Giải báo chí Quốc gia lần thứ XX: Tôn vinh những người làm báo đã không ngừng sáng tạo, đổi mới và cống hiến

Tối 21/6, tại Nhà hát Hoa phượng (TP.Hải Phòng) Hội đồng Giải báo chí Quốc gia đã tổ chức Lễ trao giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX năm 2025.

Tham dự Lễ trao giải có đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị - Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ chính trị, Bí thư Trung ương Đảng - Trưởng Ban Tuyên Giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Võ Thị Ánh Xuân, Bí thư Trung ương Đảng - Phó Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các đồng chí lãnh đạo Bộ, ngành, TP Hải Phòng.

Tại Lễ trao giải, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định, hai mươi năm ghi nhận sự trưởng thành của nền báo chí nước nhà. Hai mươi năm tôn vinh những người làm báo đã không ngừng sáng tạo, đổi mới và cống hiến.

"Giải Báo chí Quốc gia đã trở thành sự kiện chính trị, nghề nghiệp thường niên, thân thuộc trong đời sống báo chí, góp phần khích lệ chúng ta giữ vững niềm tin vào con đường đã chọn và những giá trị mà nhà báo mang lại cho xã hội hôm nay", nhà báo Lê Quốc Minh khẳng định.

Những tác phẩm tham dự giải, đạt giải không chỉ xuất sắc mà còn mang đến hơi thở của cuộc sống, những chuyển động của đất nước và trách nhiệm công dân. Phía sau những tác phẩm xứng đáng được vinh danh là hành trình lao động nghề nghiệp nghiêm túc, là những nỗ lực thầm lặng trong điều kiện tác nghiệp khó khăn, là sự kiên trì theo đuổi đề tài, sự đầu tư tâm huyết của từng tác giả, nhóm tác giả, cơ quan báo chí.

“Cảm ơn các đồng nghiệp đã tin tưởng mang đưa con tinh thần của mình dự giải. Có thể khẳng định rằng mỗi tác phẩm tham dự dù có đạt giải hay không đều là kết tinh của lao động sáng tạo. Các tác giả, nhóm tác giả, cơ quan báo chí trên cả nước là những người đã góp phần tạo nên nòng cốt, giá trị và sức sống của Giải Báo chí Quốc gia”, ông Lê Quốc Minh chia sẻ.

Ông Lê Quốc Minh cho biết thêm, Giải Báo chí Quốc gia năm nay tiếp tục ghi nhận những tuyến bài được đầu tư công phu, có giá trị thực tiễn, phản ánh toàn diện các mặt kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh đối ngoại của đất nước.

Trong đó, có những đề tài nổi bật như: Cuộc Cách mạng tinh gọn của chiếc cỗ máy, của hệ thống chính trị; Sáp nhập đơn vị hành chính; Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp… Đến những vấn đề nóng về cuộc chiến chống buôn lậu, trốn thuế, các đại án tham nhũng, việc lập lại trật tự kỷ cương trong quản lý đất đai, những vướng mắc khó khăn của nền kinh tế, vấn đề an toàn thực phẩm, giáo dục, y tế, môi trường.

Bên cạnh các phóng sự điều tra, phanh phui, phê phán những tiêu cực, tệ nạn, mặt trái cần lên án trong xã hội, mùa giải năm nay xuất hiện những ghi chép chân dung người Việt thành công, giữ vững bản sắc Việt ở nước ngoài và ở trong nước. Một số tuyến bài về người lao động, trí thức, doanh nhân, nhà quản lý với cách tiếp cận mới mẻ được ghi nhận và đánh giá cao.

Nhiều tác phẩm đã đi sâu phân tích các chủ trương, quyết sách, chiến lược, những cơ hội mới đang mở ra cho đất nước. Nhiều tác phẩm mạnh dạn chỉ ra rào cản, khó khăn, điểm nghẽn cần tháo gỡ. Nhiều tác phẩm tiếp tục cho thấy sức sống của những câu chuyện chân thiện mỹ, những tấm gương về nghị lực, lòng nhân ái và hy sinh, lan tỏa những điều tốt đẹp, bồi đắp niềm tin xã hội.

