Tầm vóc lịch sử của Đại hội XIV và 5 điểm mới đặc biệt

Trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, mỗi kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng đều ghi dấu những bước ngoặt quan trọng. Tuy nhiên, theo đánh giá của PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc – nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (Đại hội XIV) mang một tầm vóc đặc biệt, không chỉ bởi thời điểm diễn ra mà còn bởi những vấn đề chiến lược, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc mà Đại hội đặt ra.

Tổng kết 40 năm Đổi mới – khẳng định con đường đúng đắn, sáng tạo

Điểm nhấn đầu tiên và có ý nghĩa nền tảng của Đại hội XIV, theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc chính là việc tổng kết 40 năm công cuộc Đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, bắt đầu từ Đại hội VI năm 1986.

“Việc tổng kết này nhằm làm rõ và khẳng định rằng đường lối Đổi mới do Đảng đề ra là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại”, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc nhấn mạnh.

Theo ông, đường lối Đổi mới không phải là một quyết sách mang tính tình thế, mà là kết quả của tư duy đổi mới lý luận, được bổ sung, hoàn thiện liên tục qua các kỳ Đại hội từ khóa VII, VIII, IX... cho đến nay. Đó là sự vận động sáng tạo của tư duy cách mạng Việt Nam trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động sâu sắc, đặc biệt là sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc vào năm 1991 và quá trình toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ.

Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, Đổi mới của Việt Nam đã bắt nhịp đúng với xu thế thời đại, nhất là trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra sâu rộng, tác động toàn diện đến mọi quốc gia. Những thành tựu đạt được trong 40 năm qua không chỉ được Nhân dân Việt Nam ghi nhận mà còn được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, thừa nhận đổi mới của Việt Nam là bước đi rất sáng tạo và mang lại hiệu quả, thậm chí trở thành kinh nghiệm tham khảo đối với nhiều nước đang phát triển.

Điểm đặc biệt thứ hai trong tổng kết 40 năm Đổi mới, theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc là sự kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, đồng thời vận dụng sáng tạo các hình thức và mô hình phát triển phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam.

Ba trụ cột lớn – hay “ba chân kiềng” đã được hình thành và từng bước hoàn thiện trong quá trình Đổi mới, đó là: xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; và xây dựng, phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Những nội dung này gắn liền với Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991), được bổ sung, phát triển vào năm 2011 (Cương lĩnh 2011). Đại hội XIV lần này có nhiệm vụ làm rõ hơn những nhận thức lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong bối cảnh mới.

PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc cho rằng, nếu trước đây lý luận về chủ nghĩa xã hội trên thế giới gần như chỉ xoay quanh mô hình của Liên Xô, thì hiện nay thực tiễn đã cho thấy sự đa dạng, năng động của nhiều mô hình khác nhau. Việt Nam và một số quốc gia khác đã và đang góp phần làm phong phú thêm nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội trong thời đại mới.

“Nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội hiện nay có giá trị lý luận rất lớn, được thế giới quan tâm và thừa nhận”, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng khẳng định.

Mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Điểm thứ ba mà Đại hội XIV tổng kết, theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc chính là những thành tựu to lớn, toàn diện của đất nước trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng – an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế...

Từ phát triển kinh tế, hoàn thiện hệ thống chính trị, thực hiện các chính sách xã hội, bảo đảm an sinh, nâng cao đời sống Nhân dân, đến củng cố quốc phòng – an ninh, mở rộng quan hệ đối ngoại, nâng cao vị thế quốc gia… tất cả đã tạo nên một “thế và lực mới” cho Việt Nam.

Điều này tiếp tục khẳng định nhận định đã được nêu tại Đại hội XIII: đất nước ta “chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”, hay như Tổng Bí thư Tô Lâm có nói là chưa bao giờ chúng ta hội tụ được đầy đủ những vấn đề về thế và lực của cách mạng. Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc đây là tiền đề cực kỳ quan trọng để Đại hội XIV đặt ra những mục tiêu phát triển cao hơn, mang tầm chiến lược dài hạn.

Từ những thành tựu và tiền đề đó, Đại hội XIV xác định một vấn đề có ý nghĩa lịch sử: mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Kỷ nguyên này được cụ thể hóa bằng hệ thống mục tiêu chiến lược rõ ràng: đến giữa thế kỷ XXI, Việt Nam trở thành nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc. Đồng thời, các mục tiêu cụ thể cũng được xác định theo từng mốc thời gian, như đến năm 2030 trở thành nước công nghiệp phát triển, có thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao...

Đáng chú ý, theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, trước Đại hội XIV, Bộ Chính trị đã ban hành hàng loạt nghị quyết quan trọng, tạo nền tảng cho những đột phá chiến lược: từ khoa học – công nghệ, hội nhập quốc tế, hoàn thiện thể chế pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân, năng lượng, giáo dục – đào tạo, y tế, văn hóa, đến củng cố vai trò của kinh tế nhà nước.

Một nội dung lớn khác của nhiệm kỳ Đại hội khóa XIV, theo nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, đó là tổng kết 100 năm Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo cách mạng (1930–2030), đồng thời tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh 1991. Đây là dịp để làm rõ những quy luật lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, rút ra những bài học thực tiễn, từ đó nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền trong giai đoạn mới.

Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, điểm xuyên suốt và nổi bật nhất của Đại hội XIV chính là tinh thần “Đại hội hành động”. Đại hội không chỉ dừng lại ở tổng kết, nhận thức hay định hướng, mà đòi hỏi hành động quyết liệt, hành động bài bản, có trách nhiệm và hiệu quả.

Mọi hành động đó đều hướng tới một mục tiêu cốt lõi: phục vụ Nhân dân, lấy con người làm trung tâm, lấy sự hài lòng và chất lượng cuộc sống của Nhân dân làm thước đo cho tính đúng đắn của đường lối, chính sách.

“Tôi cho rằng, có ít nhất 5 điểm đặc biệt tạo nên sức bật cho giai đoạn phát triển mới và tất cả đều quy tụ vào tinh thần hành động vì Nhân dân”, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc nhấn mạnh.

×