Tại sao thái độ của ông Trump về Ukraine đang thay đổi?

Tổng thống Mỹ hôm thứ Hai cho biết Washington sẽ gửi thêm vũ khí cho Ukraine vì "họ phải có khả năng tự vệ" trước các cuộc không kích ngày càng tăng của Nga.

Nhưng điều này diễn ra sau khi Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng xác nhận dừng một số chuyến hàng vũ khí tới Kiev trong quá trình đánh giá năng lực. Điều này làm dấy lên lo ngại về cam kết của ông Trump đối với Ukraine, sau khi ông chuyển hướng sang quan hệ tốt hơn với Moscow kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng.

Một chuyên gia địa chính trị nói với Newsweek rằng bình luận của ông Trump có thể xuất phát từ sự tức giận vì không thể giải quyết chiến tranh nhanh chóng. Một chuyên gia khác cho biết ông Trump đang phản đối Lầu Năm Góc, nơi đã đưa ra quyết định mà không có sự chấp thuận của tổng thống.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc nói với Newsweek rằng Bộ Quốc phòng "sẽ gửi thêm vũ khí phòng thủ tới Ukraine để đảm bảo người Ukraine có thể tự vệ trong khi chúng tôi nỗ lực bảo đảm hòa bình lâu dài".

Lo ngại về việc kho dự trữ vũ khí của Mỹ đang suy giảm, Lầu Năm Góc cho biết họ đã tạm dừng một số chuyến hàng đạn dược chính xác tới Ukraine, bao gồm cả tên lửa phòng không.

Nhà Trắng xác nhận việc tạm dừng các chuyến hàng vũ khí phòng không và đạn dược chính xác quan trọng, mặc dù sau đó ông Trump đã phủ nhận điều này. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng người dân Ukraine sẽ dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga, vốn đã gia tăng gần đây.

Vậy nên, sau khi bị chỉ trích là quá mềm mỏng với ông Putin, ông Trump giờ đây lại bày tỏ sự bất mãn với nhà lãnh đạo Nga - cả vì ông này từ chối chấp nhận lệnh ngừng bắn do Mỹ đề xuất lẫn việc gia tăng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine. Việc cam kết cung cấp vũ khí cho cuộc chiến của Ukraine dường như là bước đi mới nhất trong động thái xoay trục này.

Ngồi cùng phái đoàn Mỹ và Israel, ông Trump nói với các phóng viên hôm thứ Hai rằng ông "không hài lòng" với ông Putin và rằng Washington sẽ gửi thêm vũ khí tới Ukraine vì "họ đang bị tấn công rất dữ dội" sau các cuộc ném bom bằng máy bay không người lái vào các thành phố của nước này.

Ông Trump cũng mô tả những tổn thất trên chiến trường và ca ngợi năng lực của mình như một nhà lãnh đạo có thể chấm dứt chiến tranh.

Sự việc này diễn ra chỉ vài ngày sau khi Nhà Trắng và Lầu Năm Góc xác nhận lệnh ngừng cung cấp một số vũ khí cho Ukraine, nhưng bị ông Trump phủ nhận.

Sau cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo vào ngày 3/7, ông Trump cho biết ông thất vọng về Tổng thống Putin vì không đạt được tiến triển trong việc chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine.

Ông Trump cũng đã nói chuyện với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào thứ sáu trong một cuộc điện đàm mà cả hai nhà lãnh đạo đều đánh giá là hiệu quả.

Theo hai nguồn tin được Axios đưa tin, ông Trump cho biết ông muốn giúp hệ thống phòng không của Ukraine, nhưng Mỹ đã phải tạm dừng chuyến hàng vũ khí mới nhất để xem xét lại kho dự trữ của mình.

Theo báo cáo của Axios, ông Trump đã cam kết sẽ gửi 10 tên lửa đánh chặn Patriot và tìm các phương tiện tiếp tế khác.

Hôm thứ Hai, ông Trump nhắc lại rằng ông không hài lòng với ông Putin vì không hợp tác với lệnh ngừng bắn do Washington đề xuất trước các cuộc đàm phán về hòa bình lâu dài hơn và vì đẩy mạnh các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng của Ukraine.

