưởng Bộ NNMT yêu cầu Vụ Tổ chức cán bộ tích cực phối hợp, hỗ trợ Cục Trồng trọt và BVTV trong việc tuyển dụng công chức, viên chức để bổ sung thêm nguồn lực cho lĩnh vực trồng trọt, BVTV đảm bảo đúng theo quy định của pháp luật.

"Mục tiêu là xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đảm bảo chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Để làm được điều đó, các cơ quan của Bộ cần tích cực áp dụng công nghệ, AI vào các khâu quản lý, sản xuất... để vừa đảm bảo tiến độ, chất lượng công việc ngày càng đạt hiệu quả cao hơn", ông Thắng nhấn mạnh.

×