Các tác phẩm dự giải đều mang tinh thần báo chí xây dựng, báo chí nhân văn. Tất cả cũng khắc họa những bức tranh sinh động về tình hình đất nước năm 2025, đang chuyển mình mạnh mẽ, nỗ lực đổi mới không ngừng với những thách thức, cơ hội lớn lao và khát vọng phát triển.

Theo Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nếu phải chọn một đặc điểm nổi bật tác động mạnh nhất đến môi trường báo chí toàn cầu cũng như báo chí Việt Nam trong năm qua thì đó chắc là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo.

AI đang thay đổi chóng mặt cách thức vận hành của tòa soạn, phương thức làm báo của phóng viên, biên tập viên. AI đang mở ra những cơ hội mới cho báo chí trong khai thác dữ liệu, phân tích thông tin, cá nhân hóa, tối ưu hóa quy trình sản xuất và mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội lớn là thách thức lớn, những công cụ AI ngày nay có thể sinh ra văn bản, hình ảnh, âm thanh với tốc độ nhanh chưa từng có. Câu hỏi đặt ra là vai trò của báo chí ở đâu khi mà công chúng đang sử dụng AI để tạo ra hàng triệu nội dung mỗi ngày, khi mà tin giả với sự hỗ trợ của AI đang trở nên rất khó phân biệt, khi các chiến dịch truyền thông thao túng tâm lý bằng AI đang vùi lấp nguồn tin chính thống trong biển dữ liệu khổng lồ.

“Tôi nghĩ rằng trong kỷ nguyên bội thực thông tin này, chúng ta càng phải giữ vững nguyên tắc nền tảng, đã làm nên uy tín của báo chí chuyên nghiệp. Đó là mang đến cho xã hội những thông tin trung thực, khách quan, được kiểm chứng kỹ càng, có ích cho cộng đồng, có ích cho xã hội.

Bởi cốt lõi của nghề báo không chỉ là sản xuất thông tin mà còn là xác nhận thông tin, là phân tích, đính giải, chịu trách nhiệm về thông tin, là cung cấp thông tin về những giá trị tốt đẹp, mang lại niềm tin cho công chúng”, ông Lê Quốc Minh phát biểu.

Trước đó, Hội đồng chung khảo Giải Báo chí quốc gia lần thứ XX - 2025 đã thảo luận, thẩm định và bỏ phiếu lựa chọn 12 Giải A, 26 Giải B, 50 Giải C và 36 Giải Khuyến khích để trao giải.

Trong số 12 Giải A của Lễ trao giải lần thứ XX, Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt vinh dự nhận hai Giải A.

Đó là: tác phẩm “Thủ đoạn “phù phép” rau trôi nổi vào bữa ăn học đường” của nhóm tác giả Võ Hồng Nhân - Đinh Thị Thùy Linh - Nguyễn Thanh Xuân - Lê Minh Tiến - Trần Hữu Anh đã vinh dự nhận Giải A ở hạng mục Phóng sự, Phóng sự điều tra Báo Điện tử.

Tác phẩm “Bóc đường dây phá rừng tự nhiên quy mô lớn ở Lạng Sơn” của nhóm tác giả Hoàng Văn Chiên - Nguyễn Văn Đức - Phạm Sỹ Công vinh dự nhận Giải A ở hạng mục Phóng sự, Phóng sự điều tra Báo in.

Bên cạnh đó, tác phẩm năm kỳ “Lửa ấm miền phên giậu” của nhóm tác giả Đỗ Doãn Hoàng, Nguyễn Thanh Sơn của Báo Nông thôn Ngày nay đã vinh dự được Hội đồng Giải báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 trao giải B hạng mục tin, bài phản ánh, phỏng vấn Báo in.

Loạt bài “Mở đường lớn cho khoa học Nhà nông” của nhóm tác giả Phạm Thị Anh Thơ - Phạm Minh Ngọc - Trần Văn Quang - Nguyễn Minh Huệ - Bùi Thị Hồng Liên lọt vào Chung khảo.