Peter Rough, giám đốc Trung tâm nghiên cứu châu Âu và Âu Á thuộc Viện Hudson, cho biết những bình luận của ông Trump có ý nghĩa quan trọng vì ông đang phản đối quyết định cắt giảm nguồn cung cấp vũ khí cho Ukraine của Bộ Quốc phòng - bao gồm cả tên lửa đánh chặn như Patriot và các hệ thống khác - và khôi phục nguồn cung cấp ít nhất một số loại vũ khí.

Rough nói với Newsweek rằng động thái này không phản ánh sự thay đổi chiến lược của tổng thống, mà đúng hơn là vấn đề thủ tục trong đó Bộ Quốc phòng, và một văn phòng cụ thể, đã đưa ra quyết định mà dường như không có sự chấp thuận của tổng thống, thông báo của quốc hội hoặc sự phối hợp liên ngành.

Ông cho biết: "Theo mọi thông tin, các đối tác và đồng minh cũng không được thông báo trước".

Người phát ngôn chính của Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết trong một tuyên bố rằng theo chỉ đạo của Trump, Bộ Quốc phòng sẽ gửi thêm vũ khí phòng thủ tới Ukraine và rằng "khuôn khổ để POTUS đánh giá các chuyến hàng quân sự trên toàn cầu vẫn có hiệu lực và là một phần không thể thiếu trong các ưu tiên quốc phòng của chúng ta theo phương châm Nước Mỹ trên hết".

Yuriy Boyechko, giám đốc điều hành kiêm nhà sáng lập của Hope for Ukraine, một tổ chức hỗ trợ các cộng đồng ở tuyến đầu, nói với Newsweek rằng việc tạm dừng vũ khí trước cuộc gọi giữa Trump và Putin là "một bước đi có chủ đích của Nhà Trắng" nhằm xoa dịu nhà lãnh đạo Nga.

Bằng cách ngăn chặn dòng chảy vũ khí, ông Trump muốn cho ông Putin thấy rằng Mỹ đã sẵn sàng giải giáp Ukraine nếu ông chỉ đồng ý ngừng bắn tạm thời, ông Boyechko nói. Tuy nhiên, đối với nhà lãnh đạo Nga, sự xoa dịu được coi là dấu hiệu của sự yếu kém, mà ông sẽ sử dụng để gây sức ép mạnh hơn với những người mà ông đang đàm phán.

Boyechko cho biết thêm rằng khi ông Putin nói rõ rằng Moscow sẽ không dừng lại cho đến khi đạt được mục tiêu chiến tranh, ông Trump đã coi đó là "sự thiếu tôn trọng từ ông Putin", đó là lý do tại sao ông Trump nói rằng Ukraine phải có vũ khí phòng thủ.

António Alvarenga, giáo sư chiến lược tại Trường Kinh doanh và Kinh tế Nova, cho biết ông Trump đã đảo ngược các động thái ủng hộ Putin vào đầu năm nay, bao gồm các cuộc gọi điện thoại và đàm phán hòa bình, hạ thấp sự hỗ trợ của quân đội phương Tây.

Mối quan hệ Trump-Putin đã nguội lạnh, và sự thay đổi này có thể chỉ ra rằng ông Trump đã thừa nhận rằng chỉ riêng đàm phán sẽ không ngăn cản được ông Putin và rằng sự hỗ trợ quân sự hữu hình hiện được coi là cần thiết, ông nói với Newsweek .

Alvarenga cho biết: "Mặc dù quan điểm giao dịch điển hình của ông Trump vẫn có thể được áp dụng, nhưng việc ông tập trung vào việc thể hiện mình là một người đàn ông mạnh mẽ có thể dẫn dắt bất kỳ nhà lãnh đạo thế giới nào theo hướng của mình có thể đã đóng một vai trò trong quyết định này".

Ông Trump và nhóm của ông được cho là không muốn chia tay nhiều tên lửa đánh chặn Patriot và muốn các đồng minh châu Âu cũng đóng góp.

Vuksanovic cho biết câu hỏi vẫn còn là Mỹ có thể cung cấp bao nhiêu vũ khí cho Ukraine và điều đó sẽ tạo ra sự khác biệt gì.

Trong khi đó, Ukraine hy vọng sẽ hiểu rõ hơn về vũ khí của Mỹ khi ông Zelensky và các trợ lý của ông gặp gỡ tại Rome vào tuần này với đặc phái viên của ông Trump.

×