Thủy thủ Ukraine tiết lộ sốc về 2 tháng mắc kẹt ở eo biển Hormuz giữa chiến sự khốc liệt

Hàng trăm con tàu với khoảng 20.000 thủy thủ đã bị mắc kẹt gần eo biển Hormuz kể từ khi chiến sự giữa Mỹ-Israel với Iran bùng nổ. Iran được cho là đã áp mức phí 2 triệu USD cho tàu của một số quốc gia muốn đi qua eo biển. Kênh Suspilne đã phỏng vấn ẩn danh một thuyền phó người Ukraine đang làm việc trên một tàu container của một hãng vận tải lớn; anh đồng ý trả lời mà không có sự cho phép của công ty vì muốn công khai tình hình.

Ngày đầu tiên: tên lửa bay qua Jebel Ali

Thuyền phó cho biết anh lên tàu tại cảng Khalifa - cảng nước sâu chính của UAE gần Abu Dhabi - vào ngày 26/2/2026. Sau đó tàu chuyển sang cảng Jebel Ali để hoàn tất bốc hàng và dự kiến rời cảng ngày 28/2 để đến hai cảng ở Ấn Độ, rồi vòng qua châu Phi tới Vương quốc Anh.

Khoảng một giờ trước khi việc bốc hàng kết thúc, công ty liên lạc với thuyền trưởng: “Khẩn trương hoàn tất công việc và rời cảng".

Con tàu rời cảng sớm dù chưa chất đủ hàng. Khi vừa ra khỏi cảng, pháo kích bắt đầu.

“Ba quả tên lửa bay đúng nghĩa là ngay trên đầu chúng tôi. Chúng tôi thấy hai quả bị đánh chặn và một vụ ‘va chạm’ gần sân bay Dubai”, anh kể.

Công ty yêu cầu thuyền trưởng chạy hết tốc lực về phía lối ra eo biển Hormuz. Với tốc độ của tàu, họ chỉ còn cách eo biển khoảng 4–5 giờ. Thủy thủ đoàn gồm 31 người: 9 người Ukraine, 13 người Indonesia và những người đến từ nhiều quốc gia khác.

Theo lời thuyền phó, sĩ quan boong số hai đã chui xuống dưới phần nhô của boong tàu và hét lên yêu cầu mọi người tìm chỗ trú ẩn; một số thủy thủ Indonesia cũng rất hoảng sợ. Riêng anh nói mình không sợ - anh đã sống ở Ukraine 3 năm sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện, làm việc tại văn phòng công ty trước khi quay lại đi biển vào tháng 12/2024.

Con tàu đến eo biển vào buổi tối. Hệ thống liên lạc Starlink và C-Link bị cắt - sau này thủy thủ đoàn mới biết là do gây nhiễu khi chiến tranh bắt đầu. Sau đó, các thông điệp phát qua radio VHF: “Đây là quân đội Iran. Eo biển đã bị đóng. Bất kỳ ai cố vượt qua - chúng tôi sẽ nổ súng".

Thuyền trưởng quyết định không tiếp tục hành trình. Khi có internet trở lại, công ty yêu cầu tàu quay về vùng biển UAE. Theo thuyền phó, dữ liệu MarineTraffic cho thấy nhiều tàu vẫn đi qua eo biển trong hai ngày đầu chiến sự, nhưng tàu của anh và các tàu khác thuộc cùng công ty đã không thử vượt qua.

Hai tháng neo đậu và “phí qua eo biển” 2 triệu USD

Con tàu container đã neo đậu hơn hai tháng. Việc xin phép neo gần cảng mất năm ngày; đến khoảng ngày thứ sáu của chiến tranh thì các cuộc tấn công dữ dội mới giảm bớt.

