Sau sáp nhập, xã này ở Lào Cai có gần 6.400ha quế, phấn đấu thu nhập bình quân đạt 100 triệu đồng/người/năm

Khai thác lợi thế cây đặc sản, nâng cao giá trị "vàng xanh"

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Mậu A, tỉnh Lào Cai được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Mậu A và 4 xã Yên Thái, Ngòi A, Mậu Đông, An Thịnh của huyện Văn Yên (tỉnh Yên Bái cũ).

Sau sáp nhập, xã Mậu A có 41 thôn, dân số trên 40.000 người, là nơi sinh sống của 13 dân tộc anh em. Kinh tế của người dân trên địa bàn xã phần lớn đến từ sản xuất nông, lâm nghiệp, trong đó cây quế là cây trồng chủ lực, chiếm khoảng trên 30% tổng thu nhập trên địa bàn xã.

Từ trồng cây quế, nhiều hộ gia đình trên địa bàn xã Mậu A đã vươn lên thoát nghèo, làm giàu bền vững. Tiêu biểu như hộ gia đình ông Đoàn Văn Khánh, thôn Gia Nhậm, nay đã thành hộ khá giả, có thu nhập ổn định nhờ rừng quế.

Hiện, gia đình ông Khánh đang trồng khoảng 8ha quế, kết hợp chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi trồng thủy sản, cho thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm. Theo ông Khánh, so với cây lúa, cây sắn, cây quế chăm sóc không quá vất vả, lại là loại cây đa giá trị, đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất.

“Trồng quế vất vả nhất là 4 năm đầu, bởi phải làm cỏ sạch thì cây mới sinh trưởng, phát triển tốt. Từ năm thứ 5 trở đi, việc chăm sóc nhẹ hơn, ít phải làm cỏ; người trồng có thể tỉa cành, lá, cây để bán, tạo thêm nguồn vốn xoay vòng. Còn từ 8-10 năm đổ đi, cây quế có thể cho thu hoạch vỏ, mang lại giá trị kinh tế rõ rệt.”, ông Khánh chia sẻ.

Cũng theo ông Khánh, quế tươi sau khi thu hoạch có thể bán trực tiếp cho thương lái tại các điểm thu mua để chế biến thành quế sáo, quế chẻ, quế khô cung ứng ra thị trường. Bình quân 1ha quế nếu thu gối vụ có thể cho thu nhập từ 180–200 triệu đồng mỗi năm; trường hợp thu trắng, doanh thu có thể đạt tới 300 triệu đồng/ha.

Nâng cao giá trị cho cây quế, xã Mậu A đang đẩy mạnh liên kết giữa người nông dân với các cơ sở chế biến. Từ những vườn trồng nhỏ lẻ của các hộ gia đình, cây quế đang được phát triện được chuỗi giá trị với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, tạo hướng phát triển ổn định và bền vững cho vùng nguyên liệu.

Là một trong những doanh nghiệp chế biến quế trên địa bàn xã Mậu A, Công ty Hải Ngọc Vân Yên không chỉ bao tiêu quế cho nhiều hộ dân mà còn đang tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương.

Theo chị Hoàng Thị Trang – đại diện Công ty Hải Ngọc Vân Yên, hiện doanh nghiệp chuyên thu mua và sơ chế vỏ quế khô cùng một số loại gia vị, giải quyết việc làm thường xuyên cho khoảng 50–60 lao động với mức lương từ 3-15 triệu đồng/người/tháng; vào mùa cao điểm, số lao động thời vụ có thể tăng lên 160–180 người.

Hàng năm, từ đầu vụ, doanh nghiệp sẽ thu mua quế tươi từ các hộ trồng quế, sau đó tiến hành sơ chế, phân loại thành nhiều dòng sản phẩm như quế điếu, quế ống, quế vụn... Các phụ phẩm từ quế cũng tiếp tục được nghiền bột, ép khối, chế biến thành các sản phẩm có giá trị kinh tế.

