Sức sống mới ở xã Bằng Thành (tỉnh Thái Nguyên) nhờ Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc

Diện mạo xã lớn sau sáp nhập và quyết tâm thực hiện chương trình

Xã Bằng Thành (tỉnh Thái Nguyên) là một xã vùng cao với hơn 98% đồng bào dân tộc thiểu số. Năm 2025, địa phương này đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ khi triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ hệ thống hạ tầng khởi sắc đến sinh kế người dân được cải thiện, chương trình đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự đổi thay toàn diện ở vùng đất còn nhiều khó khăn này.

Xã Bằng Thành được sáp nhập từ bốn xã Bộc Bố, Bằng Thành, Nhạn Môn và Giáo Hiệu. Sau sáp nhập, xã có quy mô rộng lớn với hơn 20.822 ha, 38 thôn và 13.193 nhân khẩu, chủ yếu là dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông… Những biến động trong tổ chức bộ máy sau sáp nhập cùng tỷ lệ hộ nghèo cao (chiếm 29,76%) khiến xã đứng trước nhiều thách thức trong phát triển kinh tế – xã hội. Tuy vậy, chính quyền địa phương đã nhanh chóng kiện toàn bộ máy, phân công rõ trách nhiệm nhằm triển khai hiệu quả Chương trình MTQG ngay từ đầu năm.

Các ban chỉ đạo, tổ công tác được thành lập, đồng thời xã cũng đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu, đồng thuận và trực tiếp tham gia thực hiện. Nhờ đó, chương trình được triển khai tương đối đồng bộ, đặc biệt là các nội dung hỗ trợ nhà ở, nước sinh hoạt, phát triển sản xuất và đầu tư hạ tầng.

Nổi bật với chương trình hỗ trợ nhà ở và nước sinh hoạt

Năm 2025, Bằng Thành được giao hơn 7,48 tỷ đồng để hỗ trợ nhà ở cho các hộ dân thuộc diện nhà tạm, dột nát. Từ nguồn lực này, xã đã phê duyệt hỗ trợ 157 hộ, nghiệm thu và bàn giao 103 căn nhà, giải ngân đạt 60,6% kế hoạch, số còn lại đang hoàn thiện hồ sơ để thanh toán.

Điều đáng chú ý là dù gặp khó khăn đặc thù của vùng cao như thiếu vật liệu, giá vận chuyển tăng, mưa kéo dài gây sạt lở, hay phong tục xem tuổi, chọn ngày làm nhà nhưng xã vẫn cam kết hoàn thành hơn 90% tổng số vốn trong năm nay. Việc hoàn thành hàng trăm căn nhà mới là sự thay đổi thiết thực, tạo điều kiện an cư để người dân yên tâm sản xuất.

Bên cạnh đó, chương trình hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cũng được triển khai, xác định 94 hộ có nhu cầu và đang trong quá trình thẩm định để phê duyệt. Đây là chính sách rất ý nghĩa trong bối cảnh nhiều thôn vùng sâu thiếu nước sạch, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước tự nhiên vốn bấp bênh trong mùa khô.

Phát triển sản xuất: Từng bước hình thành kinh tế hàng hóa

Trong lĩnh vực sản xuất nông – lâm nghiệp, nguồn kinh phí hơn 8 tỷ đồng được bố trí để triển khai các hoạt động giao khoán, bảo vệ rừng và trồng rừng sản xuất. Đến nay, xã đã ký hợp đồng bảo vệ 4.135 ha rừng phòng hộ và rừng sản xuất, cùng 2.840 ha rừng tự nhiên do xã quản lý. Đây là nguồn thu ổn định, góp phần nâng cao thu nhập cho các hộ tham gia giữ rừng, đồng thời hạn chế tình trạng phá rừng làm nương rẫy.

Tiểu dự án phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị cũng ghi dấu bằng các mô hình mới như: Trồng cây Khoai Sâm đất tại thôn Slam Vè; Chăn nuôi trâu, bò sinh sản ở Khuổi Lè, Cốc Lào, Nà Mỵ; 02 mô hình nuôi ngựa sinh sản tại Khuổi Mạn và Lủng Mít với tổng kinh phí hơn 2,16 tỷ đồng.

Việc chuyển hướng từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình sản xuất cộng đồng, có tổ chức, có hướng dẫn kỹ thuật, đã mở ra cơ hội gia tăng thu nhập bền vững cho người dân. Dù gặp khó khăn do dịch bệnh, đặc biệt là Dịch tả lợn châu Phi xảy ra rải rác, các tổ cộng đồng vẫn đang nỗ lực điều chỉnh cơ cấu vật nuôi phù hợp để tiếp tục triển khai hiệu quả.

Hạ tầng khởi sắc, tạo đà phát triển kinh tế – xã hội

Một trong những điểm sáng nổi bật của Chương trình MTQG tại Bằng Thành là đầu tư hạ tầng thiết yếu. Năm 2025, xã triển khai 27 công trình giao thông và thủy lợi với tổng vốn đầu tư 18,6 tỷ đồng, trong đó 13 công trình đã hoàn thành, 9 công trình đang thi công và 5 công trình đang thẩm định dự toán. Tỷ lệ giải ngân đạt 59,5% và dự kiến vượt 90% vào cuối năm.

Những con đường mới mở, kênh mương được kiên cố hóa giúp vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn, giảm chi phí sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để các hoạt động dịch vụ thương mại của người dân phát triển.

Không chỉ đầu tư trong lĩnh vực giao thông, các thiết chế văn hóa cũng được bổ sung. Trong năm, xã đã đầu tư trang thiết bị cho 7 nhà văn hóa thôn, nâng cao khả năng tổ chức các hoạt động văn hóa, sinh hoạt cộng đồng, một phần quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc.

Mặc dù còn không ít khó khăn khách quan từ địa hình, thời tiết, phong tục đến năng lực cán bộ sau sáp nhập, xã Bằng Thành vẫn đạt được nhiều kết quả nổi bật. Cụ thể, xã đã giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 4,54%, đây là một con số đáng ghi nhận trong điều kiện xuất phát điểm thấp. Cùng với đó, hệ thống hạ tầng được đầu tư mạnh mẽ, nhiều công trình hoàn thành đúng tiến độ; Hàng trăm hộ dân có nhà mới, sinh kế ổn định hơn; Rừng được bảo vệ hiệu quả, tạo nguồn thu bền vững; Giáo dục, văn hóa, bình đẳng giới đều có những bước tiến tích cực.

Những kết quả này cho thấy sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền đến cộng đồng, đặc biệt là tinh thần vươn lên của đồng bào dân tộc thiểu số, lực lượng giữ vai trò chủ thể trong chương trình.

Trong năm 2026, xã đề nghị tiếp tục được kéo dài và chuyển tiếp nguồn vốn để hoàn thành các dự án còn dở dang, nhất là trong bối cảnh mô hình chính quyền hai cấp mới khiến khối lượng công việc tăng cao, cần thêm thời gian để thích ứng và triển khai hiệu quả.

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng của Bằng Thành trong hành trình thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Những thay đổi tích cực đang hiện hữu trên từng thôn bản, từ những căn nhà mới, tuyến đường mở rộng, mô hình sản xuất mới đến nếp nghĩ, cách làm đã khởi sắc.

Đó là nền tảng để Bằng Thành tiếp tục phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống cho đồng bào các dân tộc và thu hẹp dần khoảng cách phát triển với vùng thấp.

×