Theo đánh giá của Hội đồng Chung khảo Giải Báo chí Quốc gia, với báo điện tử, các báo Trung ương vẫn thực hiện tốt các loạt bài chuyên sâu, đúng trọng tâm cải cách, đổi mới của đất nước; trong khi báo địa phương chú trọng các tuyến bài gắn với thực tiễn địa phương, chú trọng hình thức đa phương tiện.

Ở thể loại phóng sự điều tra, không ít tác phẩm thể hiện rõ sự dấn thân của các phóng viên nhà báo, kiên trì theo đuổi đề tài, có tác động xã hội tích cực. Các tác phẩm báo điện tử đã có sự đầu tư công phu, tích hợp đồ họa, videoclip và các yếu tố đa phương tiện đã góp phần tăng tính trực quan, sinh động, hỗ trợ hiệu quả cho nội dung. Tuy nhiên, một số bài còn thiên về hình thức mà chưa tương xứng với chiều sâu nội dung.

Đối với Báo in, chất lượng tác phẩm năm nay nhìn chung khá tốt, nhiều tác phẩm được đầu tư bài bản, công phu, kết cấu chặt chẽ, phân tích, đề cập vấn đề từ nhiều góc độ, có chiều sâu. Nội dung các tác phẩm đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước với thực tiễn sinh động của đời sống xã hội thông qua các số liệu, dẫn chứng, ví dụ cụ thể, qua đó tạo sức thuyết phục cao đối với bạn đọc.

Trước đó nhóm Phóng viên Báo NTNN/Dân Việt đã dành nhiều tháng đến các vùng sâu vùng xa tại tỉnh Lạng Sơn, Bắc Kạn (cũ), Thái Nguyên tìm hiểu và ghi lại tư liệu xác thực về việc khai thác vận chuyển, chế biến, hợp thức hóa nguồn gốc, buôn bán, gỗ rừng tự nhiên trái phép.

Suốt thời gian dài, đường dây phá rừng quy mô lớn đã ngang nhiên hoạt động, băm nát các mảng xanh. Những người nông dân sống dựa vào rừng, chứng kiến nguồn sống bị bức tử, chỉ biết ôm niềm uất nghẹn gửi gắm niềm tin vào công lý thông qua những lá đơn phản ánh, kiến nghị.

Ngày 21/10/2025, Hạt Kiểm lâm Khu vực Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” xảy ra tại thôn Khuổi Toọc, xã Hội Hoan, tỉnh Lạng Sơn theo Điều 232 Bộ luật hình sự và chuyển hồ sơ đến Cơ quan Công an điều tra theo quy định. Đây là một trong những địa điểm xảy ra tình trạng phá rừng, san gạt đất lâm nghiệp trái phép đã được Báo NTNN/Điện tử Dân Việt phản ánh.

Đối với loạt bài điều tra “Thủ đoạn phù phép rau trôi nổi vào bữa ăn học đường”, các phóng viên báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt đã bắt đầu hành trình lần theo từng mắt xích của chuỗi cung ứng. Càng đi sâu điều tra, những khuất tất phía sau những bó rau mang danh “an toàn” càng hiện rõ.

Sau khi loạt bài được đăng tải, cơ quan chức năng của Hà Nội đã vào cuộc kiểm tra, xác minh và xử lý vi phạm. Đơn vị cung cấp rau “trôi nổi” cũng bị xử phạt. Các trường học đã rà lại quy trình nhập hàng, làm rõ nguồn gốc của các đối tác cung cấp, nhằm hướng đến bữa ăn an toàn, đảm bảo cho các em học sinh.

Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX - năm 2025 đã nhận được sự tham gia của 34 Hội Nhà báo tỉnh, thành phố; 20 liên chi hội và 33 chi hội trực thuộc, với tổng số 1.752 tác phẩm dự giải. Trong đó, có 1.692 tác phẩm đủ điều kiện theo quy định.

Trong số 1.692 tác phẩm thuộc 13 loại giải, Hội đồng Sơ khảo đã thống nhất lựa chọn 177 tác phẩm vào vòng chung khảo.

Các tác phẩm dự Giải đã đáp ứng được các tiêu chí xét chọn trong Điều lệ Giải, Hướng dẫn tuyển chọn của Hội đồng Giải, phản ánh toàn diện và sâu sắc đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại của đất nước trong năm 2025.

×