Hiện, cơ sở chế biến của Công ty Hải Ngọc Vân Yên có quy mô khoảng 1.000m², được đầu tư 2 máy nghiền bột và 2 máy chà vỏ quế, có thể chế biến khoảng 20 tấn quế/ngày. Vào cao điểm, mỗi tháng doanh nghiệp có thể xuất bán khoảng 100–200 tấn sản phẩm các loại ra thị trường.

“Nhờ ứng dụng hệ thống máy móc và các tiến bộ kỹ thuật, hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp được nâng lên rõ rệt. Nếu như trước đây, nhiều khâu sản xuất còn phải thủ công, công nhân chỉ sơ chế quế đơn giản; thì nay, việc đầu tư máy móc và áp dụng quy trình chế biến bài bản đã giúp cải thiện chất lượng các sản phẩm từ quế, tăng năng suất, giảm chi phí nhân công, qua đó nâng cao tính chủ động trong sản xuất và tiêu thụ”, chị Trang cho hay.

Phát triển chuỗi giá trị quế bền vững, xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn

Hiện nay, trên địa bàn xã Mậu A có hơn 6.380ha quế, với khoảng 20 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia thu mua, chế biến quế; phần lớn hộ dân trên địa bàn đều gắn sinh kế với các ngành nghề liên quan đến trồng, thu mua và chế biến quế.

Mậu A đã hình thành vùng nguyên liệu quế tập trung, tạo lợi thế rõ rệt để xã phát triển kinh tế rừng, thực hiện hiệu quả chương trình giảm nghèo bền vững, xây dựng những thôn làng văn minh, giàu đẹp.

Trong giai đoạn từ năm 2020-2025, xã Mậu A có tốc độ phát triển kinh tế nhanh, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 65 triệu đồng/người/năm.

Cùng với đó, sự nghiệp giáo dục và đào tạo phát triển khá toàn diện, chất lượng giáo dục ngày càng được nâng lên, môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hạnh phúc; công tác dân số, chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân được đặc biệt quan tâm; các chính sách an sinh xã hội được thực hiện hiệu quả; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết tôn giáo...

Xã cũng tập trung đẩy mạnh phát triển khoa học - công nghệ, ứng dụng chuyển đổi số nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động: 100% các thôn có mạng Internet cáp quang và mạng di động 3G, 4G; 100% nhà văn hóa thôn có wifi kết nối internet; triển khai nhiều giải pháp xây dựng xã chuyển đổi số, xây dựng kế hoạch và triển khai chiến dịch “Phát triển công dân số - từ khu phố đến bản làng” trên địa bàn toàn xã.

Nhiệm kỳ 2025-2030, phấn đấu tăng thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 100 triệu đồng/người/năm, xã Mậu A xác định tiếp tục xây dựng và triển khai các đề án phát triển kinh tế, trong đó trọng tâm là đề án phát triển cây quế, nâng cao năng lực cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo ông Đinh Mạnh Cường – Phó Chủ tịch UBND xã Mậu A, để phát triển bền vững ngành quế trong thời gian tới, xã Mậu A sẽ triển khai nhiều giải pháp, tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, xã Mậu A tiếp tục đẩy mạnh quy hoạch cụm công nghiệp, bố trí hạ tầng và quỹ đất phù hợp nhằm thu hút các doanh nghiệp sản xuất, chế biến quế đang hoạt động trên địa bàn, đồng thời kêu gọi thêm doanh nghiệp từ các địa phương khác đầu tư vào xã. Mục tiêu là từng bước đưa Mậu A trở thành trung tâm sản xuất, chế biến quế của tỉnh Lào Cai, phát huy lợi thế của địa phương nằm trong vùng trồng quế lớn của cả nước.

Đồng thời, xã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân sản xuất, trồng và chế biến quế theo hướng hữu cơ; thúc đẩy liên kết giữa người trồng quế với các nhà máy, doanh nghiệp chế biến nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu, tạo giá trị gia tăng cao hơn cho người dân và đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội bền vững...

×