SJC đã độc quyền vàng miếng ra sao?

SJC độc quyền vàng miếng ra sao?

Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (Công ty SJC) được thành lập năm 1988, là doanh nghiệp vàng duy nhất do Nhà nước sở hữu 100% vốn, trực thuộc UBND TP.HCM.

Năm 1989, Công ty SJC cho ra đời sản phẩm vàng miếng đầu tiên mang nhãn hiệu Rồng Vàng SJC 9999, gồm loại miếng 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ, 1 lượng… và được nhiều người ưa chuộng.

Việc thế “độc quyền” của vàng miếng được đánh dấu bằng Nghị định 24 của Chính phủ, ban hành năm 2012 với mục tiêu ổn định thị trường vàng, chống “vàng hóa” nền kinh tế, quản lý chặt chẽ hoạt động sản xuất và kinh doanh vàng miếng.

Nguyên nhân là trước năm 2012, trong nước có nhiều thương hiệu vàng miếng của các doanh nghiệp và ngân hàng như vàng miếng Phượng Hoàng của PNJ, vàng miếng ACB của Ngân hàng TMCP Á Châu, vàng miếng của Công ty Vàng bạc đá quý Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín… Tuy nhiên, thị trường vẫn chuộng vàng miếng SJC.

Cũng giai đoạn trước năm 2012, thị trường vàng liên tục xảy ra các đợt sốt giá khiến tỷ giá cũng chao đảo. 

Điều này khiến Nghị định 24 về quản lý vàng miếng ra đời. Cũng năm 2012, SJC được Ngân hàng Nhà nước chọn làm thương hiệu vàng miếng quốc gia.

Theo Nghị định 24, Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng; NHNN là cơ quan tổ chức - quản lý và đã chọn SJC làm thương hiệu vàng miếng quốc gia để sản xuất theo hạn mức và kế hoạch được duyệt. Các doanh nghiệp khác không được phép sản xuất vàng miếng.

Do đó, Công ty SJC là đơn vị duy nhất được phép dập vàng miếng mang thương hiệu quốc gia - SJC, tại Việt Nam từ 2012 đến nay.

Ngân hàng Nhà nước cũng siết chặt điều kiện cấp phép mua bán vàng miếng, chỉ những doanh nghiệp và ngân hàng được cấp phép mua - bán vàng miếng mới được thực hiện giao dịch, những tiệm vàng nhỏ lẻ bị loại khỏi cuộc chơi và chỉ được kinh doanh nữ trang.

Quyết định này giúp ổn định thị trường vàng, chống “vàng hóa” nền kinh tế. Dù vậy, theo nhiều chuyên gia, nó cũng bộc lộ nhiều bất cập, thấy rõ nhất trong vài năm trở lại đây, khi giá vàng miếng SJC trong nước liên tục tăng nóng. 

Đặc biệt, đà tăng của vàng miếng SJC trong nước thường nóng hơn so với giá vàng thế giới, dẫn đến chênh lệch rất cao. Năm 2024, giá vàng miếng SJC liên tục lập đỉnh, buộc Ngân hàng Nhà nước phải vào cuộc, siết ở các kênh mua - bán vàng và giới hạn lượng mỗi người được mua.

Dù vậy, chỉ duy trì được một thời gian, hiện giá vàng miếng SJC trong nước tiếp tục cao hơn giá vàng thế giới (theo quy đổi) lên đến gần 20 triệu đồng/lượng.

Công ty SJC nói chẳng được lợi gì

Trước ý kiến Công ty SJC được hưởng lợi từ độc quyền vàng miếng, thậm chí làm giá vàng miếng, lãnh đạo doanh nghiệp từng phủ nhận và khẳng định công ty không được hưởng lợi gì khi được chọn là đơn vị độc quyền vàng miếng, thương hiệu quốc gia.

Giá vàng hôm nay 27/8 tăng vọt lên 128 triệu đồng/lượng. Ảnh: SJC

Theo lãnh đạo Công ty SJC, từ khi được chọn là thương hiệu vàng quốc gia thì việc sản xuất vàng miếng được Ngân hàng Nhà nước quản lý rất chặt chẽ trong tất cả các khâu của quy trình, bắt đầu từ cân đo sản phẩm, kiểm tra series, đốt nấu và dập ra vàng miếng.

Cũng theo doanh nghiệp, số lượng vàng trên thị trường còn rất ít bởi có những năm, những thời điểm giá nguyên liệu và giá vàng SJC thấp hơn hoặc bằng, các thương hiệu trong nước nấu vàng miếng của SJC để sản xuất nhẫn và nữ trang.

Chưa kể, năm 2019 thị trường vàng xuất đi nước ngoài rất nhiều nên lượng vàng SJC trên thị trường hiện nay còn rất ít. Nguồn cung hiện tại không có, trong khi nhu cầu thị trường có, do vậy tạo ra độ chênh về giá so với vàng thế giới.

Thậm chí, lãnh đạo Công ty SJC cũng nói nếu cho các thương hiệu khác cùng dập vàng miếng là điều tốt. Công ty nào uy tín, chất lượng thì được thị trường và người dân lựa chọn.

Xóa độc quyền sản xuất vàng miếng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP, xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Nghị định 232 quy định hoạt động sản xuất vàng miếng là hoạt động kinh doanh có điều kiện và phải được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép. Việc sửa đổi, bổ sung phù hợp với mục tiêu chuyển từ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng sang cơ chế cấp phép hoạt động sản xuất vàng miếng.

Điều kiện cấp giấy phép sản xuất vàng miếng là doanh nghiệp, ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng khi đáp ứng đủ các điều kiện: Có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng, có vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng trở lên đối với doanh nghiệp và 50.000 tỷ đồng trở lên đối với ngân hàng thương mại.

Doanh nghiệp và ngân hàng thương mại bắt buộc không bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng nhưng đã thực hiện xong các biện pháp khắc phục hậu quả.

Doanh nghiệp và ngân hàng thương mại phải có quy định nội bộ quy định về sản xuất vàng miếng bao gồm những nội dung cơ bản như quy trình nhập nguyên liệu; quy trình sản xuất vàng miếng; quy trình giám sát sản xuất; quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm.

×