Sau sáp nhập tỉnh, 21/34 địa phương giáp biển: Chuyên gia quy hoạch nói gì?

21/34 địa phương mới giáp biển sau sáp nhập tỉnh, thành

Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII. Theo danh sách, 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh sau khi sáp nhập được Ban chấp hành Trung ương thông qua, thì có đến 21/34 tỉnh, thành ven biển. Trong số này, 16 tỉnh, thành mới sau hợp nhất, sáp nhập tỉnh sẽ giáp biển và 5 tỉnh, thành ven biển giữ nguyên, không hợp nhất.

Như vậy, Việt Nam chỉ còn lại 21 tỉnh ven biển so với con số 28 tỉnh hiện nay. Tuy nhiên, về tỷ lệ thì sau sáp nhập tỉnh, thành tỷ lệ các địa phương giáp biển là 62% (21/34 tỉnh), lớn hơn rất nhiều so với con số 44% hiện nay (28/63 tỉnh).

Trong đó, 21 tỉnh, thành ven biển mới sau khi sáp nhập tỉnh đều có cảng biển. Ngoài ra, sau sáp nhập còn có 2 tỉnh không giáp biển nhưng vẫn có cảng biển là Đồng Nai (hợp nhất Đồng Nai và Bình Phước) và Tây Ninh (hợp nhất Tây Ninh và Long An).

Đặc biệt, sau sáp nhập tỉnh, thành, nhiều địa phương tại khu vực miền núi (thời điểm hiện tại) như: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng, sau sáp nhập, hợp nhất sẽ trở thành tỉnh, thành ven biển mới là: Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng.

Theo Nghị quyết 139/2024/QH15 về phân vùng sử dụng không gian biển, đã nêu nội dung phân định đối với vùng đất ven biển và các đảo, các quần đảo. Trong đó, đối với vùng đất ven biển đã phân định 4 vùng đất ven biển được quy hoạch đến năm 2030.

Cụ thể, vùng đất ven biển phía Bắc (từ Quảng Ninh đến Ninh Bình); vùng đất ven biển Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ (từ Thanh Hóa đến Bình Thuận); vùng đất ven biển Đông Nam Bộ (Bà Rịa - Vũng Tàu và TP.HCM); vùng đất ven biển Tây Nam Bộ (Tiền Giang đến Kiên Giang và các đảo, các quần đảo).

Trước khi sáp nhập tỉnh, thành, Việt Nam có 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, trong đó có 28 tỉnh, thành phố ven biển. Trong số này, có 2 tỉnh là Ninh Bình và Bạc Liêu giáp biển nhưng không có cảng biển.

Ngoài ra, Việt Nam còn có 8 tỉnh thành dù không giáp biển nhưng có hệ thống cảng biển. Trong đó, 2 địa phương có cảng biển loại I là Đồng Nai và Cần Thơ; 2 địa phương có cảng biển loại II là Đồng Tháp và Hậu Giang; 4 địa phương còn lại có cảng biển loại III là Bình Dương, Long An, An Giang, Vĩnh Long.

Sáp nhập tỉnh, kết nối miền biển và miền núi

Theo ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, định hướng kết nối các tỉnh nội địa, đặc biệt là vùng cao như Tây Nguyên với các địa phương ven biển là tư duy quy hoạch chiến lược, phù hợp với bối cảnh phát triển tích hợp hiện nay.

"Tây Nguyên hiện gồm 5 tỉnh với tổng diện tích trên 50.000km2 và dân số khoảng 6 triệu người. Nhưng điều quan trọng hơn là giá trị chiến lược của vùng Tây Nguyên không chỉ nằm ở quy mô dân số hay diện tích, mà còn ở bản sắc văn hóa độc đáo, khí hậu đặc thù và nguồn tài nguyên phong phú...", ông Chính chia sẻ.

Cũng theo ông Chính, khi nhắc đến Tây Nguyên, người ta thường nghĩ ngay đến những cao nguyên trải dài như Kon Tum, Di Linh, Buôn Ma Thuột... Nhưng đây cũng chính là nơi khởi nguồn của nhiều dòng sông lớn và quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực duyên hải miền Trung và Đông Nam Bộ, tiêu biểu như sông Sê San, sông Đồng Nai… Những con sông này không chỉ có giá trị về mặt thủy lợi và năng lượng mà còn góp phần tạo nên mối liên kết tự nhiên và kinh tế giữa các vùng.

"Mối liên kết giữa Tây Nguyên và các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ là hoàn toàn rõ ràng, không chỉ về mặt địa lý mà còn về kinh tế, giao thương và phát triển không gian vùng. Ngày nay, khi chúng ta đã có tư duy phát triển theo không gian tích hợp, điều quan trọng hơn là kết nối vùng một cách hài hòa và hiệu quả thay vì chia tách hành chính đơn thuần", ông Chính nhấn mạnh.

Cũng theo nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cần tăng cường liên kết giữa Tây Nguyên và Nam Trung Bộ để hình thành trục kết nối Đông - Tây, kết nối giữa miền biển và miền núi, giữa đồng bằng và cao nguyên. Sự kết nối này không chỉ là về giao thông, vận tải, mà còn là sự liên thông về dòng chảy kinh tế, dòng chảy văn hóa và lịch sử, mở rộng không gian phát triển một cách bền vững và hiệu quả. Đây là yếu tố có ý nghĩa chiến lược trong quy hoạch phát triển vùng.

Về phương án mở rộng không gian hướng biển, sáp nhập tỉnh nội địa với những địa phương có biển, nhiều chuyên gia cũng cho rằng, Việt Nam là quốc gia có bờ biển dài, vùng biển rộng lớn. Do đó, chiến lược phát triển hướng biển là định hướng chiến lược được thể hiện nhất quán trong các chính sách phát triển quốc gia.

Trong đó, việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng theo chủ trương hướng biển. Điều này thể hiện qua quy hoạch tuyến đường giao thông, đường sắt trọng điểm. Các tuyến đường này có sự kết nối với những khu vực, những nơi có biển và yếu tố hướng biển vô cùng quan trọng.

Theo ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), trong đề án trình Trung ương đã đề xuất phương án sáp nhập theo hướng kết nối các tỉnh, thành phố chưa có biển với các địa phương ven biển nhằm tạo không gian phát triển cho địa phương.

"Không gian phát triển không chỉ là quy mô, diện tích mà còn có yếu tố khác đảm bảo mục tiêu phát triển lâu dài, hướng biển. Lấy ví dụ ở khu vực Tây Nguyên hiện nay chưa gắn với biển về địa hình. Trong lần sáp nhập tỉnh này, chúng tôi định hướng sắp xếp gắn với các địa phương có biển để khai thác hết tiềm năng về quỹ đất, phát triển vựa nông sản nổi tiếng của cả nước", ông Tuấn chia sẻ.

×