Vào đêm thứ hai, thuyền trưởng yêu cầu thủy thủ đoàn đếm số lần phóng tên lửa: họ ghi nhận khoảng 300 quả được Iran bắn về phía UAE và các quốc gia vùng Vịnh khác. Theo lời thủy thủ này, máy bay chiến đấu và trực thăng Mỹ bay qua đầu họ nhiều lần mỗi ngày.

Sau khoảng một tháng neo đậu, nước kỹ thuật dùng để tắm giặt trên tàu cạn sạch. Tàu có hai bồn chứa 250 mét khối, nhưng hệ thống khử muối chỉ hoạt động khi tàu đang di chuyển. Một sà lan phải mang nước đến tiếp tế; một bồn chỉ đủ dùng trong một tháng. Nước uống và lương thực - vốn chỉ dự trữ khoảng một tháng rưỡi - cũng được tiếp tế bằng xuồng nhỏ trong tháng 3.

“100 mét khối nước giá 13.000 USD. Và nếu giao vào cuối tuần thì giá gấp đôi. Dĩ nhiên là họ giao vào cuối tuần”, anh nói.

Công ty cho phép thủy thủ đoàn dùng Starlink không giới hạn để liên lạc với gia đình; bình thường mức sử dụng bị giới hạn ở 9 USD/người/ngày.

Hai trong số sáu thủy thủ boong đã nhận đề nghị về nước, cùng với người thay ca cho chính anh. Họ được đưa bằng xe buýt sang Oman vì sân bay Dubai đã đóng cửa.

Ngày 9/4, công ty gọi tàu vào cảng để dỡ container, nhận container rỗng, bơm đầy nước và tiếp thêm nước uống cùng thực phẩm. Ngày 17/4, thuyền trưởng được lệnh nhổ neo và sáng hôm sau hướng ra eo biển, sau khi có tin rằng tuyến đường đã được mở lại.

Theo thuyền phó, phần lớn tàu dầu, tàu tiếp nhiên liệu và tàu container tại khu neo đậu đều chuẩn bị rời đi. Anh và thuyền trưởng tập hợp thủy thủ đoàn; đa số từ chối đi tiếp nên con tàu vẫn ở lại.

Một người bạn của anh trên một con tàu từng thử vượt eo biển kể rằng lực lượng quân sự hoặc biên phòng Iran đã tiếp cận bằng xuồng và nổ súng cảnh cáo.

“Đây là cảnh cáo. Chúng tôi cảnh báo rằng không ai được rời khỏi đây",

Người bạn nói con tàu dầu đó nằm trong danh sách được phép quá cảnh và công ty đã trả cho Iran 2 triệu USD để đi qua. Thuyền phó cho biết anh từng thấy một tàu dầu Trung Quốc đi vào cảng qua eo biển hôm đó, nhưng không thấy tàu nào đi ra.

Khi được hỏi hiện ai thực sự đang phong tỏa eo biển - Iran, Mỹ hay cả hai- anh nói không rõ, vì tàu của anh chưa từng thử vượt qua và anh chỉ nghe kể lại từ những người quen trên tàu khác.

Hiện giờ, thủy thủ đoàn câu cá barracuda, bơi trong hồ bơm hơi được thay nước mỗi ngày, tập gym và xem phim vào buổi tối.

Theo lời anh, những người quá lo sợ hoặc được công ty cho rời tàu đã đi hết. Những người còn lại được hưởng phụ cấp vùng chiến sự theo tiêu chuẩn quốc tế - mức lương khoảng gấp rưỡi bình thường.

Việc tuyển người thay thế hiện rất khó khăn: vị trí sĩ quan boong số ba từng do một người Ukraine đảm nhiệm nay sẽ được thay bằng thủy thủ Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây tuyên bố người Mỹ sẵn sàng hỗ trợ tàu của một số quốc gia đi qua eo biển. Khi được hỏi liệu tình hình có thay đổi sau tuyên bố đó hay không, thuyền phó nhấn mạnh rằng không có gì khác biệt: các tàu cố vượt eo biển vẫn bị buộc quay đầu.

×